Cụ thể, ngày 27/10/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn số 23535/CHQ-GSQL về việc cập nhật danh sách cảnh báo các sản phẩm có nguy cơ bị điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.

Hải quan cảnh báo rủi ro phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ hàng xuất khẩu. Ảnh: Cục Hải quan

Theo đó, Cục Hải quan chuyển Công văn số 8744/BCT-PVTM (ngày 22/10/2026) của Bộ Công thương cùng danh sách cảnh báo kèm theo đến các Chi cục Hải quan khu vực để căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao triển khai thực hiện.

Động thái này nhằm đưa thông tin cảnh báo đến các đơn vị hải quan, phục vụ công tác theo dõi, quản lý và nhận diện rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Với doanh nghiệp, việc cập nhật danh sách là cơ sở để chủ động rà soát hoạt động sản xuất, xuất khẩu và chuẩn bị hồ sơ chứng minh nguồn gốc hàng hóa khi cần thiết.

Danh sách cảnh báo đề cập nhiều nhóm sản phẩm, trong đó có gỗ và sản phẩm gỗ; thép và sản phẩm kim loại; vật liệu; sản phẩm công nghiệp chế tạo; hóa chất, nhựa và sản phẩm nhựa; xơ, sợi, hàng dệt cùng một số mặt hàng khác.

Đây là những nhóm hàng doanh nghiệp cần chủ động theo dõi thông tin cảnh báo và diễn biến điều tra phòng vệ thương mại tại các thị trường xuất khẩu. Việc một sản phẩm nằm trong danh sách cảnh báo không đồng nghĩa hàng hóa đã vi phạm hoặc bị cấm xuất khẩu, nhưng cho thấy doanh nghiệp cần thận trọng hơn trong việc kiểm soát xuất xứ và tính minh bạch của chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu cần bảo đảm khả năng truy xuất từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm. Các chứng từ nhập khẩu, hóa đơn mua nguyên liệu, định mức sản xuất, hồ sơ xuất - nhập - tồn và tài liệu thể hiện công đoạn gia công, chế biến cần được lưu giữ đầy đủ, thống nhất.

Việc hàng hóa được đưa qua Việt Nam, thay đổi bao bì hoặc thực hiện một số công đoạn gia công đơn giản không mặc nhiên làm phát sinh xuất xứ Việt Nam. Doanh nghiệp cần xác định đúng quy tắc xuất xứ áp dụng cho từng sản phẩm, thị trường và đáp ứng các điều kiện tương ứng.

Bên cạnh nguy cơ gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, doanh nghiệp cũng cần theo dõi khả năng hàng hóa bị điều tra áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại tại thị trường nhập khẩu. Các vấn đề liên quan đến nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và hồ sơ giao dịch có thể trở thành nội dung cần giải trình khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành xác minh.

Do đó, doanh nghiệp cần thường xuyên đối chiếu mặt hàng xuất khẩu với danh sách cảnh báo, kiểm tra tính nhất quán giữa hồ sơ hải quan, chứng từ xuất xứ và dữ liệu sản xuất; đồng thời cập nhật diễn biến chính sách thương mại tại thị trường đích.