Thi công Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn Nam Định - Thái Bình. (Ảnh: Anh Minh).

UBND tỉnh Hưng Yên vừa có Tờ trình số 374/TTr-UBND gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính, đề nghị xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn qua Nam Định và Thái Bình theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Đây là dự án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư vào cuối tháng 12/2023 và giao UBND tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên) thực hiện trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền.

Theo đề xuất mới nhất, thời gian thực hiện Dự án được điều chỉnh từ giai đoạn 2023 - 2027 sang giai đoạn 2025 - 2029, kéo dài thêm 2 năm so với mốc hoàn thành đã được phê duyệt.

Đồng thời, sơ bộ tổng mức đầu tư, bao gồm cả lãi vay trong thời gian xây dựng, được đề nghị tăng từ 19.784,55 tỷ đồng lên 23.736,53 tỷ đồng, tương ứng mức tăng khoảng 3.951,98 tỷ đồng.

Trong cơ cấu tổng mức đầu tư điều chỉnh của Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn qua Nam Định và Thái Bình chi phí xây dựng và thiết bị chiếm 17.638,47 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 3.137 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và chi phí khác 864,66 tỷ đồng; chi phí dự phòng 1.432,95 tỷ đồng và lãi vay trong thời gian xây dựng 663,44 tỷ đồng.

Đáng chú ý, UBND tỉnh Hưng Yên đề xuất tăng toàn bộ phần vốn phát sinh từ ngân sách trung ương, trong khi giữ nguyên số vốn do nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án chịu trách nhiệm thu xếp.

Cụ thể, phần vốn nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án tiếp tục ở mức 10.447,56 tỷ đồng, nhưng tỷ trọng giảm từ 52,8% xuống còn 44,02% tổng mức đầu tư.

Ngược lại, vốn nhà nước tham gia Dự án được đề xuất tăng từ 9.337 tỷ đồng lên 13.288,98 tỷ đồng, chiếm 55,98% tổng mức đầu tư. Trong đó, vốn ngân sách trung ương tăng từ 6.200 tỷ đồng lên 10.151,98 tỷ đồng; ngân sách tỉnh Hưng Yên giữ nguyên 1.462 tỷ đồng và tỉnh Ninh Bình 1.675 tỷ đồng.

Lý giải sự cần thiết phải điều chỉnh, UBND tỉnh Hưng Yên cho biết, quá trình triển khai Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn qua Nam Định và Thái Bình đã phát sinh nhiều khó khăn liên quan đến nguồn cung vật liệu, điều kiện địa chất, biến động giá xây dựng và việc thu xếp tín dụng, ảnh hưởng đến tiến độ thi công, giải ngân cũng như phương án tài chính của hợp đồng BOT.

Theo tính toán, Dự án cần khoảng 13 triệu m³ cát đắp nền, gồm 7,8 triệu m³ cát sông và 5,2 triệu m³ cát biển. Trong đó, nhu cầu vật liệu trên địa bàn tỉnh Hưng Yên khoảng 8,3 triệu m³, tỉnh Ninh Bình khoảng 4,7 triệu m³.

Để giải quyết nguồn vật liệu, tỉnh Hưng Yên đã giao doanh nghiệp dự án và các nhà thầu thực hiện thủ tục khai thác 6 mỏ cát theo cơ chế đặc thù. Tuy nhiên, việc đánh giá trữ lượng, cấp phép khai thác cần nhiều thời gian, không thể triển khai ngay.

Đến thời điểm báo cáo, địa phương đã thực hiện thủ tục cấp phép đối với 3/6 mỏ; các mỏ còn lại đang được hoàn thiện hồ sơ. UBND tỉnh Hưng Yên cũng triển khai Dự án nạo vét luồng đường thủy nội địa quốc gia sông Trà Lý kết hợp tận thu sản phẩm để ưu tiên cung cấp vật liệu cho tuyến cao tốc.

Tại tỉnh Ninh Bình, doanh nghiệp dự án và nhà thầu đang tiếp tục hoàn tất thủ tục khảo sát, khai thác các mỏ cát theo cơ chế đặc thù, nên đã có thời điểm nguồn cung vật liệu cho Dự án bị khan hiếm.

Ngoài ra, một số đoạn tuyến có điều kiện địa chất phức tạp, nền đất yếu, đòi hỏi phải áp dụng giải pháp xử lý nền và bố trí thời gian theo dõi, quan trắc lún phù hợp, ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí xây dựng.

Biến động giá vật liệu, nhiên liệu và các chi phí liên quan so với thời điểm lập phương án tài chính ban đầu cũng là nguyên nhân khiến tổng mức đầu tư phải tính toán lại.

Một vướng mắc khác là việc thu xếp tín dụng của nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án chậm so với thỏa thuận hợp đồng BOT, buộc các bên phải ký phụ lục hợp đồng ngày 29/5/2026, gia hạn thời gian thu xếp tài chính từ 10 tháng lên không quá 14 tháng.

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn qua Nam Định và Thái Bình có tổng chiều dài khoảng 60,9 km, trong đó 27,6 km thuộc tỉnh Ninh Bình và 33,3 km thuộc tỉnh Hưng Yên. Điểm đầu tại Km19+300, thuộc xã Nghĩa Hưng, tỉnh Ninh Bình; điểm cuối tại Km80+200, thuộc xã Thái Thụy, tỉnh Hưng Yên.

Dự án được đầu tư theo quy mô đường cao tốc 4 làn xe hoàn chỉnh, bề rộng nền đường 24,75 m, tốc độ thiết kế 120 km/h.

Đến thời điểm báo cáo, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên đã hoàn thành. Tại Ninh Bình, diện tích giải phóng mặt bằng đạt khoảng 97,82%, tương ứng 27,3/27,6 km chiều dài tuyến; còn khoảng 0,3 km thuộc xã Xuân Giang chưa được bàn giao.

Trên công trường, 14 gói thầu xây lắp đang được triển khai, gồm 11 gói thầu đường và 3 gói thầu cầu lớn. Lũy kế giá trị sản lượng thi công đạt khoảng 2.630/13.690 tỷ đồng, tương đương 19%.

Về nguồn lực, nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án đã góp 1.567/2.110 tỷ đồng vốn chủ sở hữu theo tiến độ, đồng thời ký kết các hợp đồng tín dụng với tổng giá trị khoảng 8.340 tỷ đồng.

Đối với vốn ngân sách trung ương, Dự án đã được bố trí 6.137 tỷ đồng, giải ngân khoảng 2.074 tỷ đồng, đạt 33,8%.