Bỏ thuế khoán - Mở lối cho hộ kinh doanh thành doanh nghiệp

Văn Tuấn
(TBTCO) - Chủ trương xóa bỏ thuế khoán theo Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nhanh chóng được Quốc hội và Chính phủ cụ thể hóa tại hai nghị quyết, ấn định thời điểm có hiệu lực từ 1/1/2026. Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thực tế kỳ vọng là bước tiến giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế, tạo sự minh bạch, công bằng trong kinh doanh.
aa
Bỏ thuế khoán - Mở lối cho hộ kinh doanh thành doanh nghiệp
Cơ quan thuế đã sẵn sàng nhiều phương thức hỗ trợ các hộ kinh doanh kê khai thuế. Ảnh tư liệu minh họa

Động lực để doanh nghiệp đổi mới phát triển

PGS. TS Lê Xuân Trường - Trưởng Khoa Thuế - Hải quan (Học viện Tài chính) phân tích, thuế khoán đối với hộ kinh doanh được thực hiện trong điều kiện nền kinh tế ở trình độ phát triển thấp, khoa học và công nghệ chưa hiện đại; khả năng áp dụng công nghệ của hộ kinh doanh nhỏ chưa tốt, không có điều kiện sử dụng sổ sách kế toán để ghi nhận doanh thu thực tế nên cần ước tính doanh thu để tính thuế. Khi đó, thuế khoán từng là giải pháp hữu hiệu để huy động đầy đủ các nguồn thu vào ngân sách nhà nước.

Khởi đầu bằng thay đổi tư duy, sẵn sàng thử nghiệm

“Trước các chủ trương thông suốt từ trên xuống dưới, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ vào quản trị kinh doanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành con đường bắt buộc. Do đó, doanh nghiệp cần khởi đầu bằng việc thay đổi tư duy, sẵn sàng thử nghiệm. Khi Nhà nước đã mở đường bằng chính sách, doanh nghiệp càng phải chủ động nắm lấy thời cơ để biến tiềm năng thành giá trị, đóng góp thực chất cho sự phát triển của đất nước”. Tổng Giám đốc Misa - Lê Hồng Quang

Tuy nhiên, trong điều kiện phát triển của nền kinh tế số hiện nay, khi hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt và các công cụ hỗ trợ quản lý doanh thu kinh doanh phát triển mạnh, đảm bảo các điều kiện để chuyển sang phương thức kê khai thuế, việc bỏ thuế khoán không chỉ đảm bảo tính minh bạch, bình đẳng về chế độ thuế giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp mà còn tạo động lực để các doanh nghiệp đổi mới phát triển.

Nêu quan điểm về chủ trương xóa bỏ thuế khoán theo các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội tư vấn Thuế Việt Nam cho rằng, chủ trương xóa bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ và cá nhân kinh doanh có ý nghĩa rất quan trọng, đảm bảo sự bình đẳng trước pháp luật giữa các đối tượng kinh doanh, dù là cá nhân hay doanh nghiệp. Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai thực tế giúp nâng cao tính minh bạch, công bằng hơn. Đồng thời, đảm bảo người nộp thuế có trách nhiệm cao hơn với số liệu mình khai báo. Đây là một thay đổi tích cực và cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Dưới góc nhìn đại diện cho doanh nghiệp, ông Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội cho rằng, việc bỏ hình thức thuế khoán sẽ thúc đẩy các hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp - đây là giải pháp quan trọng để đạt mục tiêu có thêm 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 mà Nghị quyết 68-NQ/TW đã đề ra.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đề ra, ngoài các giải pháp hỗ trợ về thuế, cần xây dựng một môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, đồng hành với hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi và phát triển bền vững. Việc gỡ bỏ được các rào cản thể chế, hộ kinh doanh cá thể hoàn toàn có thể trở thành lực lượng doanh nghiệp năng động, đóng góp tích cực cho mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân và tăng trưởng bền vững.

Tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh yên tâm chuyển đổi

Theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, chủ trương bỏ thuế khoán để hộ kinh doanh chuyển sang phương thức kê khai sẽ rõ ràng hơn, quản trị hoạt động kinh doanh cũng bài bản hơn. Tuy nhiên, cũng không ít hộ kinh doanh đang do dự và cho rằng, việc khai báo thuế, ghi sổ kế toán, lập chứng từ sẽ mất thời gian và phát sinh nhiều chi phí, trong khi có những hộ kinh doanh chỉ buôn bán nhỏ lẻ, với doanh thu chưa thực sự cao.

Tìm hiểu và khảo sát một vòng qua các hộ kinh doanh tạp hóa tại một số tuyến phố trên địa bàn Hà Nội của phóng viên cho thấy, có khá nhiều cửa hàng tạp hóa, kinh doanh chuyên biệt rượu, bia trong nước và nhập khẩu đã áp dụng phương thức bán hàng qua hệ thống máy tính tiền. Rất nhanh sau khi người mua lựa chọn xong hàng hóa cần mua mang ra quầy tính tiền, chủ hàng chỉ cần sử dụng máy quét mã vạch vào sản phẩm là đã ra được giá và in được hóa đơn cho khách hàng. Điều này cho thấy, việc tính tiền bán hàng, xuất hóa đơn điện tử cho khách hàng diễn ra rất nhanh chóng, thuận tiện.

Tuy nhiên, đối với những hộ kinh doanh chưa áp dụng các phương thức điện tử được hỏi vẫn tỏ ra rất băn khoăn vì chưa nắm được quy định, quy trình kê khai, ghi sổ kế toán, lập chứng từ khai báo thuế ra sao nên sợ dẫn đến sai sót, bị phạt vi phạm hành chính khi cơ quan thuế đến kiểm tra.

Nói về những băn khoăn trên của hộ, cá nhân kinh doanh, ngành Thuế cho biết, cơ quan thuế đã sẵn sàng nhiều phương thức hỗ trợ các hộ kinh doanh như phần mềm chuyên biệt trên nhiều thiết bị điện tử, cập nhật mọi lúc, mọi nơi, các thủ tục cũng đơn giản và dễ thực hiện, cùng với đó là sự trợ giúp trực tiếp từ các cán bộ thuế đối với người nộp thuế.

Tại Nghị quyết số 139/NQ-CP, Chính phủ giao Bộ Tài chính nghiên cứu, hoàn thiện khung khổ pháp lý về kinh doanh cá thể theo hướng: quy định mô hình quản trị, chế độ tài chính, kế toán... có chính sách cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung, dịch vụ tư vấn pháp lý, đào tạo về quản trị doanh nghiệp, kế toán, thuế, nhân sự, pháp luật.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, phần mềm kế toán miễn phí cho hộ kinh doanh đã được Bộ Tài chính chỉ đạo để triển khai kịp thời, đồng bộ liên quan đến các ứng dụng về khai, về nộp và sự chia sẻ cơ sở dữ liệu để tạo ra các tờ khai giúp cho hộ kinh doanh thuận lợi trong việc đối chiếu dữ liệu kê khai của mình.

Ông Lê Hồng Quang - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Misa chia sẻ, Misa đã cam kết đầu tư 2.500 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng tính toán, phát triển nhân lực AI và đặc biệt là tạo ra mô hình ngôn ngữ lớn thuần Việt với kho tri thức chuyên sâu về thuế, tài chính, sản xuất và quản trị doanh nghiệp, phục vụ tư vấn tự động cho người dân và doanh nghiệp./.

Văn Tuấn

Đọc thêm

Hải Phòng: Hải quan tham gia triệt phá vụ vận chuyển gần 7 kg vàng qua sân bay Cát Bi

Hải Phòng: Hải quan tham gia triệt phá vụ vận chuyển gần 7 kg vàng qua sân bay Cát Bi

(TBTCO) - Lực lượng Hải quan phối hợp Công an phát hiện, bắt giữ vụ vận chuyển trái phép gần 7 kg vàng từ Hàn Quốc về Việt Nam qua sân bay Cát Bi, với thủ đoạn cất giấu tinh vi trên người và trong giày. Vụ việc đang được mở rộng điều tra xử lý theo quy định pháp luật.
Thuế cơ sở 3 tỉnh Phú Thọ cam kết luôn đồng hành cùng hộ kinh doanh trong kê khai, nộp thuế

Thuế cơ sở 3 tỉnh Phú Thọ cam kết luôn đồng hành cùng hộ kinh doanh trong kê khai, nộp thuế

(TBTCO) - Để hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện quy định mới về thuế, Thuế cơ sở 3 tỉnh Phú Thọ cam kết luôn đồng hành cùng hộ kinh doanh trong kê khai, nộp thuế.
Thuế TP. Huế tiếp tục đồng hành hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế

Thuế TP. Huế tiếp tục đồng hành hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế

(TBTCO) - Chiều 25/3, Thuế TP. Huế tổ chức Hội nghị tuyên truyền, hỗ trợ chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên địa bàn thành phố.
Xuất khẩu tăng hơn 17%, thương mại nửa đầu tháng 3 khởi sắc mạnh

Xuất khẩu tăng hơn 17%, thương mại nửa đầu tháng 3 khởi sắc mạnh

(TBTCO) - Ngày 25/3, Cục Hải quan công bố số liệu hoạt động xuất nhập khẩu cho thấy, nửa đầu tháng 3/2026 bật tăng mạnh so với nửa cuối tháng trước, đưa tổng kim ngạch từ đầu năm đến 15/3 lên hơn 197 tỷ USD. Đáng chú ý, xuất khẩu tiếp tục duy trì đà tăng hơn 17% so với cùng kỳ, khẳng định vai trò động lực của khu vực sản xuất, đặc biệt là khối FDI.
Thuế cơ sở 11 tỉnh Phú Thọ được hộ kinh doanh đánh giá cao tinh thần phục vụ, hỗ trợ kê khai thuế

Thuế cơ sở 11 tỉnh Phú Thọ được hộ kinh doanh đánh giá cao tinh thần phục vụ, hỗ trợ kê khai thuế

(TBTCO) - Qua công tác tuyên truyên, hỗ trợ của cơ quan thuế, hộ kinh doanh biết được về ngưỡng doanh thu phải nộp thuế và ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế, ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử kết nối với cơ quan thuế; thực hiện kê khai theo năm, quý hoặc tháng tùy mức doanh thu… Hộ kinh doanh đánh giá rất cao tinh thần phục vụ, hỗ trợ của cơ quan thuế.
Kim ngạch xuất nhập khẩu khu vực Móng Cái đạt hơn 3,3 tỷ USD

Kim ngạch xuất nhập khẩu khu vực Móng Cái đạt hơn 3,3 tỷ USD

(TBTCO) - Theo thông tin từ Chi cục Hải quan Khu vực VIII, từ đầu năm 2026 đến nay, hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu và lối mở tại Móng Cái (Quảng Ninh) ghi nhận kết quả tích cực khi tổng kim ngạch đạt trên 3,3 tỷ USD.
Đề xuất hộ kinh doanh được lập hóa đơn theo ngày

Đề xuất hộ kinh doanh được lập hóa đơn theo ngày

(TBTCO) - Chuyên gia đồng tình, hộ kinh doanh phấn khởi với đề xuất của Bộ Tài chính về nhiều trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử, đặc biệt là đề xuất cho phép lập hóa đơn điện tử tổng hợp theo ngày đối với những đơn hàng có giá trị nhỏ lẻ.
Hải quan khu vực XIII: Xử lý nghiêm vi phạm, tăng hiệu quả chống buôn lậu

Hải quan khu vực XIII: Xử lý nghiêm vi phạm, tăng hiệu quả chống buôn lậu

(TBTCO) - Quý I/2026, Chi cục Hải quan khu vực XIII ghi nhận gần 1,87 tỷ đồng nộp ngân sách từ xử lý vi phạm. Tuy nhiên, nhiều chỉ tiêu trọng yếu trong công tác điều tra chống buôn lậu vẫn còn khoảng trống, đòi hỏi phải sớm nâng cao năng lực nghiệp vụ và tăng cường phối hợp liên ngành trong thời gian tới.
Xem thêm