Quốc hội nghe báo cáo về tình hình kinh tế xã hội và ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm 2016 và giải pháp cho những tháng cuối năm. Ảnh: Cổng thông tin Quốc hội.

Cử tri bức xúc tình trạng nhiều dự án lớn không hiệu quả

Sau khi Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc trình bày báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế xã hội và ngân sách, Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh đã trình bày báo cáo thẩm tra.

Tại báo cáo, Ủy ban Kinh tế (UBKT) cơ bản nhất trí với đánh giá của Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, UBKT cũng cho rằng, kết quả tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm chỉ đạt 5,52%, để đạt mức tăng trưởng 6,7% theo kế hoạch, 6 tháng cuối năm phải đạt mức tăng xấp xỉ 7,6% là rất khó khả thi, nhất là trong bối cảnh không thể nới lỏng chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa.

Bên cạnh đó, UBKT cũng nhấn mạnh một vấn đề dư luận hết sức quan tâm là một số dự án, công trình quy mô lớn không thể đưa vào hoạt động, không tạo ra tăng trưởng, không tạo thêm việc làm, thua lỗ nặng nề và nguy cơ phá sản, tổn thất lớn đến tài sản nhà nước.

Việc triển khai hình thức đầu tư BOT mặc dù đóng góp nhiều mặt tích cực, tuy nhiên quá trình triển khai còn nhiều bất cập, quản lý chưa chặt chẽ dẫn đến tổng mức đầu tư cao, mật độ trạm thu phí dày làm tăng chi phí cho người dân.

Trong những tháng cuối năm, Ủy ban Kinh tế kiến nghị Chính phủ tiếp tục cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư. Tăng cường giám sát chất lượng, tính kịp thời, tính đầy đủ, tính phù hợp các đạo luật, pháp lệnh đối với các văn bản hướng dẫn dưới luật. Tăng cường kỷ luật ngân sách, giám sát chặt chẽ, bảo đảm tiến độ đầu tư, đẩy nhanh việc giải ngân các dự án, nhất là các công trình kết cấu hạ tầng đã có kế hoạch bố trí vốn của cấp có thẩm quyền.

Đầu giờ sáng ngày 29/7, các ĐB đã bỏ phiếu thông qua quyết toán NSNN năm 2014. Ảnh: Cổng thông tin Quốc hội.

Tăng trưởng cả năm 6% là tốt

Thảo luận trong phiên họp buổi sáng, đa số các ĐB đồng tình với báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của UBKT. Theo ĐB Phạm Phú Quốc (TP.HCM), năm 2016 rất khó đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP 6,7%, khả năng nếu tăng khoảng 6% là tốt. Vì vậy, không cần thiết điều chỉnh mục tiêu, kế hoạch mà tập trung vào các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DN, nhất là giải quyết các khó khăn cho sản xuất nông nghiệp, đẩy mạnh xuất khẩu.

“Không nên đặt mục tiêu tăng trưởng bằng mọi giá mà tập trung nâng cao chất lượng tăng trưởng, tập trung các chính sách thúc đẩy quá trình tái cơ cấu và chuyển đổi mô hình tăng trưởng”, ĐB Phạm Phú Quốc nhấn mạnh.

Để thực hiện kế hoạch 6 tháng cuối năm, ĐB Phạm Phú Quốc kiến nghị giải pháp đầu tiên phải là đầu tư công, chính sách tài chính và hỗ trợ cho DN. Theo đó, phải xóa bỏ cơ chế xin – cho trong đầu tư công, tăng tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm về ngân sách cho chính quyền địa phương, tạo điều kiện về cơ chế để địa phương khai thác nguồn thu cho đầu tư.

Cần có chính sách minh bạch về cơ chế và trách nhiệm rõ ràng, minh bạch giữa nhà nước và nhà đầu tư trong thực hiện dự án công tư (PPP). Về chính sách tài chính, ĐB Phạm Phú Quốc đề nghị củng cố nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại, giải quyết căn cơ vấn đề nợ xấu, sở hữu chéo, quản lý điều hành yếu kém dẫn đến rủi ro…

“Thành công là của tôi còn thất bại là của chúng ta”

Đánh giá cao sự nhập cuộc của cán bộ lãnh đạo mới nhận nhiệm vụ là quyết liệt, đã bắt nhịp kịp thời, thực hiện những nhiệm vụ được giao, tuy nhiên, ĐB Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang) cũng cho rằng, trong lãnh đạo, điều hành của một số ngành, lĩnh vực thời gian qua còn một số vụ việc hạn chế, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống nhân dân như xử lý vi phạm an toàn thực phẩm, xử lý ô nhiễm môi trường chưa triệt để.

Theo ĐB Nguyễn Thị Kim Bé, điều này là do năng lực của đội ngũ cán bộ các cấp chưa đáp ứng được nhu cầu đổi mới công tác quản lý của nhà nước. Do đó, ĐB đề nghị Chính phủ phải có một giải pháp riêng về nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, nhất là trong giai đoạn hiện nay, với kỳ vọng của Thủ tướng là xây dựng một Chính phủ liêm chính, hành động, trong sạch.

Liên quan đến công tác cán bộ, ĐB Phan Văn Tường (Thái Nguyên) đề nghị, Chính phủ cần bổ sung giải pháp xác định quy trách nhiệm người đứng đầu. Theo ĐB Phan Văn Tường, đề cao trách nhiệm người đứng đầu là khẩu hiệu khá phổ biến, thường xuyên xuất hiện trong nhiều lĩnh vực thời gian qua. Báo cáo của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cũng đã chỉ rõ: cơ chế xác định trách nhiệm người đứng đầu, cơ quan quản lý Nhà nước các cấp và người đứng đầu cấp ủy Đảng cùng cấp chưa rõ, là một nguyên nhân dẫn đến sự trì trệ trong quản lý Nhà nước và tiêu cực tham nhũng.

“Chỉ có xác định trách nhiệm người đứng đầu thì mới nâng cao được chất lượng của hệ thống, cải thiện nhanh môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc chưa xác định rõ trách nhiệm là một phần thể hiện sự lúng túng, sự phân định thiếu rạch ròi giữa lãnh đạo tập thể và cá nhân chịu trách nhiệm. Đây là kẽ hở để tồn tại việc ‘thành công là của tôi còn thất bại là của chúng ta”, ĐB Phan Văn Tường nhấn mạnh.

Chiều 29/7, Quốc hội sẽ tiếp tục thảo luận về các nội dung trên. Theo chương trình, cuối buổi chiều ngày 29/7, Quốc hội sẽ họp phiên bế mạc./.

H.Y