Thanh khoản không chỉ đến từ công nghệ

Thảo luận tại phiên chuyên đề “Chìa khóa đột phá thanh khoản” trong khuôn khổ Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026), nhiều chuyên gia cùng chung nhận định rằng, tốc độ giao dịch của blockchain chỉ là điều kiện cần, còn thanh khoản thực sự của tài sản phụ thuộc vào mức độ tin cậy của toàn bộ hạ tầng thị trường.

Các diễn giả thảo luận tại Hội nghị. Ảnh: BTC

Theo TS. Hồ Văn Hương - Phó Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, sự phát triển của thị trường RWA và tài sản số không thể chỉ dựa vào việc số hóa tài sản hay đưa giao dịch lên môi trường blockchain. Nền tảng của thị trường còn nằm ở khả năng xác thực tài sản, bảo vệ giao dịch và nhận diện đáng tin cậy các chủ thể tham gia.

Để hình thành thị trường vận hành an toàn, Việt Nam cần sớm xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với các nền tảng blockchain và hoạt động token hóa tài sản; đồng thời củng cố hạ tầng định danh, xác thực số và công nghệ mật mã. Đây là nền tảng để các hệ thống có thể kết nối, vận hành đồng bộ, xác lập trách nhiệm giữa các bên và hỗ trợ cơ quan quản lý thực hiện giám sát hiệu quả.

TS. Hồ Văn Hương cũng lưu ý, blockchain chỉ bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu sau khi được ghi nhận, nhưng không thể tự xác minh tính đúng đắn của dữ liệu đầu vào. Vì vậy, việc chuẩn hóa nguồn dữ liệu, thiết lập cơ chế kiểm chứng và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính và các đơn vị chuyên môn là điều kiện tiên quyết để xây dựng hạ tầng số an toàn và có khả năng mở rộng.

Ở góc độ quản trị rủi ro, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia cho rằng, sự phát triển nhanh của thị trường tài sản mã hóa kéo theo nhiều loại rủi ro như pháp lý, quyền sở hữu, công nghệ, an ninh mạng, thanh khoản, định giá, rửa tiền và nguy cơ lan truyền sang hệ thống tài chính truyền thống.

Theo TS. Cấn Văn Lực, việc quản lý tài sản mã hóa cần dựa trên bản chất kinh tế và mức độ rủi ro của từng loại tài sản thay vì áp dụng một khuôn khổ chung. Các đơn vị cung cấp dịch vụ cũng cần bảo đảm tách bạch tài sản của khách hàng, minh bạch dự trữ, nâng cao quản trị thanh khoản và xây dựng phương án xử lý khi mất khả năng thanh toán. Cùng với đó, cơ chế phối hợp liên ngành và chia sẻ thông tin xuyên biên giới cần tiếp tục được hoàn thiện để hạn chế khoảng trống trong giám sát.

Công nghệ phải đi cùng niềm tin

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Francesco Ranieri Fabracci - Giám đốc Phát triển mảng mã hóa của Tether cho rằng, sự thành công của stablecoin (tiền mã hóa ổn định) đã chứng minh tài sản tài chính có thể được phát hành và giao dịch trên blockchain với quy mô lớn. Tuy nhiên, khi mở rộng sang trái phiếu, quỹ đầu tư, bất động sản hay hàng hóa được mã hóa, yêu cầu đối với hạ tầng sẽ cao hơn nhiều.

Theo ông Francesco Ranieri Fabracci, hệ thống phải đồng thời giải quyết các bài toán về quyền sở hữu, tuân thủ pháp luật, bảo mật và khả năng kết nối với các định chế tài chính truyền thống.

Đồng quan điểm, ông SB Seker - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Binance cho rằng, đổi mới chỉ có thể phát triển trên nền tảng một thị trường đủ tin cậy, nơi nhà đầu tư, tổ chức tài chính và cơ quan quản lý cùng có niềm tin vào cơ chế vận hành.

Theo ông, dù mỗi quốc gia lựa chọn mô hình quản lý khác nhau, các nguyên tắc cốt lõi vẫn bao gồm khuôn khổ pháp lý rõ ràng, tính trung lập về công nghệ, quản trị rủi ro hiệu quả, bảo vệ người dùng và bảo đảm tính toàn vẹn của thị trường.

Đối với Việt Nam, ông SB Seker đánh giá, Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam cùng việc hình thành các trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh đang tạo nền tảng quan trọng để chuyển từ giai đoạn xây dựng thể chế sang phát triển thị trường. Đáng chú ý, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng đang định hướng token hóa gần 4 tỷ USD các dự án hạ tầng, mở thêm kênh kết nối nguồn vốn quốc tế với các tài sản và dự án trong nền kinh tế thực.

Ở góc độ ứng dụng, bà Mahek Kewlani - Giám đốc khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA) của BIGOD giới thiệu mô hình vàng được mã hóa như một ví dụ về kết nối giữa tài sản bảo chứng và hệ sinh thái blockchain. Theo đó, mỗi token được gắn với vàng vật chất, đồng thời hệ sinh thái hướng tới các chức năng như giao dịch OTC, trao đổi ngang hàng, ký quỹ, thanh toán và thương mại điện tử.

Theo các chuyên gia, trường hợp này cho thấy, giá trị của RWA không chỉ nằm ở việc số hóa tài sản, mà còn phụ thuộc vào khả năng đối chiếu với tài sản cơ sở, cơ chế lưu ký, kiểm toán độc lập và mạng lưới người dùng đủ lớn để tạo thanh khoản. Điều đó đồng nghĩa, an toàn của thị trường không chỉ là an toàn công nghệ, mà còn bao gồm sự minh bạch của tài sản bảo chứng và toàn bộ vòng đời của sản phẩm tài chính được mã hóa.