Đại biểu Trần Du Lịch.
Chia sẻ với phóng viên bên lề kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIII, ngày 29/5, đại biểu Trần Du Lịch (Đoàn TP.Hồ Chí Minh) cho rằng, việc triển khai gói 30.000 tỷ đồng "tắc" vì nhắm không trúng đối tượng.
* Thưa ông, đến nay, mặc dù đã có 15 NHTM tham gia gói 30.000 tỷ đồng nhưng kết quả giải ngân chỉ mới đạt được hơn 20% kế hoạch, trong khi chỉ còn hơn một năm nữa gói tín dụng ưu đãi sẽ hết thời hạn giải ngân (1/6/2016). Vậy đâu là lý do khiến việc triển khai gói tín dụng hỗ trợ này chậm?
- Gói 30.000 tỷ đồng nhắm đến đối tượng là những người có thu nhập thấp chưa có nhà ở. Tôi cho rằng, đối tượng người nghèo đô thị, thậm chí cận nghèo không thể có tiền mua nhà, nếu vay thì liệu có trả nợ được không và NHTM có cho vay không? Như vậy, ngay từ đầu đối tượng chúng ta nhắm đến đã không phù hợp.
Theo quy định, tổng thu nhập của người có thu nhập thấp phải ở mức không phải đóng thuế thu nhập cá nhân (dưới 9 triệu đồng/tháng). Trong khi các NHTM cho rằng, người có tổng thu nhập dưới mức thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (9 triệu đồng/tháng) thì không đủ điều kiện về chứng minh khả năng tài chính để trả nợ vay khi tham gia gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng. Do vậy, đối tượng này không đủ điều kiện được vay ưu đãi mua nhà.
Cụ thể, tại TP.Hồ Chí Minh chuẩn nghèo là 16 triệu đồng/một năm, như vậy trung bình 1 tháng hơn 1,3 triệu đồng, rõ ràng thu nhập như vậy không thể mua được nhà mà chỉ thuê nhà xã hội thôi. Giả sử nếu thu nhập khoảng vài ba triệu cũng chẳng NHTM nào dám cho vay. Chúng ta giao cho NHTM cho vay nhưng ngân hàng không thể dễ dãi được, ngân hàng phải tính toán rủi ro trước khi quyết định cho vay.
* Tức là theo ông, việc triển khai gói 30.000 tỷ bị nghẽn do không nhắm trúng đối tượng?
- Đúng vậy, đối tượng của gói 30.000 tỷ đồng tự nó đã nghẽn rồi.
Chúng ta cần xem xét lại đối tượng cho vay ưu đãi mua nhà. Tôi nói lại một lần nữa, đối tượng nghèo, cận nghèo những người có thu nhập thấp tiền ăn, sinh hoạt phí nhiều khi còn thiếu nói gì tiền mua nhà. Chúng ta cần tập trung phát triển quỹ nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp thuê.
* Vậy việc chậm triển khai gói 30.000 tỷ trách nhiệm thuộc về ai, thưa ông?
- Vấn đề này tôi nói từ đầu về quan điểm, tôi không đổ trách nhiệm cho ngân hàng hay ai cả.
Tôi từng nói phát triển nhà ở các đô thị lớn Việt Nam giống như chiếc máy bay chỉ có hạng thương gia mà không có vé hạng phổ thông, thành ra hạng thương gia không ai ngồi, còn hạng phổ thông muốn ngồi thì lại không có ghế.
* Chúng ta sẽ điều chỉnh lại đối tượng cho vay gói 30.000 tỷ thế nào, thưa ông?
- Chúng ta nên hướng đến đối tượng khách hàng có thu nhập trung bình chưa có nhà ở. Người có thu nhập trung bình cũng rất mong muốn được vay ưu đãi để mua nhà, trong khi đó họ lại có khả năng trả nợ và ngân hàng sẽ dễ chấp thuận cho vay hơn. Việc giải ngân gói 30.000 tỷ dễ dàng hơn nhiều.
Tôi muốn nói rõ, phải thống nhất quan điểm rằng, chúng ta cố để mọi người dân có nhà để ở, chứ đừng bao giờ cố để mọi người dân sở hữu nhà ở. Hai quan điểm này khác nhau.
Ở những nước giàu không phải ai cũng có thể sở hữu nhà, người nghèo, thu nhập thấp sẽ được nhà nước cho thuê nhà giá rẻ. Vì vây, tôi cho rằng, việc phát triển quỹ nhà xã hội cho các đối tượng thu nhập thấp, người lao động thuê rất quan trọng.
* Xin cảm ơn ông!
Hồng Chi
