Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh trình bày báo cáo thẩm tra.

Đây là đề nghị của Ủy ban Kinh tế tại báo cáo thẩm tra kết quả kinh tế - xã hội (KTXH) năm 2018 và những tháng đầu năm 2019, tại phiên họp sáng 8/5 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Nhiều chỉ tiêu đạt tốt hơn mức đã báo cáo

Tại phiên họp, trình bày Báo cáo tóm tắt đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển KTXH năm 2018 và tình hình triển khai kế hoạch năm 2019 của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, so với kết quả đã báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 6, có thêm 1 chỉ tiêu vượt kế hoạch là chỉ tiêu tăng GDP.

Cụ thể, Chính phủ cho biết quy mô GDP tăng thêm gần 536,4 nghìn tỷ đồng so với năm 2017 và gấp 1,32 lần so với năm 2015, tốc độ tăng đạt 7,08%, vượt số đã báo cáo (6,7%) và mục tiêu Quốc hội giao (6,5% - 6,7%). Chất lượng tăng trưởng được cải thiện, kinh tế vĩ mô tiếp tục được duy trì ổn định, lạm phát ở mức thấp.

Đáng chú ý là thu cân đối ngân sách vượt dự toán 8%; chi ngân sách được đảm bảo, xử lý kịp thời các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách phát sinh; bội chi, nợ công được kiểm soát. Huy động vốn đầu tư phát triển toàn xã hội đạt 1,86 triệu tỷ đồng, tăng 11,2%, bằng 33,5% GDP, đạt mục tiêu Quốc hội giao (32% - 34%). Giải ngân vốn FDI đạt khá. Chỉ số hiệu quả sử dụng vốn đầu tư (ICOR) được cải thiện, năm 2018 giảm còn 5,97 so với năm 2017 là 6,11.

Bên cạnh đó, một số chỉ tiêu khác thực hiện tốt hơn, như: tốc độ tăng tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 13,2% (số đã báo cáo là tăng 11,2%); xuất siêu 2,8% (số đã báo cáo là 0,4%); tốc độ tăng CPI bình quân 3,54% (số đã báo cáo là dưới 4%); tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị là 3,1% (số đã báo cáo là 3,14%); tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế là 87,7% (số đã báo cáo là 86,9%)...

Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, Ủy ban Kinh tế cơ bản nhất trí với những kết quả đạt được, đồng thời đề nghị Chính phủ đánh giá cụ thể hơn về một số vấn đề. Đó là, cần phân tích rõ hơn nguyên nhân khách quan, chủ quan trong việc đạt được các kết quả vừa qua để phục vụ công tác điều hành KTXH thời gian tới.

Về hoạt động doanh nghiệp (DN), Ủy ban Kinh tế ghi nhận mức gia tăng đáng kể cả về số lượng và quy mô vốn bình quân của DN thành lập mới. Tuy nhiên, số lượng DN đăng ký tạm ngừng kinh doanh, giải thể tăng cao, đặc biệt là nhóm DN vừa và lớn (quy mô vốn từ 50 - 100 tỷ đồng và trên 100 tỷ đồng) và DN ở các vùng có điều kiện KTXH còn khó khăn. Bên cạnh đó, việc kết nối giữa các DN trong nước với các DN FDI còn thiếu hiệu quả, chưa tạo nên hiệu ứng lan tỏa tích cực.

Về môi trường kinh doanh, mặc dù đã có những nỗ lực cải cách và đạt một số kết quả tích cực nhưng theo phản ánh của nhiều DN, những cải cách của các bộ, ngành, địa phương đi vào cuộc sống còn chậm và không đều trên các lĩnh vực, có cải cách chưa hiệu quả thực chất.

Trong 4 tháng đầu năm 2019, tình hình đăng ký DN cũng có dấu hiệu chậm lại. “Đây là vấn đề Chính phủ cần quan tâm cũng như tăng cường kiểm tra các bộ, ngành để bảo đảm tính thực chất của việc cắt giảm các điều kiện kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính đối với hoạt động của DN” - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu rõ.

Giám sát chặt chẽ hoạt động của DNNN

Bên cạnh đó, Ủy ban Kinh tế đánh giá quá trình cơ cấu lại và cổ phần hóa DNNN chậm và chưa đạt kết quả như yêu cầu. Một số vụ việc gần đây cho thấy nhiều bất cập trong công tác định giá DN trong cổ phần hóa, quản lý đất công… Trong khi đó, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN mới hoạt động, công tác phối hợp và phân công trách nhiệm quản lý nhà nước với các bộ, ngành chưa rõ ràng, nhất là trong quản lý nguồn vốn đầu tư cho DN.

Trong thời gian tới, để hoàn thành kế hoạch năm 2019, Ủy ban Kinh tế cơ bản nhất trí với các nhóm giải pháp Chính phủ đề ra. Đồng thời, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Chính phủ quan tâm thêm một số nhiệm vụ, giải pháp. Trong đó, có việc thực hiện nhanh, giảm bớt thủ tục hành chính một cách thực chất, mạnh mẽ hơn trong tất cả các lĩnh vực, nhất là lĩnh vực đầu tư, xây dựng, giao thông và giáo dục.

Công khai, minh bạch quy trình, thủ tục hành chính và xử lý nghiêm các sai phạm để gỡ bỏ các chi phí không chính thức cho người dân và DN. Khuyến khích, tăng cường sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân trong đầu tư, xây dựng các dự án quan trọng quốc gia.

Tập trung nâng cao hiệu quả quản lý công tác thuế, tránh để xảy ra tình trạng thất thu từ khu vực ngoài quốc doanh, trong khai thác tài nguyên, khoáng sản; kiểm soát tình trạng chuyển giá, trốn thuế đối với DN FDI.

Triển khai thanh toán không dùng tiền mặt; kiểm soát chặt chẽ hoạt động sử dụng thẻ ngân hàng thông qua trung gian có dấu hiệu đánh bạc, rửa tiền, trốn thuế.

Đồng thời, tăng cường sự phối hợp giữa Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN và bộ quản lý ngành. Chủ động, có giải pháp quyết liệt ngay trong 6 tháng đầu năm để góp phần thực hiện mục tiêu cổ phần hóa năm 2019 khi danh sách cổ phần hóa còn lại là những tập đoàn, tổng công ty nhà nước quy mô lớn.

Giám sát chặt chẽ hoạt động của các DNNN, nhất là cần tăng cường giám sát và xử lý đối với các DNNN thua lỗ, có dấu hiệu mất an toàn về tài chính theo quy định của pháp luật.

Thúc đẩy, tạo điều kiện thuận lợi triển khai các dự án điện, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để phát triển các nguồn năng lượng tái tạo.

H.Y