“Big 4” vẫn áp đảo, VPBank lần đầu vào Top 5

Theo dữ liệu tổng hợp của phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, 29 ngân hàng (gồm 27 ngân hàng niêm yết cùng Agribank và PVcomBank) ghi nhận tổng lợi nhuận trước thuế 224.633,6 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 21,1% so với cùng kỳ, tương đương tăng thêm hơn 39.200 tỷ đồng. Chỉ 6/29 ngân hàng có lợi nhuận đi lùi, còn phần lớn vẫn duy trì tăng trưởng.

Trong đó, có 3 ngân hàng ghi nhận lợi nhuận vượt mốc 20.000 tỷ đồng gồm: Vietcombank (29.222,4 tỷ đồng), VietinBank (25.868,1 tỷ đồng) và MB (20.188,3 tỷ đồng).

Nhóm lợi nhuận trên 10.000 tỷ đồng tiếp tục mở rộng với BIDV (19.804,5 tỷ đồng), VPBank (18.880 tỷ đồng), Techcombank (18.540 tỷ đồng), Agribank (18.494,6 tỷ đồng), HDBank (13.202 tỷ đồng) và ACB (10.735 tỷ đồng). Đây cũng là nhóm đóng góp phần lớn mức tăng trưởng lợi nhuận của toàn ngành.

Theo đánh giá của Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), lợi nhuận trước thuế của nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh tăng 30% so với cùng kỳ năm trước, trong khi nhóm ngân hàng thương mại cổ phần quy mô lớn tăng 14%.

Ngược lại, nhóm ngân hàng quy mô trung bình giảm 7%. Nhóm ngân hàng quy mô nhỏ tăng 60%, nhưng chủ yếu do nền so sánh thấp.

Xét về biến động thứ hạng lợi nhuận trước thuế trong 6 tháng đầu năm 2026, nhóm dẫn đầu có một số thay đổi đáng chú ý.

Vietcombank và VietinBank tiếp tục giữ vững hai vị trí cao nhất, với lợi nhuận lần lượt đạt 29.222,4 tỷ đồng và 25.868,1 tỷ đồng.

Sở dĩ Vietcombank tiếp tục giữ vững “ngôi vương” lợi nhuận, là nhờ duy trì nền tảng kinh doanh cốt lõi vững chắc và chất lượng tài sản vượt trội. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Vietcombank đứng thứ 2 toàn hệ thống về thu nhập lãi thuần với 36.792,8 tỷ đồng và tổng thu nhập hoạt động (TOI) đạt 47.551,4 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Vietcombank chỉ xếp thứ 15 về chi phí dự phòng rủi ro tín dụng với gần 500 tỷ đồng và duy trì mức trích lập tương đối thấp so với nhiều quý gần đây. Điều này phản ánh chất lượng tài sản tốt, giúp áp lực dự phòng thấp hơn nhiều ngân hàng khác và tạo nền tảng để Vietcombank tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu về lợi nhuận trước thuế.

MB vươn từ vị trí thứ 4 lên thứ 3 với 20.188,3 tỷ đồng, vượt BIDV (19.804,5 tỷ đồng).

Trong khi đó, VPBank tăng mạnh 2 bậc, từ vị trí thứ 7 lên thứ 5 với lợi nhuận trước thuế đạt 18.880 tỷ đồng. Mức tăng trưởng 68,1% - cao nhất trong nhóm ngân hàng quy mô lớn - đã giúp VPBank lần đầu vươn lên Top 5 lợi nhuận, vượt Techcombank, qua đó đẩy ngân hàng này xuống vị trí thứ 6.

VPBank hiện diện trong Top 5 lợi nhuận nhờ tăng trưởng mạnh nguồn thu từ hoạt động cốt lõi. Riêng quý II/2026, lợi nhuận trước thuế đạt gần 11.000 tỷ đồng - mức cao nhất trong lịch sử của VPBank.

Trong 6 tháng đầu năm, VPBank đứng thứ 3 về thu nhập lãi thuần với 34.934,1 tỷ đồng và thứ 4 về TOI, đạt 43.391,8 tỷ đồng. Dù tiếp tục dẫn đầu hệ thống về chi phí dự phòng rủi ro tín dụng với 15.579,5 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế của VPBank vẫn tăng 68,1%, giúp ngân hàng tăng 2 bậc và lần đầu góp mặt trong Top 5.

Trong nhóm “big 4”, Agribank cũng lùi một bậc xuống thứ 7.

Ở nhóm còn lại, ABBank và VietBank cùng cải thiện mạnh nhất khi tăng 3 bậc; VIB, TPBank và NCB tăng 2 bậc; HDBank, LPBank, MSB, Nam A Bank, KienlongBank và PVcomBank tăng 1 bậc, trong khi SHB và VietABank giữ nguyên thứ hạng.

4 động lực thúc đẩy lợi nhuận

Theo đánh giá của nhóm phân tích VDSC, qua 6 tháng, các ngân hàng niêm yết đã hoàn thành khoảng 47% kế hoạch lợi nhuận trước thuế cả năm 2026.

Trong đó, nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh hoàn thành 52% kế hoạch, nhóm ngân hàng quy mô nhỏ đạt 78%, nhóm ngân hàng thương mại cổ phần quy mô lớn đạt 46%, còn nhóm ngân hàng quy mô trung bình mới hoàn thành 35%.

Chỉ rõ động lực tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận của toàn ngành, nhóm phân tích của VDSC cho rằng, thứ nhất, tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống đạt 8,3% so với cuối năm 2025, tương đương 17,4% so với cùng kỳ năm trước; riêng nhóm ngân hàng niêm yết tăng 9,1%, qua đó, giúp thu nhập lãi thuần 6 tháng đầu năm duy trì mức tăng khoảng 17%.

Thứ hai, thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ đạt hơn 49.000 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ.

Thứ ba, thu nhập khác đạt hơn 28.000 tỷ đồng, tăng 31%, nổi bật với các khoản thu nhập mang tính một lần tại Vietcombank và HDBank.

Thứ tư, tỷ lệ chi phí hoạt động trên tổng thu nhập hoạt động (CIR) giảm xuống 31,1%, từ mức 32,1% của cả năm 2025, góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động.

Đối với 11 ngân hàng trong danh mục theo dõi của VDSC, tổng lợi nhuận trước thuế quý II/2026 đạt 91.294 tỷ đồng, vượt 10% so với dự báo trước đó.

Những ngân hàng vượt kỳ vọng nhiều nhất gồm: Vietcombank (nhờ thu nhập khác tăng đột biến từ đánh giá lại khoản đầu tư); VPBank (nhờ tăng trưởng tín dụng vượt dự báo); MB (nhờ biên lãi thuần và chi phí tín dụng tích cực hơn kỳ vọng); HDBank (nhờ ghi nhận thu nhập từ đánh giá lại khoản đầu tư vào Công ty cổ phần Chứng khoán HD - HDS).

Ở chiều ngược lại, MSB không đạt kỳ vọng do thu nhập ngoài lãi thấp hơn dự báo; ACB không đạt kỳ vọng do chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng cao khi nợ xấu hình thành ròng tiếp tục tăng so với quý trước. Ngoài ra, OCB, VIB và VietinBank cũng có kết quả thấp hơn nhẹ so với dự báo./.