Theo phân tích của Chứng khoán VNDIRECT, tính đến ngày 3/11/2026, có 397 doanh nghiệp niêm yết trên HOSE đã công bố báo cáo tài chính quý III, đại diện cho 99,9% tổng vốn hóa toàn sàn. Lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp này tăng 52% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ mức tăng đột biến tại ba doanh nghiệp lớn: VIC tăng 3.392%, VHM tăng 453% và BSR tăng 888%. Nếu loại trừ ba doanh nghiệp này, lợi nhuận ròng toàn sàn vẫn tăng 17,5%.

Xét theo ngành, lợi nhuận ròng ngành dầu khí tăng 47,6% so với cùng kỳ nếu không tính BSR; ngành bất động sản tăng 71,4% nếu loại trừ VIC và VHM. Mức tăng của hai ngành vì vậy thấp hơn đáng kể khi không tính các doanh nghiệp đóng góp lớn nhất.

Trong khi đó, ngành tài nguyên cơ bản ghi nhận lợi nhuận ròng tăng 109,5%, với đóng góp đáng kể từ HPG, doanh nghiệp có lợi nhuận tăng 106%. Kết quả quý III cho thấy, tăng trưởng lợi nhuận phân hóa rõ giữa các ngành và giữa các doanh nghiệp trong cùng ngành, dù mặt bằng chung vẫn duy trì xu hướng tích cực.

Nguồn: Bloomberg, FiinPro, VNDIRECT Research.

Lũy kế 9 tháng năm 2026, lợi nhuận ròng của doanh nghiệp niêm yết trên HOSE tăng 48,8% so với cùng kỳ, phần lớn nhờ đóng góp đột biến của VHM, VIC và BSR. Trên cơ sở này, các chuyên gia nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận ròng cả năm lên 36%, từ mức 27% trong báo cáo trước. Dự báo tương ứng với giả định lợi nhuận quý IV tăng khoảng 6% so với cùng kỳ.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng cho rằng, tăng trưởng lợi nhuận sẽ chậm lại trong quý cuối năm do số doanh nghiệp có mức lợi nhuận đột biến có thể ít hơn ba quý đầu năm. Riêng VHM đã ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận đột biến trong quý IV/2025, tạo nền so sánh cao cho cùng kỳ năm nay.

Dù vậy, triển vọng lợi nhuận trong quý IV/2026 và năm 2027 vẫn được đánh giá tích cực, với các yếu tố hỗ trợ gồm tăng trưởng GDP dự kiến duy trì ở mức cao; hoạt động kinh doanh tại nhiều ngành được hỗ trợ bởi chính sách tài khóa mở rộng và sự phục hồi của đầu tư tư nhân; cùng chính sách tiền tệ tiếp tục theo hướng hỗ trợ tăng trưởng trong khi áp lực tỷ giá có dấu hiệu hạ nhiệt.

Về diễn biến thị trường, sau nhịp điều chỉnh cuối tháng 10, kết hợp với kết quả kinh doanh quý III, P/E trượt 12 tháng của VN-Index giảm còn 10,6 lần, so với 12 lần vào cuối tháng 9. Nếu loại trừ VIC, VHM, VRE và VPL, hệ số này còn khoảng 9,1 lần, thấp hơn đáng kể so với mặt bằng định giá lịch sử. Với giả định VN-Index duy trì quanh vùng điểm hiện tại, P/E dự phóng sau khi cập nhật kết quả kinh doanh quý IV được ước tính ở mức 10,4 lần, thấp hơn mức bình quân lịch sử.

Định giá giữa các ngành trên HOSE tiếp tục phân hóa khi so với trung vị 10 năm. Tuy nhiên, hệ số P/B của nhiều ngành vẫn thấp hơn hoặc tiệm cận mức trung vị dài hạn, còn P/E hiện tại của phần lớn ngành thấp hơn mức này. Các chuyên gia nhận định, mặt bằng định giá nhìn chung tương đối hợp lý trong bối cảnh triển vọng lợi nhuận cải thiện, tạo cơ sở để xem xét các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc và khả năng duy trì hiệu quả kinh doanh.

Dù vậy, định giá hấp dẫn mới là điều kiện cần để thu hút dòng tiền dài hạn, chưa đủ để tạo một nhịp định giá lại. Thị trường cần thêm chất xúc tác rõ ràng, gồm giá dầu hạ nhiệt, thanh khoản hệ thống cải thiện, lãi suất tiếp tục giảm và ổn định, cùng tín hiệu tích cực từ đàm phán thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ.

Trong tháng 11, các chuyên gia dự báo, thị trường còn biến động mạnh do dòng tiền chưa cải thiện rõ và nhà đầu tư vẫn thận trọng trước các bất định bên ngoài. Kết quả kinh doanh quý III tích cực, triển vọng quý IV khả quan và định giá thấp là những yếu tố hỗ trợ. Tuy nhiên, thị trường vẫn cần thêm tín hiệu rõ hơn, nhất là từ giá dầu và lãi suất, để hình thành xu hướng phục hồi bền vững. VN-Index được kỳ vọng giữ vùng hỗ trợ quanh 1.700 điểm và tích lũy trong khoảng 1.700 - 1.770 điểm.

Ở kịch bản chung, dự báo VN-Index có thể dao động trong vùng 1.700 - 1.800 điểm trong tháng 11, trước khi xuất hiện chất xúc tác đủ mạnh cho một nhịp bứt phá rõ nét.