Không cần trực tiếp mở tài khoản giao dịch tại Việt Nam, nhà đầu tư Thái Lan hiện có thể tiếp cận cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp Việt Nam thông qua DR được giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET). Những cái tên quen thuộc như FPT, Vinamilk, Hòa Phát, Thế Giới Di Động, Vinhomes đã xuất hiện trên thị trường này dưới hình thức DR do các tổ chức trung gian Thái Lan phát hành.
Trong đó, chứng chỉ lưu ký FPTVN19 là một trường hợp nổi bật về quy mô và thanh khoản. Theo số liệu từ SET, tính đến ngày 6/11/2026, DR tham chiếu cổ phiếu FPT do Yuanta Securities (Thái Lan) phát hành có hơn 74,4 triệu đơn vị đang lưu hành, tương ứng vốn hóa gần 506 triệu baht, tương đương hơn 380 tỷ đồng. Giá trị giao dịch bình quân 20 phiên gần đây đạt khoảng 3,26 triệu baht/phiên.
 |
| Chứng chỉ lưu ký mở thêm cơ hội đón dòng vốn đầu tư vào cổ phiếu Việt Nam. Ảnh: tư liệu |
Với tỷ lệ chuyển đổi 10 DR tương ứng một cổ phiếu FPT, lượng chứng chỉ đang lưu hành tương đương khoảng 7,44 triệu cổ phiếu cơ sở. Thông qua DR, nhà đầu tư Thái Lan có thể giao dịch bằng đồng baht và hưởng lợi ích kinh tế gắn với cổ phiếu FPT bao gồm chênh lệch giá và cổ tức, dù cổ phiếu cơ sở vẫn niêm yết trên HOSE; còn giá chứng chỉ chịu ảnh hưởng từ biến động cổ phiếu cơ sở, tỷ giá và cung cầu trên thị trường giao dịch DR.
Bên cạnh FPT, một số chứng chỉ lưu ký dựa trên cổ phiếu Việt Nam khác cũng đã xuất hiện trên sàn chứng khoán Thái Lan với quy mô khác nhau. Tại ngày 9/11, MWG19 tham chiếu cổ phiếu Thế Giới Di Động có khoảng 29,4 triệu chứng chỉ lưu hành; VNM19 tham chiếu cổ phiếu Vinamilk đạt 15,8 triệu đơn vị; HPG19 tham chiếu cổ phiếu Hòa Phát đạt 8,48 triệu đơn vị. Trong khi đó, VHM19 tham chiếu cổ phiếu Vinhomes có khoảng 4,54 triệu chứng chỉ lưu hành.
| “Chúng tôi đánh giá việc phát triển chứng chỉ lưu ký là một bước đi cần thiết nhằm đa dạng hóa sản phẩm và tạo thuận lợi cho dòng vốn luân chuyển xuyên biên giới. Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam mong muốn được phối hợp chặt chẽ cùng Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore để có các đánh giá cần thiết khung vận hành và hạ tầng thị trường. Mục tiêu của chúng tôi là đưa các sản phẩm chứng chỉ lưu ký ra mắt thị trường một cách hiệu quả, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư”. Ông Lê Xuân Hải, Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam |
Việc phát triển DR không còn là hoạt động riêng lẻ của một số tổ chức trung gian. Tháng 11/2024, 6 sở giao dịch chứng khoán ASEAN, trong đó có Việt Nam, ký thỏa thuận hợp tác phát triển chứng chỉ lưu ký, hướng tới mở rộng cơ hội đầu tư xuyên biên giới và tăng cường kết nối thị trường vốn khu vực.
Mới đây, vào ngày 30/9/2026, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) và Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore (SGX) ký biên bản ghi nhớ hợp tác nghiên cứu phát triển DR. Hợp tác hướng tới cơ chế liên kết hai chiều, cho phép nhà đầu tư mỗi nước tiếp cận cổ phiếu niêm yết tại thị trường còn lại thông qua sản phẩm giao dịch trong nước.
Theo ông Lương Hải Sinh, Chủ tịch VNX, việc phát triển chứng chỉ lưu ký sẽ mở ra những kênh huy động vốn và đầu tư mới. Ông Lê Xuân Hải, Tổng Giám đốc VNX cũng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ với SGX để đánh giá khung vận hành và hạ tầng thị trường, hướng tới đưa sản phẩm ra mắt hiệu quả.
Hợp tác VNX - SGX đang hướng tới một cơ chế kết nối có sự phối hợp trực tiếp giữa các sở giao dịch, tạo thêm điều kiện để chứng khoán Việt Nam tiếp cận cộng đồng nhà đầu tư quốc tế.
Để DR trở thành kênh kết nối vốn hiệu quả, việc mở rộng hợp tác giữa các sở giao dịch cần đi cùng quá trình hoàn thiện cơ chế pháp lý và hạ tầng vận hành.
Tại cuộc làm việc với Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) vào ngày 30/9/2026, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị phía Singapore tăng cường chia sẻ kinh nghiệm về khuôn khổ pháp lý, cơ chế vận hành và những điều kiện cần thiết để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận hiệu quả hơn với thị trường vốn Singapore. Hai bên cũng trao đổi về việc kết nối các sở giao dịch, doanh nghiệp và định chế trung gian nhằm hình thành hệ sinh thái hỗ trợ phát hành, niêm yết DR.
Về hành lang pháp lý, Nghị định số 155/2020/NĐ-CP đã quy định hai phương thức phát hành chứng chỉ lưu ký tại nước ngoài, gồm phát hành cổ phiếu mới làm cơ sở chào bán DR và hỗ trợ phát hành DR dựa trên cổ phiếu đang lưu hành. Trong đó, phương thức đầu tiên có thể giúp doanh nghiệp trực tiếp huy động vốn mới.
Mới đây, Bộ Tài chính tiếp tục ban hành Thông tư số 145/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 16/11/2026, quy định về hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán. Thông tư quy định việc mở tài khoản lưu ký chứng khoán cho tổ chức phát hành DR tại nước ngoài sau khi đáp ứng điều kiện pháp lý, phục vụ hoạt động phát hành và hủy chứng chỉ.
Từ góc độ doanh nghiệp, DR trước mắt có thể giúp mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư quốc tế mà không nhất thiết phải trực tiếp niêm yết cổ phiếu tại thị trường nước ngoài. Chia sẻ tại bản tin gửi đến các nhà đầu tư hồi quý III/2024, đại diện Vinamilk đánh giá, sản phẩm DR do Yuanta phát hành có thể giúp mở rộng tệp nhà đầu tư, hỗ trợ thanh khoản, giá cổ phiếu và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp theo chuẩn quốc tế.
Thực tế giao dịch DR tại Thái Lan cũng đặt ra yêu cầu về khả năng thu hút nhà đầu tư và duy trì thanh khoản. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới sau nâng hạng, DR có thể bổ sung một kênh kết nối với thị trường vốn quốc tế. Tuy nhiên, triển vọng này chỉ được hiện thực hóa khi sản phẩm đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư.
Một cổ phiếu Việt Nam, nhiều chứng chỉ lưu ký tại nước ngoàiTrên Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET), một cổ phiếu niêm yết có thể được nhiều tổ chức trung gian sử dụng làm cơ sở phát hành chứng chỉ lưu ký (DR). Điển hình như cổ phiếu MSN của Tập đoàn Masan, với hai mã chứng chỉ lưu ký MSN11 do Kasikorn Securities phát hành và MSN19 do Yuanta Securities (Thái Lan) phát hành. Theo dữ liệu từ SET, tại ngày 9/11/2026, MSN11 có 5,05 triệu chứng chỉ đang lưu hành, tương ứng vốn hóa 19,09 triệu baht. Trong khi đó, MSN19 có 2,32 triệu chứng chỉ lưu hành, vốn hóa 7,32 triệu baht. Hai sản phẩm có tỷ lệ chuyển đổi khác nhau. Với MSN11, nhà đầu tư cần 25 chứng chỉ để tương ứng một cổ phiếu MSN, trong khi tỷ lệ của MSN19 là 30:1. Kết thúc phiên 9/11, MSN11 có giá 3,78 baht/chứng chỉ, còn giá tham chiếu của MSN19 là 3,16 baht. Quy đổi theo tỷ lệ tương ứng, giá trị một cổ phiếu MSN được phản ánh qua hai sản phẩm lần lượt khoảng 94,5 baht và 94,8 baht. Dù cùng tham chiếu cổ phiếu Masan, hai chứng chỉ có quy mô và thanh khoản riêng biệt. Các công ty chứng khoán Thái Lan đóng vai trò tổ chức phát hành, sử dụng cổ phiếu MSN làm tài sản cơ sở để tạo sản phẩm giao dịch tại thị trường nội địa. |
