Công chức Hải quan TP. Hồ Chí Minh kiểm tra hàng quá cảnh, tạm nhập tái xuất có dấu hiệu nghi vấn. Ảnh: TL

Lợi dụng quá cảnh để vận chuyển hàng giả mạo xuất xứ

Mới đây, trong quá trình giám sát hàng hóa quá cảnh của Công ty TNHH SH Logistics đăng ký mở tờ khai tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Hữu Nghị (Lạng Sơn), Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Mộc Bài (Cục Hải quan Tây Ninh) đã phát hiện nhiều hàng hóa không thực hiện khai báo và khai báo trên tờ khai không đúng với thực tế. Qua kiểm tra phát hiện trong lô hàng có hơn 600 hàng hóa không khai báo. Đặc biệt, có 2.518 chiếc điện thoại di động các loại (Iphone, HUAWEI, REDMI, HONOR, OPPO) đã qua sử dụng với trị giá trên 2,7 tỷ đồng không xuất trình được giấy phép.

Trước đó, vào cuối tháng 3/2023, một doanh nghiệp đã dùng thủ đoạn để lẫn hàng hóa giả mạo xuất xứ với hàng hóa khác; hàng nhập khẩu qua cửa khẩu Xa Mát, trung chuyển qua cửa khẩu Cảng tổng hợp Bình Dương, điểm đích đến là Singapore nhằm lẩn tránh sự nghi ngờ xuất xứ hàng hóa đối với nước nhập khẩu. Tuy nhiên, hành vi này của doanh nghiệp đã không “qua mặt” được lực lượng hải quan. Lô hàng không chỉ thiếu 40 kiện so với tờ khai mà còn giấy bàn ghế bằng gỗ cao su giả mạo xuất xứ Việt Nam.

Theo ông Võ Thành Ngoạn - Phó Cục trưởng Cục Hải quan Tây Ninh, thủ đoạn chủ yếu là các doanh nghiệp vận tải lợi dụng loại hình quá cảnh để vận chuyển hàng giả nhãn mác, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, quá cảnh từ Trung Quốc qua lãnh thổ Việt Nam sang Campuchia. Các doanh nghiệp nhập bán thành phẩm thực hiện công đoạn gia công sản xuất, lắp ráp đơn giản nhưng khai xuất xứ Việt Nam trên tờ khai xuất khẩu và trên bao bì sản phẩm in dòng chữ: “Made in Vietnam”, lợi dụng loại hình nhập quá cảnh để vận chuyển hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam.

Tại TP. Hồ Chí Minh, mỗi năm cơ quan hải quan làm thủ tục cho trên 50.000 tờ khai hàng quá cảnh. Theo ông Nguyễn Hữu Nghiệp - Phó Cục trưởng Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh, trong năm 2022, đơn vị đã phát hiện tới 624 vụ việc vi phạm liên quan đến hàng quá cảnh. Hành vi vi phạm chủ yếu như: khai sai về số lượng, tên hàng, chủng loại, chất lượng, trị giá hải quan, xuất xứ hàng hóa đối với hàng hóa quá cảnh; quá cảnh hàng hóa phải có giấy phép mà không có giấy phép; quá cảnh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu...

Tại Hải Phòng cũng ghi nhận nhiều trường hợp, như tháng 3/2023, Cục Hải quan Hải Phòng và Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) phối hợp xử lý 24 ô tô quá cảnh có dấu hiệu vi phạm tại khu vực cảng Hải Phòng. 24 ô tô đều đã qua sử dụng có nhãn hiệu Hyundai Tucson, Hyundai Santafe, Kia Sorento, Kia Sportage… thuộc hai lô hàng nhập khẩu từ Hàn Quốc. Trong đó, có 9 xe thuộc danh mục cấm nhập khẩu, nếu quá cảnh phải có giấy phép nhưng không có giấy phép.

Quán triệt những quy định "cứng"

Trước thực trạng trên, Tổng cục Hải quan đã ra văn bản chỉ đạo các cục hải quan tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát đối với hàng quá cảnh, tạm nhập tái xuất, gửi kho ngoại quan nhằm ngăn ngừa nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế.

Để đảm bảo việc xuất khẩu, tái xuất hàng hóa đúng quy định, Tổng cục Hải quan yêu cầu cục hải quan các tỉnh, thành phố quán triệt cán bộ công chức hải quan tại các chi cục hải quan cửa khẩu đảm bảo thực hiện đúng chỉ đạo của tổng cục; thực hiện nghiêm túc công tác quản lý, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa kinh doanh quá cảnh theo đúng quy định tại các hiệp định quá cảnh hàng hóa giữa Việt Nam với Campuchia, Lào, Trung Quốc và các văn bản quy phạm pháp luật.

Tổng cục Hải quan quán triệt, hàng hóa chỉ được xuất khẩu, tái xuất theo đúng địa điểm xuất hàng, cửa khẩu xuất đã được đăng ký trên tờ khai hải quan, không cho phép thực hiện việc chia nhỏ container, chia nhỏ lô hàng để xuất qua các lối mòn, lối mở, mốc biên giới. Công chức hải quan chỉ xác nhận hàng hóa qua khu vực giám sát sau khi toàn bộ lô hàng đã được vận chuyển qua đúng cửa khẩu xuất đã đăng ký với cơ quan hải quan.

Đối với hàng hóa tái xuất, xuất khẩu phải được vận chuyển trên các phương tiện đáp ứng điều kiện niêm phong, kiểm tra, giám sát hải quan, cụ thể, đối với container, không bị rách vỡ, thủng; tay khóa, chốt có lỗ gắn được seal của cơ quan hải quan; bản lề, tại container đúng theo tiêu chuẩn đã được cơ quan có thẩm quyền chứng nhận.

Tổng cục Hải quan cũng yêu cầu cục hải quan các tỉnh, thành phố, đặc biệt là các địa phương có cửa khẩu biên giới đất liền chỉ đạo các chi cục hải quan cửa khẩu và các lực lượng kiểm soát hải quan, trực ban, thanh tra nội bộ tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện thủ tục hải quan, giám sát hải quan tại các khu vực lối mòn, lối mở; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý đối với hành vi xuất khẩu, tái xuất hàng hóa không đúng cửa khẩu quy định.