Trong thần thoại Hy Lạp, Apollo là thần ánh sáng, thần thông diệu vợi. Trong nghệ thuật được thể hiện dưới hình dạng chàng trai tóc vàng, đeo cung bạc và mang một chiếc đàn. Liên tưởng đến thần Apollo và những câu chuyện trong thần thoại Hy Lạp nhiều người ví ngành công nghiệp chiếu sáng đang có bước chuyển mạnh mẽ như một vị thần.

Riêng chuyện thắp sáng, từ bóng đèn tròn, đèn nê-on, huỳnh quang, compact tiêu tốn điện năng nay chuyển sang đèn LED tiết kiệm, an toàn mang lại nhiều tiện ích cho người sử dụng là cuộc cách mạng lớn.

Như có sự trợ lực từ một vị thần, cách đây 15 năm Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông có bước đi bất ngờ bằng cách cho ra đời những sản phẩm thắp sáng tiết kiệm điện năng, đảm bảo sức khỏe cho người sử dụng. Thị phần được hướng đến đầu tiên là học đường, góp phần bảo vệ đôi mắt cho học sinh.

Doanh nghiệp và khởi nghiệp: Hiện tượng Rạng Đông
Rạng Đông có sự khác biệt với nhiều DN, ở đây công nhân lao động thực sự là người làm chủ, bởi nắm giữ cổ phần chi phối. Thu nhập của họ không phải là chi phí nhân công, mà là sự chia sẻ giá trị gia tăng do mình tạo ra; thu nhập của người lao động được coi là đầu tư quan trọng nhất. Ông Nguyễn Đoàn Thăng - Tổng Giám đốc Công ty Rạng Đông

Ngay từ đầu, các sản phẩm tiết kiệm điện, đảm bảo thị lực cho người sử dụng được chào đón tại nhiều trường, địa phương trong cả nước. Có một sự trùng hợp ngẫu nhiên, vào thời điểm đó các tổ chức bảo vệ môi trường toàn cầu phát lời kêu hãy gìn giữ trái đất, giảm thiểu hiệu ứng nhà kính, không làm cho hành tinh chúng ta nóng lên.

Từ những sản phẩm mà mục tiêu ban đầu hướng đến trẻ thơ, đông đảo học sinh trong cả nước, Rạng Đông đã chuyển đổi từ công nghệ cũ sang sản xuất đèn LED. Cùng với sản phẩm ấy, các loại đèn chiếu sáng cộng cộng, phục vụ trồng trọt cũng được cộng đồng xã hội trân trọng đón nhận.

Có hai câu thơ của Thi hào Pháp Paul Eluard: "Những trẻ thơ là tất cả chân trời/Hòa bình làm trẻ lại con người", vận vào Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông đúng thời điểm.

Như một phép màu và chẳng có giải thích nào ngắn gọn hơn phép màu, từ suy nghĩ hướng đến đôi mắt của tuổi thơ, Rạng Đông đã nối dài thành tích 28 năm liên tục tăng trưởng với 5 mục tiêu trọng tâm: Doanh thu, nộp ngân sách, lợi nhuận, thu nhập và cổ tức, năm sau luôn cao hơn năm trước. Đây là hiện tượng hiếm có của một doanh nghiệp (DN).

Theo báo cáo của Công ty, năm ngoái thu nhập bình quân đầu người đạt 12,9 triệu đồng/tháng, tăng 8% so với năm 2016 với cổ tức trong năm là 50%, giá trị cổ phiếu đạt 149.000 đồng, cao nhất sau 13 năm cổ phần hóa. Thống kê, hiếm DN nào trong nước từ 100% vốn nhà nước chuyển sang cổ phần, trong đó 96,6% công nhân lao động nắm giữ 40,2% cổ phiếu như Rạng Đông. Hiện nay, người lao động thông qua tổ chức công đoàn nắm cổ phần chi phối.

Với vốn điều lệ ít ỏi, chỉ 115 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 600 tỷ, năm 2017, Công ty đạt doanh thu tiêu thụ sản phẩm 3.270 tỷ đồng, nộp ngân sách hơn 300 tỷ, tăng 6,9% so với năm trước đó, lợi nhuận 270,7 tỷ tăng 43,3%. Trong năm, được tổ chức Forbes xếp hạng: TOP 50 Công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam và được các tổ chức tín nhiệm khác bình chọn: TOP 100 DN đạt chỉ số tài chính tốt nhất; TOP 500 DN lớn nhất; TOP 500 DN lợi nhuận tốt nhất nước. Năm 2018, Công ty dự kiến doanh thu tăng hơn 10% so với năm 2017.

Các nhà quản trị doanh nghiệp (DN) vẫn lấy làm lạ về sự thương trưởng, về “hiện tượng” Rạng Đông? Đảng bộ Khối Công nghiệp Hà Nội, Trường Đại học Ngoại thương và Tạp chí Tia sáng (Bộ Khoa học - Công Nghệ) đã tổ chức một cuộc hội thảo về đề tài này.

rang dong
Nghiên cứu sản xuất đèn chiếu sáng trong nông nghiệp công nghệ cao tại Công ty Rạng Đông.

Theo ông Nguyễn Đoàn Thăng - Tổng Giám đốc Công ty, Rạng Đông có sự khác biệt với nhiều DN, ở đây công nhân lao động thực sự là người làm chủ bởi nắm giữ cổ phần chi phối. Thu nhập của họ không phải là chi phí nhân công mà là sự chia sẻ giá trị gia tăng do mình tạo ra; thu nhập của người lao động được coi là đầu tư quan trọng nhất.

Hàng chục năm qua Công ty luôn dành 2% doanh thu cho việc nâng cấp, đổi mới dây chuyền sản xuất (phần cứng) cùng với đầu tư nghiên cứu, ứng dụng phát triển (phần mềm), chiếm 20% lợi nhuận sau thuế. Đó là chưa kể chi phí cho việc thu hút, đào tạo nhân lực trên nhiều phương diện. Đây là câu chuyện dài, cần được nhiều DN tham khảo.

Cố nhiên, giờ đây khi sản phẩm chiếu sáng các loại xuất hiện trên thị trường ngày một nhiều, kể cả hàng kém chất lượng và nhập lậu, việc giữ và phát triển thị phần mãi là nổi lo canh cánh của Công ty. Riêng đèn LED hiện cả nước ó 3.300 công ty nhập khẩu và lắp ráp...

Ở tuổi ngoài 70, nhẽ ra phải nghỉ từ lâu sau mấy mươi năm gắn bó với Rạng Đông, nhưng Tổng Giám đốc Nguyễn Đoàn Thăng trong các lần đại hội vẫn được đông đảo cổ đông chọn là người đứng đầu, “Công ty giàu thêm ông phải làm lãnh đạo”.

Tuy nhiên, theo quy luật của vạn vật, tất cả là vô thường, liệu sau ông ai là người có thể? Ông nói, điều ấy không lo lắng lắm bởi qua nhiều năm xây dựng thương hiệu, đến nay Rạng Đông có một thế hệ cán bộ quản trị, kỹ sư có thể đảm đương được mọi việc, đủ sức tiếp nối và duy trì truyền thống văn hóa công ty hàng chục năm nay.

Trở lại với những câu chuyện thần thoại về thần Apollo - một trong 12 vị thần trên đỉnh Olympus, biểu tượng của ánh sáng, tri thức, âm nhạc, thơ ca và tiên tri…ai đó đã có những ví von, khi người lao động thông qua tổ chức của mình thực sự làm chủ và được làm chủ cùng với quyền lợi thiết thân thì ở đó có những điều diệu vợi, tạo ra những chuyển hóa như một vị thần./.

Đông Đà