Mua an tâm hay thêm bận tâm?

Theo dự báo của công ty nghiên cứu thị trường Precedence Research (Canada), quy mô thị trường bảo hiểm nhúng toàn cầu dự kiến tăng từ 188,69 tỷ USD năm 2026 lên khoảng 2.066,97 tỷ USD năm 2035, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân 30,47%/năm.

Bảo hiểm nhúng đang nhanh chóng làm thay đổi phương thức phân phối bảo hiểm truyền thống. Động lực tăng trưởng đến từ sự phát triển của ngân hàng số, ví điện tử và giao diện lập trình ứng dụng (API) - công nghệ cho phép các hệ thống kết nối, trao đổi dữ liệu với nhau. Qua đó, bảo hiểm được tích hợp ngay trong quá trình chuyển tiền, thanh toán, đặt vé du lịch hay vay mua xe..., thay vì khách hàng phải tìm mua riêng.

Nhiều ngân hàng tích hợp sản phẩm bảo hiểm ngay trong quá trình chuyển khoản. Ảnh: tư liệu

Tại Việt Nam, xu hướng này đang thể hiện rõ khi ngày càng nhiều ngân hàng như BIDV, VietinBank, MB... tích hợp sản phẩm bảo hiểm bảo vệ tài khoản ngay trong quá trình chuyển khoản trên ứng dụng (app) ngân hàng. Đây là một hình thức bảo hiểm nhúng (Embedded Insurance), trong đó sản phẩm bảo hiểm xuất hiện tại những “điểm chạm” phù hợp với nhu cầu của khách hàng trong quá trình sử dụng dịch vụ.

Với mức phí chỉ từ 5.000 đồng/tháng, trong khi quyền lợi bảo hiểm có thể lên tới hàng chục triệu đồng, cách tiếp cận này giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận giải pháp bảo vệ trước rủi ro gian lận, lừa đảo trong thanh toán số, đồng thời mở rộng độ phủ bảo hiểm.

Tuy nhiên, như phóng viên đã phản ánh, việc nhiều ngân hàng tích hợp bảo hiểm ngay trong luồng chuyển khoản vẫn nhận về những phản hồi trái chiều từ khách hàng. Thực tế, trên các kho ứng dụng đã xuất hiện những phản hồi tiêu cực, thậm chí đánh giá 1 sao, khi khách hàng cho rằng các lời mời tham gia bảo hiểm liên tục xuất hiện, khiến họ phải phân tâm, mất thêm thời gian thao tác và có nguy cơ vô tình lựa chọn sản phẩm ngoài ý muốn.

Ngay cả lãnh đạo một doanh nghiệp cung cấp nền tảng chuyển đổi số cho lĩnh vực bảo hiểm cũng phản ánh rằng, khi thanh toán tiền điện qua app một ngân hàng đã vô tình tham gia bảo hiểm nhà ở, mà không tìm được cách hủy hợp đồng.

Trong khi đó, chuyển khoản vốn là giao dịch đòi hỏi sự nhanh chóng, chính xác, người dùng chủ yếu tập trung kiểm tra tên người nhận, số tài khoản và số tiền. Việc phải đóng thông báo quảng cáo, hoặc bỏ tích ô tham gia bảo hiểm được chọn sẵn không chỉ khiến quy trình thanh toán trở nên rườm rà, mà còn làm gián đoạn sự tập trung của khách hàng.

Nếu người dùng vô tình tham gia gói bảo hiểm miễn phí tháng đầu, nhưng sau đó tự động gia hạn và thu phí, nguyên tắc tự nguyện cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Vì thế, một sản phẩm được thiết kế để gia tăng sự an tâm lại có thể khiến khách hàng thêm bận tâm ngay trong quá trình giao dịch.

Thiết kế bảo hiểm nhúng trên app ngân hàng

Trao đổi với phóng viên, bà Đinh Thị Ngọc Niềm - CEO Công ty cổ phần tư vấn Global Care - nền tảng phân phối bảo hiểm số nhấn mạnh, bảo hiểm nhúng tốt là bảo hiểm xuất hiện đúng lúc khách hàng thực sự cảm nhận được rủi ro. Ví dụ, bảo hiểm trễ chuyến khi đặt vé máy bay, bảo hiểm hàng hóa khi gửi đơn, bảo hiểm tai nạn khi bắt đầu một chuyến xe. Ở những thời điểm đó, khách hàng hiểu ngay mình đang mua gì và không cần ai thúc ép.

Từ kinh nghiệm triển khai của Global Care, bà Niềm cho rằng, cần giữ một số nguyên tắc thiết kế sản phẩm trên app ngân hàng. Theo đó, mặc định là không chọn sẵn; quyền lợi chính phải tóm được trong một câu dễ hiểu; mức phí phải hiển thị cạnh nút đồng ý, không nằm ở trang điều khoản; việc hủy phải dễ như việc mua.

“Khi chuyển từ miễn phí sang trả phí, khách hàng phải được hỏi lại và đồng ý thêm một lần nữa. Nếu không, khách hàng sẽ chỉ biết mình đã tham gia khi thấy tài khoản bị trừ tiền” - bà Niềm khuyến nghị.

Đồng quan điểm về việc bảo vệ quyền tự quyết của người dùng, TS. Lê Bá Chí Nhân - chuyên gia kinh tế cho rằng, thiết kế giao diện phải tách bạch giữa giao dịch tài chính và quyết định tham gia bảo hiểm. Không nên mặc định khách hàng đã lựa chọn bảo hiểm rồi yêu cầu họ bỏ chọn.

Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế xác nhận nhiều lớp đối với những quyết định có tính tài chính dài hạn. Một cú "bấm nhầm” không nên dễ dàng tạo ra nghĩa vụ thanh toán kéo dài.

“Cần hình thành một chuẩn chung cho bảo hiểm nhúng theo ba nguyên tắc: tự nguyện thực chất - minh bạch đầy đủ - dễ dàng rút khỏi sản phẩm. Khi đó, công nghệ không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí phân phối, mà còn phải giúp khách hàng hiểu rõ hơn, lựa chọn tốt hơn và kiểm soát tốt hơn quyết định tài chính của mình. Đó mới là nền tảng để bảo hiểm nhúng phát triển quy mô lớn, nhưng vẫn giữ được niềm tin thị trường” - ông Nhân khuyến nghị.