 |
| Đô la Mỹ và yên Nhật có thể không còn là tài sản trú ẩn an toàn |
Nếu hỏi một nhà đầu tư về những đồng tiền trú ẩn an toàn, hầu hết sẽ trả lời là đô la Mỹ, franc Thụy Sĩ và yên Nhật. Trong quá khứ, các nhà đầu tư kỳ vọng chúng sẽ giữ vững giá trị trong thời kỳ bất ổn địa chính trị hoặc kinh tế.
Nhưng gần đây, chính những đồng tiền này cũng đã trải qua sự biến động. Đồng đô la và đồng yên đã giảm mạnh trong năm 2025 và kéo dài đến năm 2026. Đồng franc đã mạnh lên, nhưng điều này lại là một thách thức đối với một quốc gia có tỷ lệ lạm phát thấp bất thường và phụ thuộc vào xuất khẩu.
Đồng đô la đang giảm
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tái cấu trúc thương mại toàn cầu bằng thuế quan vào năm 2025, châm ngòi cho một làn sóng bán tháo các tài sản của Mỹ, bao gồm cả đồng đô la, đồng tiền dự trữ của thế giới. Việc áp đặt và bãi bỏ đột ngột các loại thuế quan khác đã tiếp tục gây thêm áp lực.
Trong một báo cáo hồi tháng 12, ngân hàng tư nhân Thụy Sĩ Julius Baer cho biết, “các chính sách thương mại thất thường” chỉ là một trong những nguyên nhân gây ra khó khăn cho đồng đô la, đồng thời cho rằng “Đạo luật Một Dự luật tuyệt vời” của Tổng thống Trump đã đẩy Mỹ vào “quỹ đạo nợ không bền vững”.
Theo báo cáo, áp lực của Tổng thống Trump lên chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Jerome Powell cũng làm suy yếu niềm tin của các nhà đầu tư vào đồng đô la.
Chỉ số đô la, chỉ số theo dõi giá trị đồng đô la so với một rổ các đồng tiền khác, đã giảm 1,3% vào ngày 29/1/2026 sau khi Tổng thống Trump nói rằng đồng đô la ”đang hoạt động rất tốt”, đây là mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ khi ông Trump lần đầu tiên công bố áp thuế vào tháng 4. Điều này đã đẩy đồng đô la xuống mức thấp nhất trong gần bốn năm.
Chỉ số này đã giảm mạnh 9,37% trong năm 2025 và tiếp tục giảm sâu hơn nữa trong năm 2026.
Trong một báo cáo giữa tuần này, George Saravelos, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu ngoại hối tại Deutsche Bank, cho biết vị thế trú ẩn an toàn của đồng đô la là “một huyền thoại”.
Ông cũng phản bác quan điểm cho rằng đồng đô la “tăng giá trong thời kỳ né tránh rủi ro”, và nói thêm: “Một biểu đồ đơn giản về mối quan hệ giữa đô la và cổ phiếu cho thấy điều này không đúng. Hệ số tương quan trung bình giữa USD và cổ phiếu trong lịch sử luôn gần bằng không, và trong năm qua, đồng đô la một lần nữa đã giảm tương quan so với chỉ số S&P”.
Cole Smead, CEO kiêm nhà quản lý danh mục đầu tư tại Smead Capital Management, đã nói với chương trình “Squawk Box Europe” của CNBC vào cuối tháng 1 rằng ông dự đoán đồng đô la sẽ tiếp tục suy yếu trong thời gian tới.
“Về lâu dài, chúng ta đang ở trong một thị trường giảm giá đối với đồng đô la”, ông nói. “Nếu bạn nhìn lại những ‘cơn sốt đầu tư kiểu Mỹ’, nếu bạn nhìn lại bong bóng viễn thông và bong bóng công nghệ vào cuối những năm 1990, đồng đô la đạt đỉnh vào năm 2002 và trong vòng sáu năm, bạn đã thấy đồng đô la giảm xuống mức thấp chưa từng thấy trong một thời gian rất, rất dài”.
Chỉ số đô la Mỹ đã giảm mạnh khoảng 41% trong khoảng thời gian từ năm 2002 đến năm 2008.
Yên không sinh lời
Đồng yên Nhật đã biến động mạnh trong suốt năm 2025, và những tin đồn về sự can thiệp hiện đang lan truyền xung quanh đồng tiền trú ẩn an toàn của châu Á.
Vào đầu năm 2025, đồng yên có giá trị khoảng 156 so với đô la Mỹ. Đồng yên mạnh lên khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản bắt đầu phát tín hiệu sẽ tiếp tục tăng lãi suất, nhưng vẫn duy trì ở mức khoảng 150 trong phần lớn quý 2 và quý 3.
Đồng yên bắt đầu suy yếu mạnh sau tháng 10, khi bà Sanae Takaichi lên làm thủ tướng. Chính sách tài khóa mở rộng của bà đã gây ra đợt bán tháo đồng yên, đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản dài hạn tăng cao.
Đồng yên đã giảm 5,9% từ khi ông Takaichi lên nắm quyền đến ngày 23/1, trước khi Cục Dự trữ Liên bang New York thực hiện “kiểm tra tỷ giá” đối với cặp đô la/yên vào ngày 23/1, khiến đồng tiền này mạnh lên khoảng 152.
Tuy nhiên, đồng yên đã bắt đầu suy yếu, hướng tới mức 157, trước khi mạnh lên trở lại sau khi đảng LDP giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện hôm Chủ nhật.
Các nhà phân tích của Citi cho rằng, đồng yên khó có thể suy yếu quá mức 160, vì điều này có thể dẫn đến sự can thiệp của chính quyền Nhật Bản hoặc Mỹ.
Ngân hàng ING của Hà Lan cho biết trong một bản tin ngày 9/2: “Đồng yên sẽ tiến gần đến mức 160 một lần nữa, nhưng có khả năng sẽ xảy ra cuộc giằng co giữa thị trường và các nhà chức trách quanh mốc 159”. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã phủ nhận việc Mỹ can thiệp trước đợt kiểm tra lãi suất hồi tháng Giêng.
Đồng Franc suy yếu
Không giống như đô la và yên Nhật, đồng franc Thụy Sĩ không phổ biến trong giao dịch, nhưng sự ổn định chính trị, nợ thấp và nền kinh tế đa dạng của Thụy Sĩ khiến nó trở thành một tài sản trú ẩn an toàn. Việc tìm kiếm các tài sản ổn định trong năm qua đã mang lại lợi ích cho nước này. Đồng tiền Thụy Sĩ đã giữ giá tốt hơn nhiều so với đô la Mỹ hoặc yên Nhật.
Trong năm 2025, đồng franc đã tăng gần 13% so với đồng đô la Mỹ. Đà tăng trưởng tiếp tục kéo dài sang năm 2026, đạt mức cao nhất trong 11 năm so với đồng đô la Mỹ. Đồng franc cũng chạm mức cao nhất trong 11 năm so với đồng euro. Vào đầu tháng này.
Diễn biến của đồng franc hoàn toàn không có biến động. Vào ngày 30/1, khi vàng và bạc trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ bị cuốn vào đợt bán tháo lịch sử khiến giá trị đồng đô la Mỹ giảm tới 30%, các nhà đầu tư cũng chuyển hướng đầu tư khỏi đồng franc Thụy Sĩ, khiến đồng tiền này mất khoảng 1,2% so với đồng đô la Mỹ.
Nhưng đây chỉ là một trong 10 ngày giao dịch trong năm qua mà đồng tiền này giảm giá so với đô la. Tuy nhiên, sự mạnh lên đó đang gây ra vấn đề ở Thụy Sĩ - và nếu nó tiếp tục mạnh hơn, điều này có thể buộc các quan chức phải can thiệp khi họ cố gắng kiềm chế tác động của một đồng tiền nóng lên đối với nền kinh tế nói chung.
Khác với đa số các nền kinh tế phát triển, Thụy Sĩ đang phải đối mặt với tình trạng tăng giá chậm chạp, và đồng franc mạnh lên có thể tạo thêm áp lực giảm phát cho nền kinh tế định hướng xuất khẩu của nước này.
Tỷ lệ lạm phát của quốc gia này chỉ ở mức 0,1%, và lãi suất chủ chốt của Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) đang ở mức 0%. Trong bối cảnh các quan chức đang cố gắng tránh tái áp dụng chính sách lãi suất âm không được lòng dân từ năm 2015 đến 2022, đồng franc mạnh lên càng làm phức tạp thêm bức tranh chính sách tiền tệ của SNB.
Trước đây, các quan chức Thụy Sĩ đã can thiệp vào thị trường ngoại hối bằng cách bán đồng franc và mua ngoại tệ để giúp hạ nhiệt đồng franc của họ. Nhưng việc làm này tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi chính quyền Tổng thống Trump - cả trong nhiệm kỳ đầu tiên và thứ hai - đều phản đối sự can thiệp của SNB.
Các nhà kinh tế tại ngân hàng đầu tư Thụy Sĩ UBS - nơi dự báo đồng franc sẽ mất khoảng 2% giá trị so với đô la vào cuối năm nay - cho biết trong một báo cáo hôm thứ Tư rằng, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) khó có khả năng “phản ứng mạnh mẽ” trước sự tăng giá của đồng tiền này.
“Việc can thiệp ngoại hối lẻ tẻ là có thể, nhưng theo quan điểm của chúng tôi, hành động trên diện rộng là không cần thiết, xét đến rủi ro giảm phát hạn chế, triển vọng tăng trưởng toàn cầu lạc quan và sự định giá quá cao vừa phải của đồng CHF”, họ cho biết.
Tuy nhiên, ngân hàng này cũng cho biết trong một báo cáo riêng rằng họ nhận thấy tiềm năng tăng giá hạn chế đối với đồng franc trong thời gian tới.
Các nhà kinh tế được Reuters khảo sát hồi đầu tháng này cho biết họ dự đoán đồng đô la sẽ phục hồi 2,2% so với đồng franc vào cuối tháng Tư.
Lee Hardman, một nhà phân tích tiền tệ tại Anh làm việc cho ngân hàng MUFG của Nhật Bản, cho rằng, sức hấp dẫn của đồng yên và đô la như một tài sản trú ẩn an toàn đã bị “suy yếu” do sự bất ổn chính trị.
“Về lâu dài, đồng franc Thụy Sĩ đã chứng tỏ là loại tiền tệ có khả năng lưu trữ giá trị tốt nhất trong số các đồng tiền G10 khác, bao gồm cả JPY và USD”, ông nói.
