Doanh nghiệp trước tác động hai chiều

Trên thị trường ngoại hối nửa đầu năm, đồng VND cho thấy khả năng chống chịu khá tốt, bất chấp nhiều đồng tiền châu Á suy yếu khi thị trường điều chỉnh kỳ vọng theo hướng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì lập trường chính sách tiền tệ cứng rắn. Tuy nhiên, biến động của các đồng tiền chủ chốt vẫn tạo áp lực lên tỷ giá, tác động nhiều chiều đến từng nhóm doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp nhập khẩu và các doanh nghiệp có khoản vay, hoặc chi phí bằng ngoại tệ chịu rủi ro tỷ giá lớn hơn.

Số liệu từ báo cáo tài chính của Vietnam Airlines cho thấy, quý I/2026, Tổng công ty lỗ chênh lệch tỷ giá khoảng 205,7 tỷ đồng, tăng 24,4% so với cùng kỳ năm trước.

Đồ họa tư liệu

Ngược lại, trong quý I/2026, Novaland chuyển từ lỗ chênh lệch tỷ giá khoảng 160,8 tỷ đồng cùng kỳ năm trước sang lãi khoảng 111 tỷ đồng. Doanh nghiệp đã chuyển đổi một phần trái phiếu chuyển đổi bằng USD trị giá khoảng 33,3 triệu USD thành cổ phiếu theo tỷ giá cố định 24.960 đồng. Trước đó, Novaland có nhiều khoản vay bằng ngoại tệ và trái phiếu bằng USD, doanh nghiệp từng ghi nhận lỗ chênh lệch tỷ giá khoảng 500 tỷ đồng trong các năm 2022 và 2023.

Chia sẻ gần đây, ông Trần Văn Hữu - Kế toán trưởng kiêm Trưởng ban Tài chính - Kế toán Vietnam Airlines cho biết, các hãng hàng không như Vietnam Airlines có hoạt động quốc tế sâu rộng, tỷ giá là yếu tố ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh.

Theo ông Hữu, với cơ cấu chi phí của Vietnam Airlines, hơn 60% tổng chi phí liên quan đến ngoại tệ, chủ yếu là chi phí đội tàu bay, động cơ, trang thiết bị bay, vật tư, phụ tùng... trong nước chưa sản xuất được, nên buộc phải nhập khẩu và thanh toán bằng ngoại tệ. Do đó, khi tỷ giá tăng, phần chi phí ngoại tệ này cũng tăng tương ứng.

Ở chiều ngược lại, Vietnam Airlines đang khai thác mạng bay rộng khắp tới 21 quốc gia, qua đó tạo ra nguồn thu bằng nhiều ngoại tệ mạnh như bảng Anh, euro, đô la Australia và một số đồng tiền khác, góp phần giảm bớt tác động của biến động tỷ giá.

“Tổng chi ngoại tệ đang cao hơn so với tổng thu ngoại tệ, dẫn tới tỷ giá vẫn đang ảnh hưởng đến chi phí. Theo tính toán, cứ 1% biến động tỷ giá đâu đó sẽ ảnh hưởng khoảng trên 300 tỷ đồng về mặt chênh lệch thu - chi” - ông Hữu tính toán.

Theo Kế toán trưởng Vietnam Airlines, trong 5 tháng đầu năm, đồng USD cũng tiếp tục tăng giá so với các đồng tiền khác mà Vietnam Airlines có nguồn thu, song diễn biến không quá mạnh như các chu kỳ trước. Vì vậy, ảnh hưởng của tỷ giá trong 5 tháng đầu năm thấp hơn kế hoạch.

Nhận định về biến động tỷ giá thời gian qua, ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, so với mặt bằng quốc tế, các đồng tiền trong khu vực như: yên Nhật, baht Thái Lan hay rupiah Indonesia... đều có mức độ biến động khá lớn, khoảng 2 - 7%, tỷ giá trong nước ổn định hơn.

Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, đến ngày 29/6, tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường liên ngân hàng quanh mức 26.297 VND/USD, tăng 0,03% so với cuối năm 2025.

Chủ động các giải pháp trước nhiều “biến số” tỷ giá

Bất chấp Việt Nam nhập siêu gần 17 tỷ USD trong nửa đầu năm, tỷ giá vẫn diễn biến tương đối ổn định. Tuy nhiên, triển vọng những tháng cuối năm được dự báo sẽ nhiều thách thức hơn khi thị trường ngoại hối chịu tác động từ các biến động của kinh tế và tài chính toàn cầu, định hướng chính sách tiền tệ của Fed, khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tăng lãi suất..., cũng như áp lực cung - cầu ngoại tệ trong nước và tâm lý kỳ vọng của thị trường.

Trước biến động tỷ giá, ông Trần Văn Hữu dự báo, ảnh hưởng của chênh lệch thu - chi do tỷ giá trong năm 2026 đối với Vietnam Airlines sẽ ở mức khoảng 800 tỷ đồng, tương đương năm 2025 và thấp hơn khoảng 35% so với năm 2024.

Để đạt được kết quả này, Vietnam Airlines đã triển khai nhiều giải pháp trong thời gian qua. Theo đó, Tổng công ty tăng cường dự báo để chuyển đổi ngoại tệ hợp lý, qua đó giảm chi phí chuyển đổi ngoại tệ; đồng thời tận dụng và đẩy mạnh việc cân đối thu - chi ngoại tệ tại chỗ nhằm hạn chế các giao dịch chuyển đổi ngoại tệ. Đối với các giao dịch mua ngoại tệ, Vietnam Airlines cũng áp dụng các biện pháp như: giao dịch hoán đổi ngoại tệ, để vừa duy trì vị thế ngoại tệ, vừa gia tăng lợi nhuận từ chênh lệch lãi suất của các giao dịch hoán đổi.

Chia sẻ với báo chí, ông Jung Hyo Chang - Giám đốc Trung tâm Giao dịch Toàn cầu Ngân hàng Shinhan khuyến nghị, các doanh nghiệp nên tăng cường theo dõi, cập nhật các thông tin về thị trường tài chính trong nước, cũng như quốc tế. Việc hiểu rõ các yếu tố tác động đến tỷ giá sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra những quyết định kinh doanh và đầu tư đúng đắn hơn.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro hối đoái như: hợp đồng kỳ hạn (Forward), quyền chọn (Option) hay hợp đồng hoán đổi (Swap) là giải pháp hiệu quả, giúp doanh nghiệp chốt tỷ giá ở mức chi phí hợp lý, qua đó, hạn chế rủi ro từ biến động tỷ giá trong tương lai.

Ngân hàng không chỉ cung cấp các sản phẩm ngoại hối, mà còn trở thành đối tác tư vấn, đồng hành cùng doanh nghiệp trong quản trị rủi ro tỷ giá, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch tài chính, thay vì chỉ ứng phó khi thị trường biến động.

Ngân hàng cũng thường xuyên cập nhật cho khách hàng các diễn biến kinh tế vĩ mô, xu hướng tỷ giá và những yếu tố có thể tác động đến thị trường. “Bên cạnh các giải pháp tài chính, việc cung cấp thông tin và tư vấn kịp thời sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định chính xác, chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh” - đại diện Shinhan nhìn nhận.