Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ chủ trì hội nghị của ngành Hải quan ngày 7/3/2025.

Cải cách thể chế, chống thất thu

Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa tháng 2/2025 đạt 63,77 tỷ USD, tăng 0,8% so với tháng trước. Trong đó, trị giá xuất khẩu đạt 31,11 tỷ USD, giảm 6,3% và trị giá nhập khẩu đạt 32,66 tỷ USD, tăng 8,6%. Cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam trong tháng 2/2025 thâm hụt 1,55 tỷ USD. Kết quả đó nâng tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa 2 tháng đầu năm lên 127,07 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, trị giá xuất khẩu đạt 64,27 tỷ USD, tăng 8,4% và trị giá nhập khẩu đạt 62,80 tỷ USD, tăng 15,9%. Cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam thặng dư 1,47 tỷ USD.

Bà Đào Thu Hương - Phó Trưởng ban Ban Nghiệp vụ thuế hải quan, Cục Hải quan cho biết, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu có thuế tăng 10,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu có thuế tăng 0,4% và kim ngạch nhập khẩu có thuế tăng 11,5%.

Hoạt động xuất, nhập khẩu tích cực góp phần đưa số thu ngân sách nhà nước (NSNN) từ tháng 2/2025 của ngành Hải quan đạt 33.430 tỷ đồng, tăng 19,9% so với tháng trước. Tính từ đầu năm đến hết tháng 2, tổng số thu đạt 61.303 tỷ đồng, bằng 14,92% dự toán được giao, tăng 8,91% so với cùng kỳ năm trước.

Nhấn mạnh một số giải pháp triển khai thực hiện thu NSNN trong thời gian tới, bà Hương cho biết, Cục Hải quan sẽ tiếp tục chú trọng công tác cải cách thể chế, xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật hải quan thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật, tăng cường trách nhiệm công vụ để đảm bảo công bằng, bình đẳng, minh bạch, thống nhất trong hệ thống văn bản pháp luật. Nhiệm vụ này hướng tới hỗ trợ người khai hải quan thực hiện các thủ tục thuế nhanh chóng, thuận tiện, góp phần quản lý tuân thủ, chống gian lận, chống thất thu NSNN.

Bên cạnh đó, Cục sẽ tăng cường chống thất thu qua công tác giám sát, kiểm tra thực hiện thủ tục hải quan, thanh tra, kiểm tra sau thông quan, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, chống hàng giả; tập trung kiểm tra chống gian lận về số lượng, trị giá, mã số, xuất xứ, nhãn hiệu hàng hóa, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, phòng chống các hành vi gian lận thương mại và vi phạm pháp luật hải quan.

Dự báo thời gian tới còn nhiều thách thức, do đó các đơn vị hải quan sẽ bám sát tình hình kim ngạch xuất nhập khẩu với các đối tác thương mại lớn, dự báo và phân tích tình hình thương mại thế giới, chuẩn bị các kịch bản ứng phó cho khả năng chiến tranh thương mại trong năm 2025.

Đặc biệt, cơ quan hải quan tiếp tục tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra chống thất thu, gian lận thương mại, trốn thuế và chuyển giá; thực hiện nghiêm các quy định về chính sách tài khóa; triển khai kế hoạch thanh tra chuyên ngành, kiểm tra nội bộ đã được phê duyệt; tăng cường kiểm tra và tự kiểm tra trong nội bộ ngành...

Rà soát sửa đổi chính sách kiểm tra chuyên ngành

Nhấn mạnh công việc trong thời gian tới rất nặng nề, tại hội nghị, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ đã lưu ý một số nội dung để các đơn vị tập trung thực hiện. Trong đó, tập trung rà soát các văn bản liên quan đến mô hình tổ chức cũ và mới để hoàn thiện, kịp thời hướng dẫn các đơn vị cấp dưới vào cuộc ngay để đảm bảo vận hành tổ chức bộ máy mới không bị ngắt quãng, ách tắc công việc.

Cục trưởng chỉ đạo các đơn vị tập trung ổn định bộ máy, sắp xếp công chức xong trước ngày 14/3 để ngày 15/3 vận hành hệ thống quản lý được thiết lập theo bộ máy mới. Các đơn vị cũng cần phối hợp rà soát đảm bảo việc bàn giao công việc, phân cán bộ để duy trì mọi hoạt động ổn định, thông suốt ở từng cấp từ cơ quan tham mưu đến cơ quan trực tiếp làm thủ tục hải quan. Đồng thời, xây dựng để sớm ban hành quy chế làm việc, tăng cường phân cấp, phân quyền, đảm bảo đúng tiến độ, chất lượng, rõ người, rõ trách nhiệm; hoàn thiện chương trình, kế hoạch công tác trong thời gian tới.

Cục trưởng cũng đề nghị các chi cục thành lập ngay tổ kiểm tra, hướng dẫn, tiếp nhận, xử lý các vướng mắc của người dân, doanh nghiệp cũng như đơn vị hải quan cấp dưới để xử lý các vấn đề phát sinh sau xắp xếp bộ máy, hoạt động hiệu quả. Cùng với đó, chú trọng giải quyết chính sách cho cán bộ, công chức, đào tạo cán bộ, công chức sau sắp xếp bộ máy; trong đó chú trọng đào tạo chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ…

Lưu ý một số công việc cụ thể, Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ chỉ đạo các đơn vị chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện hệ thống quản trị điều hành tập trung đưa vào áp dụng sớm cũng như xây dựng kho dữ liệu về hải quan; đảm bảo nguồn lực vận hành tốt các hệ thống.

Cùng với các nhiệm vụ nêu trên, cơ quan hải quan cũng phải tập trung thực hiện cải cách thủ tục hành chính. Để làm được điều này, Cục trưởng đề nghị rà soát, đánh giá những tác động từ văn bản của các bộ ngành đặc biệt liên quan đến kiểm tra chuyên ngành để kiến nghị sửa đổi; rà soát các khoản chi phí mà doanh nghiệp phải chi trả, những gì thuộc lĩnh vực hải quan thì đề xuất điều chỉnh, thuộc bộ ngành thì kiến nghị sửa đổi.

Người đứng đầu ngành Hải quan cũng chỉ đạo các đơn vị giao chỉ tiêu thu ngân sách cho từng đơn vị để bám sát thực hiện; tập trung chống gian lận về giá, mã, xuất xứ; phòng, chống buôn lậu… để thu đúng, thu đủ vào NSNN, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 8% trở lên trong năm 2025./.