Thông tư nêu rõ, hợp tác xã (HTX), liên hiệp hợp tác xã xây dựng quy chế quản lý tài chính nội bộ phù hợp với đặc điểm, điều kiện hoạt động của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; đảm bảo nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, công khai, dân chủ và đúng pháp luật. Tại Mục 2, Thông tư quy định quản lý và sử dụng vốn điều lệ của HTX. Theo đó, vốn điều lệ của HTX, liên hiệp hợp tác xã là tổng số vốn do thành viên hợp tác xã (sau đây gọi là thành viên), hợp tác xã thành viên của liên hiệp hợp tác xã (sau đây gọi là hợp tác xã thành viên) góp hoặc cam kết góp trong một thời hạn nhất định và được ghi vào điều lệ hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. Việc xác định giá trị vốn góp thực hiện theo quy định tại Điều 42 Luật Hợp tác xã. Đối với HTX, liên hiệp hợp tác xã hoạt động trong ngành, nghề yêu cầu phải có vốn pháp định thì vốn điều lệ không được thấp hơn vốn pháp định áp dụng đối với ngành, nghề đó. Điều 3 cũng quy định vốn hoạt động của HTX, liên hiệp hợp tác xã gồm vốn góp của thành viên, hợp tác xã thành viên, vốn huy động, vốn tích luỹ, các quỹ của HTX, liên hiệp hợp tác xã; các khoản trợ cấp, hỗ trợ của Nhà nước, của các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài; các khoản được tặng, cho và các nguồn thu hợp pháp khác. Đối với vấn đề huy động vốn và các khoản trợ cấp, hỗ trợ, Thông tư cũng quy định rõ, HTX, liên hiệp HTX được quyền huy động vốn theo quy định của pháp luật để phục vụ sản xuất kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn huy động, hoàn trả đầy đủ cho chủ nợ theo cam kết trong hợp đồng. HTX, liên hiệp HTX ưu tiên huy động vốn từ thành viên, HTX thành viên để đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh trên cơ sở thỏa thuận với thành viên, HTX thành viên theo trình tự, thủ tục như đối với trường hợp huy động vốn từ tổ chức, cá nhân trong nước. Phương thức huy động vốn là huy động vốn từ các thành viên, HTX thành viên; vay vốn của các tổ chức tín dụng, các tổ chức tài chính khác, các cá nhân, tổ chức ngoài HTX, liên hiệp HTX và các hình thức huy động vốn khác theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, Thông tư nêu rõ, nguyên tắc huy động vốn phải có phương án được đại hội thành viên hay hội đồng quản trị, giám đốc (tổng giám đốc) phê duyệt theo thẩm quyền được phân cấp tại điều lệ và quy chế quản lý tài chính của HTX, liên hiệp HTX. Người phê duyệt phương án huy động vốn phải chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát, đảm bảo vốn huy động được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và có hiệu quả. Ngoài ra, việc quản lý các khoản trợ cấp, hỗ trợ của Nhà nước, đối với Khoản trợ cấp, hỗ trợ không hoàn lại của Nhà nước được tính vào tài sản không chia của HTX, liên hiệp hợp tác xã. Khoản hỗ trợ của Nhà nước phải hoàn lại được tính vào số nợ của HTX, liên hiệp hợp tác xã. Bên cạnh đó, Thông tư hướng dẫn hoạt động tín dụng nội bộ của HTX, liên HTX; góp vốn, mua cổ phần, thành lập doanh nghiệp; quản lý, sử dụng và xử lý tài sản của HTX, quản lý nợ phải thu; theo dõi tạm ứng và thanh toán tạm ứng cũng như các khoản thuế phải nộp và các nghĩa vụ tài chính với Nhà nước quản lý doanh thu, chi phí... Thông tư quy định cuối kỳ kế toán năm, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có trách nhiệm lập và gửi báo cáo tài chính theo quy định của Bộ Tài chính về chế độ kế toán áp dụng cho HTX, liên hiệp hợp tác xã, gửi cơ quan đăng ký hợp tác xã, Phòng Tài chính - kế hoạch thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện và Chi cục Thuế (quận, huyện), Chi cục hoặc Phòng Tài chính doanh nghiệp thuộc Sở Tài chính. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/7/2015 và thay thế Thông tư liên tịch số 74/2008/TTLT-BTC-BNNPTNT ngày 14/8/2008 của Liên Bộ Tài chính, Bộ NN&PTNT về hướng dẫn chế độ quản lý tài chính trong HTX nông nghiệp./.

Tài Tâm