Hàng hóa được bày bán tại siêu thị ở New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Israel vừa ký một thỏa thuận thương mại nông nghiệp mới, thiết lập một khuôn khổ dài hạn nhằm tăng cường cạnh tranh, giảm giá thực phẩm và củng cố quan hệ chiến lược giữa hai đồng minh.

Bộ trưởng Kinh tế và Công nghiệp Israel Nir Barkat, người ký thỏa thuận cùng Ủy viên Thương mại Mỹ Jameson Greer, cho biết thỏa thuận phản ánh cả nhu cầu kinh tế lẫn định hướng chiến lược.

Ông Barkat tuyên bố: “Thỏa thuận mới là bước tiến quan trọng trong việc giảm chi phí sinh hoạt tại Israel và tăng cường quan hệ chiến lược với Mỹ - đối tác kinh tế và chính trị quan trọng nhất của chúng ta. Chúng tôi đã tạo ra một khuôn khổ cân bằng, giúp tăng cạnh tranh, giảm giá và mang lại lợi thế mới cho hàng xuất khẩu Israel tại thị trường Mỹ. Đồng thời, chúng tôi đang đầu tư mạnh vào nông dân Israel để duy trì an ninh lương thực, củng cố các khu định cư và bảo vệ biên giới."

Thỏa thuận Thương mại Sản phẩm Nông nghiệp (ATAP) thay thế một cơ chế tạm thời đã tồn tại từ năm 2004 và dự kiến trở thành nền tảng cho các vòng đàm phán thương mại rộng hơn trong những tháng tới.

Bộ trưởng An ninh Lương thực và Nông sản Israel Avi Dichter cho biết thỏa thuận được ký trong bối cảnh Israel đang đối mặt với áp lực ngày càng tăng trên thị trường toàn cầu. Ông nhấn mạnh: “Tăng xuất khẩu nông sản chất lượng nghĩa là nông sản nội địa cũng sẽ có chất lượng tốt hơn và nguồn cung dồi dào hơn. Chúng ta phải nắm bắt cơ hội để hiện thực hóa mục tiêu tăng 1/3 sản lượng nông nghiệp trong thập kỷ tới."

Theo ông Dichter, thỏa thuận mới đảm bảo “kệ hàng luôn đầy, đồng thời tăng cường hỗ trợ cho nền nông nghiệp Xanh-Trắng và an ninh lương thực quốc gia."

Các quan chức cho biết thỏa thuận mới đảm bảo lộ trình chuyển đổi dần dần để bảo vệ nhà sản xuất trong nước và duy trì ổn định tại các thị trường nhạy cảm, đặc biệt là ngành sữa, bằng cách tránh những thay đổi thuế quan đột ngột có thể “phá hủy toàn bộ ngành."

Theo thỏa thuận, Israel sẽ miễn thuế cho khoảng 300 mặt hàng thực phẩm và nông sản của Mỹ. Một số miễn giảm có hiệu lực ngay lập tức, số khác được áp dụng dần trong thập kỷ tới. Danh mục bao gồm thịt bò, thịt gia cầm, thịt cừu, các sản phẩm sữa, trứng, dầu ăn, nước ép và nhiều loại nông sản tươi hoặc đông lạnh. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tăng nhập khẩu, tăng cạnh tranh và giúp giảm giá cho người tiêu dùng.

Israel hiện đang đàm phán để đạt được thêm nhượng bộ từ Mỹ dành cho hàng xuất khẩu của mình - điều mà các quan chức Israel coi là chìa khóa để khôi phục sức cạnh tranh tại thị trường Mỹ. Hiện khoảng 70% hàng hóa xuất khẩu của Israel sang Mỹ đang chịu thuế mới, và Israel kỳ vọng đảo ngược xu hướng đó trong giai đoạn đàm phán tiếp theo.

Để hỗ trợ nhà sản xuất trong nước, chính phủ Israel đang xây dựng kế hoạch hỗ trợ quốc gia dựa trên đổi mới công nghệ, bao gồm ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công cụ nông nghiệp tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả và khả năng chống chịu.

Mỹ vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Israel. Năm 2024, Israel xuất khẩu sang Mỹ 17,3 tỷ USD hàng hóa và 16,7 tỷ USD dịch vụ, đồng thời nhập khẩu 9,3 tỷ USD hàng hóa và 4,8 tỷ USD dịch vụ.

Thỏa thuận mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026./.