Xây hành lang pháp lý để "quản" hàng xuất, nhập khẩu qua thương mại điện tử

Hồng Vân
(TBTCO) - Quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2024 vượt mốc 25 tỷ USD, tăng 20% so với năm 2023. Tốc độ tăng trưởng cao của thương mại điện tử đòi hỏi cơ chế chính sách quản lý của các cơ quan nhà nước cũng phải thay đổi phù hợp với thực tiễn, nhất là thương mại điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
aa
Xây hành lang pháp lý để

Công chức Chi cục Hải quan Chuyển phát nhanh (Cục Hải quan Hà Nội) kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu. Ảnh: Châu Anh.

Đề xuất một số trường hợp được miễn giấy phép

Sau một thời gian dài chuẩn bị và có nhiều cuộc họp trao đổi, đến nay, Tổng cục Hải quan đã hoàn thiện và gửi lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định quy định về quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử.

Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng dự thảo Nghị định nhằm tạo hành lang pháp lý riêng, đầy đủ, rõ ràng, minh bạch về chính sách quản lý, thủ tục hải quan điện tử tạo thuận lợi cho tổ chức và cá nhân thực hiện xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử; đáp ứng yêu cầu quản lý hải quan hiệu quả, cải cách thủ tục hành chính; góp phần phát triển thương mại điện tử.

Nghị định đưa ra những quy định cụ thể về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử như kiểm tra, quản lý chuyên ngành, chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử; Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử.

Dự thảo Nghị định đề xuất trường hợp miễn giấy phép, điều kiện, kiểm tra chuyên ngành: hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được miễn giấy phép, miễn điều kiện theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại thương, miễn kiểm tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Tổng cục Hải quan tính toán 2 phương án miễn.

Một là áp dụng cho hàng hóa thuộc Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử được miễn giấy phép, điều kiện, kiểm tra chuyên ngành theo quyết định của Bộ trưởng bộ quản lý ngành, lĩnh vực. Hai là hàng hóa nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử có trị giá hải quan theo từng mặt hàng trong đơn hàng từ 2.000.000 đồng Việt Nam trở xuống hoặc trên 2.000.000 đồng Việt Nam đối với hàng hóa nhập khẩu đơn chiếc (trừ hàng hóa phải kiểm dịch, hàng hóa thuộc danh mục quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hàng hoá thuộc danh mục phế liệu được phép nhập khẩu) được miễn giấy phép, điều kiện, miễn kiểm tra chuyên ngành nhưng không quá 4 lần/năm, đồng thời tổng trị giá hàng hóa được miễn không quá 96 triệu đồng Việt Nam/năm đối với mỗi tổ chức, cá nhân.

Các trường hợp miễn giấy phép, điều kiện, kiểm tra chuyên ngành nói trên không áp dụng trong trường hợp các bộ quản lý ngành, lĩnh vực có cảnh báo về an toàn thực phẩm, lây lan dịch bệnh, gây nguy hại cho sức khỏe, tính mạng con người, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục, nguy hại cho kinh tế, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc có văn bản thông báo dừng áp dụng chế độ miễn kiểm tra chuyên ngành.

Dự thảo cũng nghiêm cấm việc cá nhân, tổ chức thu gom hàng hóa theo tiêu chuẩn miễn giấy phép, điều kiện, kiểm tra chuyên ngành của tổ chức, cá nhân mua hàng qua giao dịch thương mại điện tử.

Đồng bộ cả các giải pháp quản lý khác

Theo ông Đào Duy Tám - Phó Cục trưởng phụ trách Cục Giám sát quản lý về hải quan (Tổng cục Hải quan), cơ quan hải quan luôn tạo thuận lợi cho các hoạt động giao dịch thương mại điện tử dựa trên nguyên tắc tuân thủ các thông lệ quốc tế cũng như các công ước về quản lý đối với hàng hóa vận chuyển, bưu chính chuyển phát nhanh, tuân thủ các tiêu chuẩn miễn thuế, các quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Bên cạnh đó, cơ quan hải quan cũng tiếp tục rà soát các chủ trương, chính sách để đảm bảo các quy định của hoạt động thương mại điện tử vừa tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân được thực hiện mua, bán nhanh chóng, cũng như là bảo hộ nền sản xuất trong nước. Cùng với việc xây dựng dự thảo Nghị định riêng về quản lý đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu thông qua giao dịch thương mại điện tử, ngành Hải quan sẽ tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp như: đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, áp dụng quản lý rủi ro đối với các đối tượng có tham gia vào hoạt động giao dịch thương mại điện tử.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Bùi Trung Kiên - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho rằng, bối cảnh thương mại điện tử tăng trưởng rất nhanh đặt ra yêu cầu Việt Nam có một hành lang pháp lý đủ mạnh, đủ thông suốt để vừa đảm bảo quyền, lợi ích chính đáng của người tiêu dùng cũng như các nhà cung cấp, các bên tham gia đồng thời phải đảm bảo quản lý nhà nước, đảm bảo về về an ninh, quốc phòng, phù hợp với các hiệp định, hiệp ước đã ký kết.

Về dự thảo Nghị định, vị này cho rằng, rất cần đồng bộ thông tin để đảm bảo quản lý tập trung bao gồm cả thông tin người bán, người mua, những hàng hóa, thành phẩm có liên quan, giúp cho tất cả những người tham gia trong chuỗi cung ứng cho đến cơ quan quản lý nhà nước đều theo dõi một cách toàn trình cũng như là đồng bộ hóa về các chính sách, thủ tục.

Với bản dự thảo này, cơ quan hải quan kỳ vọng có thể nâng cao hiệu quả quản lý trong quá trình làm thủ tục thông quan cho hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử, song vẫn đảm bảo tạo thuận lợi thương mại.

Trong quá trình thu thập ý kiến đóng góp, ngành Hải quan sẽ tiếp tục rà soát lại các chủ trương, chính sách để đảm bảo làm sao các quy định sau khi ban hành vẫn tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân được thực hiện mua bán nhanh chóng, các sàn giao dịch thương mại điện tử có các điều kiện được phát triển ở Việt Nam nhưng vẫn bảo vệ người tiêu dùng cũng như bảo hộ nền sản xuất trong nước.

Một số đối tượng chịu tác động của dự thảo ghị định

Các chủ sàn thương mại điện tử; doanh nghiệp vận chuyển; đại lý làm thủ tục hải quan; chủ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử; chủ các kho ngoại quan; doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh; doanh nghiệp kinh doanh địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát tập trung đối với hàng bưu chính, chuyển phát nhanh; tổ chức tín dụng, ngân hàng…

Hồng Vân

Đọc thêm

Thuế tỉnh Lào Cai thu ngân sách nội địa 4 tháng đạt 44% dự toán

Thuế tỉnh Lào Cai thu ngân sách nội địa 4 tháng đạt 44% dự toán

(TBTCO) - Tính đến ngày 5/5/2026, thu ngân sách nội địa Thuế tỉnh Lào Cai thực hiện đạt 6.828 tỷ đồng, bằng 44% dự toán Trung ương giao, bằng 32% dự toán phấn đấu tỉnh giao.
Hải quan lưu ý doanh nghiệp, 3 đợt tạm dừng trao đổi dữ liệu xuất xứ Việt Nam - Hàn Quốc

Hải quan lưu ý doanh nghiệp, 3 đợt tạm dừng trao đổi dữ liệu xuất xứ Việt Nam - Hàn Quốc

(TBTCO) - Theo thông báo từ Hải quan Hàn Quốc, hệ thống EODES sẽ tạm dừng 3 đợt trao đổi dữ liệu xuất xứ Việt Nam - Hàn Quốc trong tháng 5/2026. Cục Hải quan khuyến nghị doanh nghiệp chủ động bố trí thời gian giao dịch để tránh ảnh hưởng tiến độ thông quan.
Cao điểm chống hàng giả: Hải quan phát hiện gần 15.000 sản phẩm nghi vi phạm sở hữu trí tuệ

Cao điểm chống hàng giả: Hải quan phát hiện gần 15.000 sản phẩm nghi vi phạm sở hữu trí tuệ

(TBTCO) - Triển khai quyết liệt chỉ đạo của Chính phủ về đấu tranh chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng Hải quan đã đồng loạt tăng cường kiểm tra, kiểm soát tại các tuyến trọng điểm. Chỉ trong ngày đầu ra quân, nhiều lô mỹ phẩm, thời trang nghi giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng đã bị phát hiện, tạm giữ để xác minh.
Bắc Ninh: Hải quan đối thoại hơn 700 doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu

Bắc Ninh: Hải quan đối thoại hơn 700 doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu

(TBTCO) - Ngày 8/5, Chi cục Hải quan khu vực V tổ chức Hội nghị doanh nghiệp năm 2026 về quản lý hải quan đối với hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu, chế xuất, thu hút hơn 700 doanh nghiệp tham dự trực tiếp và trực tuyến, trong bối cảnh thủ tục hải quan chuyển đổi số mạnh mẽ.
Nóng bỏng mặt trận chống buôn lậu, hàng giả, khởi tố hình sự 1.464 vụ án

Nóng bỏng mặt trận chống buôn lậu, hàng giả, khởi tố hình sự 1.464 vụ án

(TBTCO) - Từ đầu năm đến nay, các lực lượng chức năng đã xử lý gần 44.000 vụ vi phạm liên quan buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, tăng gần 32% so với cùng kỳ năm trước; khởi tố hơn 2.200 đối tượng. Đáng cảnh báo, buôn lậu, hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử.
Hải quan ký kết phối hợp thu ngân sách với 4 ngân hàng thúc đẩy thông quan số

Hải quan ký kết phối hợp thu ngân sách với 4 ngân hàng thúc đẩy thông quan số

(TBTCO) - Ngày 8/5/2026, tại trụ sở Cục Hải quan, Cục Hải quan tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận phối hợp thu ngân sách nhà nước với 4 ngân hàng thương mại nước ngoài gồm: Ngân hàng TM TNHH E.Sun; Ngân hàng Bank of Communications Co., LTD - Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh; Ngân hàng TNHH MTV United Overseas Bank (Việt Nam); Ngân hàng thương mại Sinopac - Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh.
Chỉ áp dụng tạm hoãn xuất cảnh khi người nộp thuế không chấp hành nghĩa vụ nộp thuế

Chỉ áp dụng tạm hoãn xuất cảnh khi người nộp thuế không chấp hành nghĩa vụ nộp thuế

(TBTCO) - Sau khi đã được cảnh báo trước 30 ngày, nếu người nộp thuế vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo ngưỡng quy định thì cơ quan thuế mới ban hành Thông báo về việc tạm hoãn xuất cảnh gửi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.
Thuế TP. Hải Phòng thu nội địa 4 tháng đạt hơn 43.000 tỷ đồng

Thuế TP. Hải Phòng thu nội địa 4 tháng đạt hơn 43.000 tỷ đồng

(TBTCO) - Theo lãnh đạo Thuế TP. Hải Phòng, thu nội địa 4 tháng đầu năm 2026 do đơn vị thực hiện được 43.700 tỷ đồng, đạt 42,4% dự toán pháp lệnh, 38,8% chỉ tiêu phấn đấu.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều