Khối lượng công việc lớn

Thông tin tại họp báo thường kỳ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 1/4, ông Mai Văn Phấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, cả nước hiện có khoảng 106 triệu thửa đất, song mới 61 triệu thửa được cập nhật vào hệ thống. Đáng chú ý, chỉ khoảng 24 triệu thửa trong số này đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” - tức dữ liệu đảm bảo chất lượng và có khả năng cập nhật theo thời gian thực.

“Khối lượng công việc còn lại là rất lớn, phân bố tại 34 tỉnh, thành phố và đến nay chưa có địa phương nào hoàn thành dứt điểm theo tiêu chuẩn thống nhất" - ông Phấn nhấn mạnh.

Theo Cục Quản lý đất đai, một số địa phương đang “gánh” khối lượng công việc lớn gồm Quảng Ninh, Lạng Sơn, Phú Thọ, Tuyên Quang, Thanh Hóa, Nghệ An.

Lý giải nguyên nhân chậm tiến độ, ông Mai Văn Phấn chỉ ra ba vấn đề chính. Trước hết là mức độ quyết liệt trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện chưa đồng đều giữa các địa phương. Cùng một quy định, nhưng có nơi làm nhanh, có nơi còn chậm, phản ánh sự khác biệt về quyết tâm chính trị.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai Mai Văn Phấn thông tin tại cuộc họp báo.

Bên cạnh đó là hạn chế về nguồn lực. Nhiều địa phương dù có nguồn thu từ đất lớn nhưng chưa ưu tiên bố trí kinh phí tương xứng cho nhiệm vụ xây dựng dữ liệu. Ngược lại, các địa phương khó khăn lại phụ thuộc vào hỗ trợ từ Trung ương, vốn còn hạn chế.

Yếu tố thứ ba là sự phối hợp trong tổ chức thực hiện. Những địa phương có sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành thường đạt kết quả tốt hơn, trong khi cách làm rời rạc khiến tiến độ bị kéo chậm.

Để tháo gỡ điểm nghẽn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư 19/2026/TT-BNNMT, thay đổi cách tiếp cận từ làm từng phần sang triển khai liên thông toàn bộ quy trình: từ đo đạc, đăng ký đến lập hồ sơ và xây dựng cơ sở dữ liệu.

Theo đó, dữ liệu sẽ được xử lý theo thời gian thực, kiểm tra chéo nhiều lớp, ký số và tích hợp trực tiếp vào hệ thống quốc gia. Song song đó, Bộ phối hợp với Bộ Công an triển khai kế hoạch làm sạch và hoàn thiện dữ liệu trên phạm vi toàn quốc, đồng thời giao chỉ tiêu cụ thể đến từng địa phương theo từng tháng để kiểm soát tiến độ.

Cấp xã chịu trách nhiệm cấp “sổ đỏ”: Người dân chỉ cần đến một cửa

Trả lời báo chí về tình trạng chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại nhiều địa phương, ông Mai Văn Phấn nhấn mạnh: trách nhiệm cấp “sổ đỏ” cho hộ gia đình, cá nhân nay đã được giao rõ cho cấp xã.

Theo ông Phấn, ngay từ khi có chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động “đi trước một bước” khi hướng dẫn các địa phương chỉnh lý hồ sơ địa chính, tạo nền tảng pháp lý phục vụ việc cấp giấy chứng nhận cho người dân.

Cùng với đó, khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Bộ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định 151, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý để tổ chức thực hiện.

Đáng chú ý, theo quy định mới, thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân được giao cho một cấp duy nhất là UBND cấp xã. Điều này đồng nghĩa với việc người dân không còn phải đi lại qua nhiều cấp như trước.

“Lần này, cấp sổ đỏ cho người dân là chỉ một cấp - cấp xã giải quyết, không phải đi đâu nữa”, ông Mai Văn Phấn khẳng định, đồng thời cho biết các quy định pháp luật hiện hành đã rất cụ thể, bao quát đầy đủ các trường hợp từ có giấy tờ, không có giấy tờ đến sử dụng đất chưa hợp pháp.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh, quy định đã rõ thì trách nhiệm tổ chức thực hiện thuộc về cấp xã. Trong trường hợp phát sinh vướng mắc, Cục Quản lý đất đai sẽ tiếp tục hướng dẫn để tháo gỡ.

Hiện nay 45 triệu thửa đất chưa có dữ liệu. Ảnh minh họa

Liên quan đến việc sắp xếp các chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khi bỏ cấp huyện, ông Mai Văn Phấn cho biết các đơn vị này hiện vẫn đang đảm nhiệm hai chức năng song song: xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai và đăng ký biến động cho hộ gia đình, cá nhân.

Trong đó, cần phân biệt rõ: cấp giấy chứng nhận lần đầu thuộc thẩm quyền cấp xã, còn đăng ký biến động vẫn cần sự tham gia của hệ thống văn phòng đăng ký đất đai.

Về tổ chức bộ máy, theo ông Phấn, nếu chuyển toàn bộ nhiệm vụ về cấp xã ngay thời điểm này sẽ không bảo đảm nguồn lực. Hiện cả nước có khoảng 12.600 cán bộ tại các chi nhánh, trong khi có hơn 3.000 đơn vị cấp xã - việc phân bổ nhân sự sẽ không đáp ứng yêu cầu.

Bên cạnh đó, lực lượng này chủ yếu là lao động hợp đồng, một phần là viên chức, nên việc điều chuyển cần có lộ trình phù hợp.

“Quan điểm của chúng tôi là trước mắt các chi nhánh vẫn tiếp tục hoạt động để bảo đảm hoàn thành mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai” - ông Phấn cho biết.

Khi hệ thống dữ liệu đất đai được vận hành đồng bộ trên môi trường số, việc xem xét chuyển dần nhiệm vụ về cấp xã sẽ được tính toán. Nếu thực hiện ngay trong giai đoạn hiện nay, nguy cơ thiếu hụt nhân lực sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ cập nhật và vận hành hệ thống./.