Tiềm năng đầu tàu kinh tế

Tại cuộc hội thảo về nhận diện cơ hội và thách thức đối với sự phát triển ngành logistics vừa được tổ chức, bà Đặng Thị Minh Phương - Chủ tịch Hiệp hội Logistics TP. Hồ Chí Minh cho rằng, để thu hút và giữ chân doanh nghiệp FDI, logistics được xem là một trong những yếu tố quan trọng cần được đầu tư và phát triển đúng mức. TP. Hồ Chí Minh với vai trò là đầu tàu kinh tế của phía Nam và cả nước, đóng góp trên 22% GDP và 27% tổng thu ngân sách quốc gia, cùng với vị trí là cửa ngõ giao thương, gắn kết chặt chẽ với vùng Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long, nên hầu hết hàng hóa giao thương giữa các tỉnh thành, xuất nhập khẩu ở khu vực phía Nam đều đi qua TP. Hồ Chí Minh.

Giám đốc Sở Công thương Bùi Tá Hoàng Vũ khẳng định, TP. Hồ Chí Minh không cạnh tranh về logistics với Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Long An mà đặt nặng vai trò đầu tàu trong liên kết vùng. Giám đốc Sở Công thương cho biết, mỗi năm GRDP của TP. Hồ Chí Minh đạt khoảng 1,3 triệu tỷ đồng thì lĩnh vực logistics chiếm 8,6% GRDP toàn thành phố, đóng góp khoảng 117.000 tỷ đồng/năm. Đặc biệt, trong 9 ngành dịch vụ trọng yếu, logistics chiếm hơn 19%.

“Đặt hàng” các doanh nghiệp logistics đóng góp đạt 15% GRDP vào năm 2030
Logistics được xem là một trong những yếu tố quan trọng cần được đầu tư và phát triển đúng mức. Ảnh: TL

Tuy nhiên, ông Vũ nhìn nhận việc đầu tư cho logistics thực tế chưa làm được nhiều. Các doanh nghiệp chủ yếu phát triển tự phát và chưa có sự quy hoạch phát triển bài bản, sự vào cuộc tổng thể của các sở, ngành.Hiểu rõ tiềm năng đó, UBND TP.Hồ Chí Minh cũng đã phê duyệt đề án phát triển ngành logistics trở thành ngành dịch vụ mũi nhọn, với tỷ lệ đóng góp vào tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố đến năm 2025 đạt 10%, đến năm 2030 đạt 12%. Để đạt được mục tiêu này, theo bà Phương, các doanh nghiệp logistics cần xác định rõ những cơ hội và thách thức trong năm 2021 và những năm tiếp theo.

“Hạ tầng giao thông về đường bộ, đường sắt, đường thủy đều chậm đầu tư. Những tuyến đường mang tính động lực phát triển chưa hoàn thành. Những cảng bộ kết nối giao thông thủy bộ cũng còn rất nhiều việc giải quyết. Sân bay Tân Sơn Nhất quá tải cả hành khách và hàng hóa. Cơ sở hạ tầng chỉ khai thác một thời gian rất ngắn nữa sẽ hết công suất phát triển” - ông Bùi Tá Hoàng Vũ chỉ rõ các rào cản hiện nay.

Rào cản cần sớm vượt qua

Chia sẻ về những thách thức của ngành logistics, ông Đinh Ngọc Thắng - Cục trưởng Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh cho rằng, TP. Hồ Chí Minh thiếu hạ tầng kỹ thuật kết nối, hoạt động đơn lẻ là điểm nghẽn khiến hệ thống cảng biển thành phố không phát huy được tối đa lợi thế về vị trí địa lý và năng lực khai thác. Thêm vào đó, tỷ trọng khai thác hàng hoá ở các cảng không cân xứng, tập trung chủ yếu ở cụm cảng Cát Lái, Phú Hữu chiếm 82%, các bến cảng còn lại chiếm tỷ trọng thấp, không đạt công suất thiết kế, như cảng Hiệp Phước, cảng SP-ITC, VICT chỉ đạt khoảng 20 - 30% công suất thiết kế, lãng phí nguồn lực đầu tư.

Mặt khác, đa số các cụm kho dịch vụ lớn của các doanh nghiệp logistics thứ 3 tập trung ở Đồng Nai, Bình Dương. Tại TP. Hồ Chí Minh có khoảng 1.500 kho, chủ yếu là các kho có diện tích nhỏ, chưa có hệ thống kho lưu trữ, kho lạnh quy mô lớn và trung tâm logistics tương xứng với nhu cầu sản xuất, kinh doanh và thương mại điện tử… Trong khi đó, thủ tục kiểm tra chuyên ngành của các bộ, ngành chính là rào cản lớn nhất ảnh hưởng đến hoạt động logistics…

Từ những bất cập nêu trên, ông Đinh Ngọc Thắng đề xuất UBND TP. Hồ Chí Minh mở một trung tâm đăng ký tờ khai. Theo ông Thắng, TP. Hồ Chí Minh hiện chỉ có một trung tâm đăng ký tờ khai, đây là điểm để thông quan hàng hóa, thay vì doanh nghiệp hiện nay xuống các cảng mất thời gian thì doanh nghiệp đến trung tâm này, phân tích xong trả mẫu, kể cả ra chứng thư là thông quan được ngay.

Đại diện lãnh đạo một số sở, ngành, Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh đến giải pháp liên kết vùng trong phát triển logistics. Theo đó, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu kỳ vọng đến năm 2025, tốc độ tăng trưởng doanh thu dịch vụ logistics của doanh nghiệp đạt 15% và đến năm 2030 đạt 20%. Đến năm 2025, tỷ trọng đóng góp của logistics vào GRDP Thành phố đạt 10% và đến năm 2030 đạt 12%. Chi phí logistics kéo giảm khoảng 10 - 15%. Bên cạnh đó là đầu tư và hình thành 8 trung tâm logistics xung quanh thành phố.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi “đặt hàng” các doanh nghiệp logistics đặt mục tiêu tỷ trọng đóng góp của ngành vào GRDP thành phố đạt 15% vào năm 2030.

"Từ bài học của ngành logistics thành phố, chúng ta sẽ xây dựng trở lại phục hồi và phát triển như thế nào từ dư địa đã có, ngành logistics phải được đầu tư và phát triển đúng với tiềm năng của mình. Có ý kiến cho rằng, trung tâm logistics đang dịch chuyển, vậy thì TP. Hồ Chí Minh đang ở đâu trong mạng lưới này, trong sự chuyển động này? Nếu trung tâm dịch chuyển thì chúng ta sẽ đóng vai gì trong mạng lưới tổng thể của logistics? Và chúng ta chọn phân khúc nào để thể hiện vai trò này? Đây là câu chuyện mà ngành logistics cần nhận diện rõ vấn đề để đồng hành, bước đi với tốc độ cao hơn, góp phần cho TP. Hồ Chí Minh phục hồi phát triển” - Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi đặt vấn đề.

"Từ bài học của ngành logistics thành phố, chúng ta sẽ xây dựng trở lại phục hồi và phát triển như thế nào từ dư địa đã có, ngành logistics phải được đầu tư và phát triển đúng với tiềm năng của mình. Có ý kiến cho rằng, trung tâm logistics đang dịch chuyển, vậy thì TP. Hồ Chí Minh đang ở đâu trong mạng lưới này, trong sự chuyển động này? Nếu trung tâm dịch chuyển thì chúng ta sẽ đóng vai gì trong mạng lưới tổng thể của logistics? Và chúng ta chọn phân khúc nào để thể hiện vai trò này? Đây là câu chuyện mà ngành logistics cần nhận diện rõ vấn đề để đồng hành, bước đi với tốc độ cao hơn, góp phần cho TP. Hồ Chí Minh phục hồi phát triển” - Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi đặt vấn đề.