Bỏ thuế khoán - Mở lối cho hộ kinh doanh thành doanh nghiệp

Văn Tuấn
(TBTCO) - Chủ trương xóa bỏ thuế khoán theo Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nhanh chóng được Quốc hội và Chính phủ cụ thể hóa tại hai nghị quyết, ấn định thời điểm có hiệu lực từ 1/1/2026. Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thực tế kỳ vọng là bước tiến giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế, tạo sự minh bạch, công bằng trong kinh doanh.
aa
Bỏ thuế khoán - Mở lối cho hộ kinh doanh thành doanh nghiệp
Cơ quan thuế đã sẵn sàng nhiều phương thức hỗ trợ các hộ kinh doanh kê khai thuế. Ảnh tư liệu minh họa

Động lực để doanh nghiệp đổi mới phát triển

PGS. TS Lê Xuân Trường - Trưởng Khoa Thuế - Hải quan (Học viện Tài chính) phân tích, thuế khoán đối với hộ kinh doanh được thực hiện trong điều kiện nền kinh tế ở trình độ phát triển thấp, khoa học và công nghệ chưa hiện đại; khả năng áp dụng công nghệ của hộ kinh doanh nhỏ chưa tốt, không có điều kiện sử dụng sổ sách kế toán để ghi nhận doanh thu thực tế nên cần ước tính doanh thu để tính thuế. Khi đó, thuế khoán từng là giải pháp hữu hiệu để huy động đầy đủ các nguồn thu vào ngân sách nhà nước.

Khởi đầu bằng thay đổi tư duy, sẵn sàng thử nghiệm

“Trước các chủ trương thông suốt từ trên xuống dưới, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ vào quản trị kinh doanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành con đường bắt buộc. Do đó, doanh nghiệp cần khởi đầu bằng việc thay đổi tư duy, sẵn sàng thử nghiệm. Khi Nhà nước đã mở đường bằng chính sách, doanh nghiệp càng phải chủ động nắm lấy thời cơ để biến tiềm năng thành giá trị, đóng góp thực chất cho sự phát triển của đất nước”. Tổng Giám đốc Misa - Lê Hồng Quang

Tuy nhiên, trong điều kiện phát triển của nền kinh tế số hiện nay, khi hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt và các công cụ hỗ trợ quản lý doanh thu kinh doanh phát triển mạnh, đảm bảo các điều kiện để chuyển sang phương thức kê khai thuế, việc bỏ thuế khoán không chỉ đảm bảo tính minh bạch, bình đẳng về chế độ thuế giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp mà còn tạo động lực để các doanh nghiệp đổi mới phát triển.

Nêu quan điểm về chủ trương xóa bỏ thuế khoán theo các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội tư vấn Thuế Việt Nam cho rằng, chủ trương xóa bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ và cá nhân kinh doanh có ý nghĩa rất quan trọng, đảm bảo sự bình đẳng trước pháp luật giữa các đối tượng kinh doanh, dù là cá nhân hay doanh nghiệp. Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai thực tế giúp nâng cao tính minh bạch, công bằng hơn. Đồng thời, đảm bảo người nộp thuế có trách nhiệm cao hơn với số liệu mình khai báo. Đây là một thay đổi tích cực và cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Dưới góc nhìn đại diện cho doanh nghiệp, ông Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội cho rằng, việc bỏ hình thức thuế khoán sẽ thúc đẩy các hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp - đây là giải pháp quan trọng để đạt mục tiêu có thêm 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 mà Nghị quyết 68-NQ/TW đã đề ra.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đề ra, ngoài các giải pháp hỗ trợ về thuế, cần xây dựng một môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, đồng hành với hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi và phát triển bền vững. Việc gỡ bỏ được các rào cản thể chế, hộ kinh doanh cá thể hoàn toàn có thể trở thành lực lượng doanh nghiệp năng động, đóng góp tích cực cho mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân và tăng trưởng bền vững.

Tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh yên tâm chuyển đổi

Theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, chủ trương bỏ thuế khoán để hộ kinh doanh chuyển sang phương thức kê khai sẽ rõ ràng hơn, quản trị hoạt động kinh doanh cũng bài bản hơn. Tuy nhiên, cũng không ít hộ kinh doanh đang do dự và cho rằng, việc khai báo thuế, ghi sổ kế toán, lập chứng từ sẽ mất thời gian và phát sinh nhiều chi phí, trong khi có những hộ kinh doanh chỉ buôn bán nhỏ lẻ, với doanh thu chưa thực sự cao.

Tìm hiểu và khảo sát một vòng qua các hộ kinh doanh tạp hóa tại một số tuyến phố trên địa bàn Hà Nội của phóng viên cho thấy, có khá nhiều cửa hàng tạp hóa, kinh doanh chuyên biệt rượu, bia trong nước và nhập khẩu đã áp dụng phương thức bán hàng qua hệ thống máy tính tiền. Rất nhanh sau khi người mua lựa chọn xong hàng hóa cần mua mang ra quầy tính tiền, chủ hàng chỉ cần sử dụng máy quét mã vạch vào sản phẩm là đã ra được giá và in được hóa đơn cho khách hàng. Điều này cho thấy, việc tính tiền bán hàng, xuất hóa đơn điện tử cho khách hàng diễn ra rất nhanh chóng, thuận tiện.

Tuy nhiên, đối với những hộ kinh doanh chưa áp dụng các phương thức điện tử được hỏi vẫn tỏ ra rất băn khoăn vì chưa nắm được quy định, quy trình kê khai, ghi sổ kế toán, lập chứng từ khai báo thuế ra sao nên sợ dẫn đến sai sót, bị phạt vi phạm hành chính khi cơ quan thuế đến kiểm tra.

Nói về những băn khoăn trên của hộ, cá nhân kinh doanh, ngành Thuế cho biết, cơ quan thuế đã sẵn sàng nhiều phương thức hỗ trợ các hộ kinh doanh như phần mềm chuyên biệt trên nhiều thiết bị điện tử, cập nhật mọi lúc, mọi nơi, các thủ tục cũng đơn giản và dễ thực hiện, cùng với đó là sự trợ giúp trực tiếp từ các cán bộ thuế đối với người nộp thuế.

Tại Nghị quyết số 139/NQ-CP, Chính phủ giao Bộ Tài chính nghiên cứu, hoàn thiện khung khổ pháp lý về kinh doanh cá thể theo hướng: quy định mô hình quản trị, chế độ tài chính, kế toán... có chính sách cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung, dịch vụ tư vấn pháp lý, đào tạo về quản trị doanh nghiệp, kế toán, thuế, nhân sự, pháp luật.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, phần mềm kế toán miễn phí cho hộ kinh doanh đã được Bộ Tài chính chỉ đạo để triển khai kịp thời, đồng bộ liên quan đến các ứng dụng về khai, về nộp và sự chia sẻ cơ sở dữ liệu để tạo ra các tờ khai giúp cho hộ kinh doanh thuận lợi trong việc đối chiếu dữ liệu kê khai của mình.

Ông Lê Hồng Quang - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Misa chia sẻ, Misa đã cam kết đầu tư 2.500 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng tính toán, phát triển nhân lực AI và đặc biệt là tạo ra mô hình ngôn ngữ lớn thuần Việt với kho tri thức chuyên sâu về thuế, tài chính, sản xuất và quản trị doanh nghiệp, phục vụ tư vấn tự động cho người dân và doanh nghiệp./.

Văn Tuấn

Đọc thêm

Doanh nghiệp siêu nhỏ được sử dụng người thân làm kế toán

Doanh nghiệp siêu nhỏ được sử dụng người thân làm kế toán

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 58/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Điểm đáng chú ý là doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người thân làm kế toán và áp dụng hệ thống sổ sách, báo cáo tài chính đơn giản kể từ ngày 1/7/2026.
Sửa đổi, bổ sung 5 thủ tục hành chính thuế liên quan đến hộ kinh doanh

Sửa đổi, bổ sung 5 thủ tục hành chính thuế liên quan đến hộ kinh doanh

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 1272/QĐ-BTC công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực quản lý thuế thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.
Kích hoạt cơ chế hỗ trợ 24/7 cho mô hình thông quan tập trung

Kích hoạt cơ chế hỗ trợ 24/7 cho mô hình thông quan tập trung

(TBTCO) - Trước thời điểm chính thức triển khai thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 1/6/2026, Cục Hải quan đã huy động lực lượng từ nhiều đơn vị nghiệp vụ tham gia tổ hỗ trợ thường trực 24/7 nhằm bảo đảm hoạt động thông quan diễn ra thông suốt ngay từ giai đoạn đầu vận hành.
Infographics: Các bước kê khai, nộp thuế đối với hoạt động cho thuê bất động sản

Infographics: Các bước kê khai, nộp thuế đối với hoạt động cho thuê bất động sản

(TBTCO) - Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có hướng dẫn chi tiết cá nhân kê khai, nộp thuế đối với hoạt động cho thuê bất động sản.
Siết quản lý thuế thương mại điện tử từ dòng tiền số

Siết quản lý thuế thương mại điện tử từ dòng tiền số

(TBTCO) - Quy mô thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam vài năm trước chỉ khoảng 10 tỷ USD, đến năm 2025 đã tăng lên khoảng 31 tỷ USD và được dự báo có thể đạt 50 - 70 tỷ USD vào năm 2030. Đằng sau đà tăng trưởng mạnh mẽ ấy là sự thay đổi sâu sắc trong cách vận hành thị trường số, đặc biệt liên quan đến quản lý dữ liệu, hóa đơn điện tử và kiểm soát dòng tiền.
Hoàn thiện Luật Hải quan theo hướng số hóa, quản trị thông minh

Hoàn thiện Luật Hải quan theo hướng số hóa, quản trị thông minh

Chiều 27/5, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì Hội đồng thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. Phiên họp ghi nhận nhiều góp ý liên quan đến cơ chế phối hợp liên ngành, quản lý dữ liệu và hoàn thiện quy định đối với hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.
Cục Hải quan tập huấn triển khai phần mềm quản lý, làm thủ tục đối với phương tiện vận tải xuất nhập cảnh

Cục Hải quan tập huấn triển khai phần mềm quản lý, làm thủ tục đối với phương tiện vận tải xuất nhập cảnh

(TBTCO) - Trong hai ngày 26 - 27/5/2026, Cục Hải quan tổ chức đào tạo, tập huấn cho công chức hải quan tại các khu vực có cửa khẩu biên giới đường bộ nhằm triển khai phần mềm quản lý, làm thủ tục đối với phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, hướng tới mô hình quản lý tập trung trên nền tảng dữ liệu số.
Doanh nghiệp "mạnh tay" chi hơn 2,4 tỷ USD nhập khẩu linh kiện ô tô trong 4 tháng đầu năm

Doanh nghiệp "mạnh tay" chi hơn 2,4 tỷ USD nhập khẩu linh kiện ô tô trong 4 tháng đầu năm

(TBTCO) - Số liệu của Cục Hải quan cho thấy, trong 4 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu linh kiện ô tô đạt 2,47 tỷ USD, tăng tới 44,9% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh xu hướng phục hồi của ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều