Hành trình hướng đến vị thế thị trường mới nổi của Việt Nam

Theo Bộ phận Nghiên cứu toàn cầu của HSBC, để được 2 tổ chức MSCI và FTSE nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi (EM), Việt Nam phải đáp ứng một số điều kiện. Các vấn đề chính nổi cộm là giới hạn sở hữu nước ngoài, thiếu thông tin công bố bằng tiếng Anh, chưa có thị trường nội tệ ở nước ngoài và còn nhiều hạn chế trên thị trường nội tệ trong nước, đăng ký tài khoản bắt buộc, ký quỹ khi giao dịch và hạn chế trong chuyển quyền sở hữu ngoài hệ thống giao dịch.

Các chuyên gia của HSBC cho rằng, những vấn đề này đã được xem xét khi Việt Nam thông qua các luật mới về chứng khoán, đầu tư và doanh nghiệp, dù tiến độ còn từ từ. Luật Chứng khoán 2019 đã được ban hành và có hiệu lực từ năm 2021, có một số điểm mới, trong đó gồm: hệ thống thanh toán - bù trừ giao dịch dưới mô hình Đối tác bù trừ trung tâm (Central Counter Party – CCP) và Chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (Non-voting Depositary Receipt - NVDR). NVDR cho phép nhà đầu tư nước ngoài nắm tình hình của những mã cổ phiếu đã hết “room” sở hữu nước ngoài mà không cần tham gia vào việc ra các quyết định của doanh nghiệp.

Biểu đồ: HSBC

Cũng theo các chuyên gia này, hệ thống công nghệ thông tin mới KRX được kỳ vọng sẽ đi vào hoạt động cuối năm nay. Hệ thống mới sẽ cải thiện giao dịch, tiếp cận thông tin và triển khai một loạt các sản phẩm mới như giao dịch trong ngày và NVDR, cũng như hỗ trợ giao dịch và thanh toán hiệu quả. Điểm mấu chốt là nhà đầu tư sẽ không cần phải ký quỹ trước giao dịch khi mua cổ phiếu.

“Việt Nam đang nỗ lực hết sức để cải tổ thị trường chứng khoán và tiệm cận hơn với những tiêu chuẩn quốc tế” – chuyên gia của HSBC nhấn mạnh.

Quyết tâm lớn để rút ngắn lộ trình

Trong tháng 4/2022, tại Hội nghị Phát triển thị trường vốn, vấn đề nâng hạng cũng đã được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhắc tới và chỉ đạo các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ triển khai để thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam sớm được nâng hạng lên mới nổi.

Mới đây, trong chuyến công tác của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới Hoa Kỳ, chứng khoán và TTCK cũng là một trong những vấn đề quan trọng mà đoàn công tác ưu tiên làm việc, trao đổi, hợp tác. Cũng nhân dịp này, Thủ tướng Chính phủ đã chứng kiến lễ trao 2 văn kiện hợp tác trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, quỹ đầu tư giữa các đối tác Việt Nam và Hoa Kỳ. Trong đó, có văn bản hợp tác giữa Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam (UBCKNN) với Sàn Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) về hỗ trợ nâng hạng thị trường, xây dựng cơ chế để các nhà đầu tư tham gia 2 TTCK.

Theo nhiều chuyên gia, việc Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ quan tâm là động lực rất quan trọng để chuyển biến thành hành động, thúc đẩy quá trình nâng hạng nhanh hơn của TTCK Việt Nam.

Đại diện lãnh đạo UBCKNN cũng đã cho biết, bên cạnh các giải pháp trung và dài hạn khác hỗ trợ thị trường phát triển bền vững, minh bạch, UBCKNN cũng đang đẩy nhanh các giải pháp để rút ngắn tiến trình nâng hạng TTCK Việt Nam từ cận biên lên mới nổi, để thu hút sự tham gia mạnh mẽ hơn của khối ngoại.

“Mặc dù, việc nâng hạng sẽ phụ thuộc rất lớn vào các tổ chức xếp hạng thị trường, tuy nhiên, UBCKNN đang phối hợp với các cơ quan liên quan để thống nhất giải pháp, vạch lộ trình rõ ràng hơn, phấn đấu cao nhất để kỳ vọng TTCK Việt Nam sẽ được nâng hạng sớm nhất, đạt mục tiêu Chính phủ đã đề ra” – lãnh đạo UBCKNN thông tin.

Còn theo ông Đỗ Bảo Ngọc – Phó Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán Kiến Thiết Việt Nam (CSI), việc cơ quan quản lý quyết tâm làm trong sạch thị trường thông qua việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, thao túng chứng khoán thời gian qua sẽ giúp TTCK nâng cao chất lượng trong mắt nhà đầu tư nước ngoài. “Đây là “điểm cộng” trong mắt khối ngoại, cũng như tiến trình nâng hạng của TTCK Việt Nam” – ông Ngọc nói.

Ông Đỗ Bảo Ngọc tin rằng, nếu các cơ quan quản lý của Việt Nam giải quyết tốt các điểm còn vướng theo các tiêu chuẩn về lý thuyết của các tổ chức xếp hạng, thì việc thu hút dòng vốn ngoại là khả thi, ngay cả khi TTCK Việt Nam chưa thực sự được nâng hạng. Xa hơn, một khi Việt Nam đã đủ điều kiện được nâng hạng thì chắc chắn dòng vốn ngoại sẽ còn đổ mạnh vào TTCK, thông qua cơ chế vận hành của các quỹ ETF hàng đầu thế giới, các quỹ đầu tư chủ động có mục tiêu đầu tư là nhóm các thị trường mới nổi,…