Đây là kết quả khảo sát các DN hội viên của Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) về tác động của dịch Covid-19, đặc biệt trong giai đoạn hai tuần đầu tháng 3/2020.

Vasep cho biết, qua khảo sát cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu (XK) của các DN thủy sản đang bị ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng. Tới thời điểm này, đa số các DN đã bị sụt giảm từ 20 - 50% đơn hàng do bị hủy, lùi đơn hàng hay thiếu nguyên liệu.

Cụ thể, theo phản ánh của các DN XK cá tra, tháng 1/2020, gần như toàn bộ hoạt động XK cá tra mới bị gián đoạn hoặc ngưng trệ sang thị trường lớn nhất là Trung Quốc. Tuy nhiên, kể từ tháng 3 này, khu vực ảnh hưởng bắt đầu lan rộng sang khu vực châu Âu (EU), tại một số nước, khách hàng đã tạm dừng mọi giao dịch, nhà hàng và khách sạn đều đã đóng cửa để ngăn chặn nguy cơ đại dịch bùng phát. Đơn hàng mới chưa được ký lại, hàng tồn kho lớn.

Đến giữa tháng 3/2020, nhiều đơn hàng tại Trung Đông, châu Á hay Nam Mỹ cũng bắt đầu ách tắc, hủy hoặc thông báo tạm ngừng mà chưa có thời gian quay trở lại. Cho tới thời điểm này, phần lớn các DN thủy sản đều bị ảnh hưởng sản xuất do thiếu nguyên liệu (ngoại trừ DN cá tra), tuy nhiên các đơn hàng phục vụ cho ngành dịch vụ thực phẩm (Food Service) cũng bị đình trệ, chỉ duy trì đơn hàng cho phân khúc bán lẻ...

Đáng chú ý, đã có từ 20 - 50% đơn hàng XK tôm đi Mỹ và EU bị tạm hoãn giao hàng hoặc hủy do khách không bán được, lượng tồn kho tại cả nhà XK và nhà nhập khẩu đều lớn, kho lạnh đã đầy và không còn đủ sức chứa, cho dù tại nhiều nước NK, nhà cung cấp đã linh hoạt giảm giá bán từ 25 - 30% nhưng cũng không thể kích cầu.

Mặc dù, hoạt động sản xuất và XK của các DN XK tôm đang gặp rất nhiều khó khăn ở hầu hết các thị trường nhưng nhiều DN vẫn đang cố gắng duy trì công ăn việc làm cho công nhân, phân chia lại lịch làm việc cho phù hợp với mức lương giảm tương ứng, đào tại tay nghề cho người lao động để có khả năng làm việc đầy đủ các đơn hàng.

Tình hình tương tự này cũng đang diễn ra đối với các DN XK hải sản. Nhiều DN đưa ra nhận định rằng, tháng 1/2020 mới là thời điểm bắt đầu cho giai đoạn ách tắc trong hoạt động thương mại thủy sản. Từ tháng 3 này khi dịch bệnh tăng tốc và lan tỏa ở mức độ chóng mặt sẽ kéo theo những hệ quả nặng nề ngày càng trầm trọng hơn.../.

Khánh Linh