Phát biểu tại buổi tiếp, Thứ trưởng Trần Quốc Phương chào mừng Phó Chủ tịch JICA Hayakawa Yuho cùng đoàn công tác đã đến thăm và làm việc với Bộ Tài chính.

Thứ trưởng cho biết, thời gian qua, sự hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản đã có những bước phát triển hết sức mạnh mẽ, đặc biệt là sau những chuyến thăm cấp cao của lãnh đạo hai nước. Hiện nay, Nhật Bản tiếp tục là đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, giữ vị trí số một về cung cấp ODA và lao động, đứng thứ ba về đầu tư, đứng thứ tư về thương mại và du lịch.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương tiếp Phó Chủ tịch cấp cao JICA Hayakawa Yuho. Ảnh: Đức Minh

Đặc biệt, trong năm tài khóa 2025 vừa qua, Việt Nam và Nhật Bản đã ký kết được ba thỏa thuận vay với trị giá gần 90 tỷ Yên. Bộ Tài chính đánh giá rất cao và cảm ơn sự phối hợp chặt chẽ của JICA để có thể ký kết thành công các thỏa thuận đó.

Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản vừa qua, lãnh đạo hai nước đã nhất trí làm sâu sắc và hiệu quả hơn quan hệ hai nước, đưa quan hệ lên tầm cao mới trên cơ sở bảo đảm lợi ích của hai bên và cùng thực hiện mục tiêu phát triển.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương đề nghị cá nhân Phó Chủ tịch JICA Hayakawa Yuho và JICA tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Bộ Tài chính cũng như các cơ quan của Việt Nam để thúc đẩy quan hệ hợp tác ODA giữa hai nước phát triển hơn nữa. Bộ Tài chính cam kết sẽ tiếp tục ủng hộ và phối hợp chặt chẽ để triển khai hiệu quả những nội dung, dự án hợp tác trong thời gian tới.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương và ông Hayakawa Yuho trao đổi về hợp tác giữa Việt Nam - Nhật Bản liên quan tới các dự án ODA. Ảnh: Đức Minh

Phó Chủ tịch JICA Hayakawa Yuho bày tỏ lời cảm ơn Thứ trưởng Trần Quốc Phương đã dành thời gian đón tiếp đoàn và cùng thảo luận về các dự án sử dụng vốn vay của Nhật Bản sẽ triển khai trong tương lai, bao gồm những dự định, định hướng và ý tưởng hợp tác dựa trên bốn trụ cột chính.

Trụ cột thứ nhất là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phù hợp với Nghị quyết 57 và 71 của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hiện có các dự án đang triển khai như đào tạo kỹ sư công nghệ bán dẫn tại Đại học Việt Nhật và công nghệ cao tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội. JICA đang chuẩn bị khoản vay hỗ trợ chính sách để cải cách ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), cũng như dự án nâng cao năng lực phân tích dữ liệu vệ tinh. Ý tưởng mới là sử dụng vốn vay phục vụ chương trình du học tại Nhật Bản tập trung vào AI và bán dẫn, hoặc xây dựng các cơ sở nghiên cứu khoa học tiên tiến tại Việt Nam.

Trụ cột thứ hai là phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ và tăng cường chuỗi cung ứng. Hiện hai bên đang đàm phán dự án nhà máy nhiệt điện chu trình hỗn hợp Ô Môn 3 và cơ chế hỗ trợ xây dựng nhà máy nhiệt điện tích năng Bắc Ái – một công nghệ hỗ trợ phát triển năng lượng tái tạo. Nhật Bản cũng có thể hỗ trợ nâng cao hiệu quả hệ thống truyền tải và lưới điện để đáp ứng nhu cầu năng lượng tái tạo gia tăng thông qua khoản vay Step Loan qua các ngân hàng thương mại.

Trụ cột thứ ba là hỗ trợ cải thiện cơ chế, thể chế chính sách. Hiện JICA đang triển khai đào tạo cán bộ quản lý và cung cấp học bổng cho công chức trẻ. Ý tưởng tới đây là sử dụng ODA để nâng cao năng lực cho cán bộ cấp địa phương, đặc biệt sau khi sáp nhập bộ máy, kết hợp hình thức du học tại Nhật và du học tại chỗ. Ngoài ra, JICA muốn hỗ trợ xây dựng hệ sinh thái toàn diện cho doanh nghiệp khởi nghiệp.

Trụ cột thứ tư là hoàn thiện cơ sở hạ tầng. Bên cạnh các dự án đang thực hiện, JICA có các ý tưởng như kéo dài tuyến Metro số 1 tại TP. Hồ Chí Minh, hỗ trợ miền Trung ứng phó thiên tai, xây dựng đường sắt đô thị tại Đà Nẵng, hoặc mở rộng cảng Lạch Huyện và hạ tầng xung quanh các sân bay.

Quang cảnh buổi tiếp và làm việc giữa Bộ Tài chính và JICA. Ảnh: Đức Minh

Thứ trưởng Trần Quốc Phương cảm ơn ông Hayakawa Yuho đã chia sẻ nhiều thông tin thú vị và các đề xuất định hướng hợp tác. Bốn trụ cột được nêu hoàn toàn phù hợp với định hướng ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Đặc biệt, Thứ trưởng đánh giá cao việc JICA nghiên cứu gắn với các Nghị quyết quan trọng của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Thứ trưởng đề nghị JICA và Bộ Tài chính cần thống nhất bốn trụ cột hợp tác trên để đưa vào định hướng chiến lược huy động ODA trong 5 năm tới.

Thứ trưởng cũng đề nghị cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa JICA, Bộ Tài chính và các bộ ngành để xác định danh mục dự án cụ thể cho kế hoạch đầu tư công 2026-2030.

Các đại biểu chụp hình lưu niệm. Ảnh: Đức Minh