Ngành Hải quan tiếp tục triển khai các biện pháp cải cách tạo thuận lợi hơn nữa cho DN XNK. Ảnh: Hải Anh

Kết quả chưa như mong muốn

Tháng 3.2015, Chính phủ ban hành Nghị quyết 19/2015/NQ-CP lần thứ hai về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nghị quyết lần thể hiện quyết tâm rất cao của Chính phủ trong việc tập trung cải thiện môi trường kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính… Cải cách toàn diện các quy định về điều kiện kinh doanh, về quản lý chuyên ngành đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, nhập khẩu (XNK) theo hướng chuyển sang hậu kiểm.

Đặc biệt, nghị quyết đề ra mục tiêu phấn đấu: các chỉ tiêu về môi trường kinh doanh của nước ta đạt và vượt mức trung bình của nhóm nước ASEAN 6 vào năm 2015.

Nghị quyết 19 đã giao trực tiếp các bộ rà soát đánh giá, thống nhất các quy định pháp luật về quản lý hàng hóa XNK thuộc diện kiểm tra chuyên ngành theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính phù hợp với thông lệ quốc tế.

Công khai hóa tiêu chuẩn áp dụng, đơn vị thực hiện kiểm tra, thời gian và chi phí đối với từng mặt hàng cụ thể; phấn đấu đạt mục tiêu vào nhóm nước ASEAN 6 vào cuối năm 2015 và ASEAN 4 vào năm 2016.

Đối với ngành Hải quan, Nghị quyết 19 nêu rõ: phải phấn đấu thời gian thông quan hàng hóa nhập khẩu từ 21 ngày xuống còn 13 ngày (2015) và 12 ngày (2016); giảm 10- 20% chi phí và giảm 30% thời gian thông quan hàng hóa XNK...

Theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Vũ Ngọc Anh, đây là mục tiêu rất thách thức, đòi hỏi các bộ, ngành phải quyết liệt tăng tốc.

Theo đúng quy định quản lý chuyên ngành, cơ quan hải quan chỉ được cho thông quan sau khi có giấy phép kiểm tra chuyên ngành của các bộ, ngành. Tuy nhiên trên thực tế, trong 100% thời gian thông quan hàng hóa, cơ quan hải quan đã rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục trong thẩm quyền chỉ còn 28%.

Thời gian còn lại phụ thuộc vào hoạt động kiểm tra chuyên ngành của các bộ, ngành. Vấn đề quan trọng ở đây là cần phải rút ngắn thời gian kiểm tra chuyên ngành đang chiếm tới 72% tổng thời gian thông quan hàng hóa từ phía các bộ, ngành.

Trong thời gian qua, các bộ, ngành cũng có những nỗ lực cải cách đáng ghi nhận. Điển hình như Cục Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp phát triển và nông thôn đã có cải cách đơn giản hóa thủ tục, thời gian cấp giấy chứng nhận.

Trước đây DN phải nộp từ 6 đến 8 loại giấy tờ, nay rút xuống còn 2 loại giấy tờ. Đồng thời, đơn vị này thực hiện việc cấp giấy chứng nhận đảm bảo tiêu chuẩn bảo vệ thực vật đường bộ không quá 5 giờ, đường biển không quá 13 giờ kể từ khi kiểm tra hàng hóa (quy định nhà nước là 24 giờ)...

"Ngành Hải quan rất mong nhận được sự nỗ lực tích cực từ phía các bộ, ngành liên quan để cùng thực hiện hướng tới hoàn thành mục tiêu chung, trong bối cảnh thời gian còn rất ít", Phó Tổng cục trưởng Vũ Ngọc Anh nhấn mạnh.

Trong tháng 9 này sẽ trình Thủ tướng đề án về kiểm tra chuyên ngành

Về phía mình, Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan đã có nhiều nỗ lực thực hiện cải cách hành chính, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa XNK, đạt được nhiều chuyển biến tích cực.

Phó Tổng cục trưởng Vũ Ngọc Anh cho hay, ngành Hải quan cũng đã chỉ đạo các cục, vụ, các cục hải quan tỉnh, thành phố thực hiện các biện pháp cải cách hành chính, tạo thuận lợi trong tiếp nhận hồ sơ nhằm giảm tối đa thời gian thông quan hàng hóa cho DN.

Hiện tại, với hầu hết các hồ sơ thuộc luồng xanh, thời gian thông quan có thể tính bằng giây. Thời gian kiểm tra hồ sơ giấy cho DN cũng không quá 2 giờ kể từ khi tiếp nhận và thời gian kiểm tra thực tế không quá 8 giờ.

Ngành Hải quan sẽ tiếp tục sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan quản lý nhà nước về hải quan, ứng dụng công nghệ thông tin vào các khâu nghiệp vụ, rút ngắn hơn nữa thủ tục và thời gian thông quan hàng hóa XNK thuộc thẩm quyền của ngành.

Đồng thời, ngành Hải quan hoàn thiện đề án “Giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu” trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9/2015 này./.

Hải Anh