Cắt giảm gần 86% chi phí dự phòng, nguồn thu ngoài lãi trồi sụt

Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2026 và 6 tháng đầu năm 2026.

Quý II/2026, PVcomBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 343,4 tỷ đồng, chỉ tăng 6% so với cùng kỳ, dù thu nhập lãi thuần tăng mạnh, gấp hơn 3 lần cùng kỳ, lên 1.535,5 tỷ đồng.

Bên cạnh lãi thuần dịch vụ tăng 178,5% lên 103,4 tỷ đồng, gần như toàn bộ các nguồn thu ngoài lãi còn lại đều suy giảm, khiến tỷ trọng đóng góp vào tổng thu nhập hoạt động rơi từ gần 80% xuống chỉ còn khoảng 6%. Trong đó, kinh doanh ngoại hối chuyển từ lãi sang lỗ 12 tỷ đồng, còn lãi từ mua bán chứng khoán kinh doanh giảm 20,4% xuống 40,7 tỷ đồng.

Đặc biệt, lãi thuần từ hoạt động khác đảo chiều từ lãi hơn 1.800 tỷ đồng sang lỗ gần 130 tỷ đồng, kéo tổng thu nhập hoạt động giảm 33,8% còn 1.635,7 tỷ đồng.

Đà tăng lợi nhuận quý II/2026 chủ yếu được duy trì nhờ cắt giảm mạnh chi phí hoạt động 33,8% và chi phí dự phòng rủi ro tín dụng 93,6%, trong bối cảnh nhiều nguồn thu ngoài lãi lao dốc. Điều này cho thấy, lợi nhuận của PVcomBank tăng chủ yếu nhờ yếu tố chi phí, thay vì đến từ sự cải thiện đồng đều của các mảng kinh doanh.

Tính chung lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, PVcomBank báo lãi trước thuế đạt 1.023,1 tỷ đồng, tăng 25,9% so với cùng kỳ và vượt xa kế hoạch đề ra (114,3 tỷ đồng).

Động lực tăng trưởng của PVcomBank chủ yếu đến từ thu nhập lãi thuần tăng 59,1% lên 2.716,6 tỷ đồng. Đáng chú ý, thu lãi cho vay tăng mạnh (46,2%) lên 9.520,1 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với mức tăng dư nợ cho vay (khoảng 7%), cho thấy tăng trưởng thu nhập lãi không chỉ đến từ mở rộng quy mô tín dụng, mà còn có thể phản ánh lãi suất cho vay tăng cao, hoặc cơ cấu danh mục cho vay.

Tuy nhiên, sự cải thiện của hoạt động tín dụng không đủ bù đắp sự suy giảm của các nguồn thu ngoài lãi. Dù các mảng chứng khoán ghi nhận kết quả tích cực, tổng thu nhập hoạt động vẫn giảm 9,8% còn 3.482 tỷ đồng, chủ yếu do nguồn thu từ hoạt động khác gần như “bốc hơi”.

Theo đó, lãi từ hoạt động khác chuyển từ gần 1.920 tỷ đồng cùng kỳ sang lỗ 12 tỷ đồng, đặc biệt khoản thu hồi các khoản nợ đã xử lý giảm từ 1.562 tỷ đồng xuống chỉ còn 59 tỷ đồng.

Nhiều chỉ tiêu tiến sát “lằn ranh đỏ”, áp lực chất lượng tài sản

Về quy mô hoạt động, tổng tài sản của PVcomBank đạt 278.431 tỷ đồng tính đến cuối tháng 6/2026, tăng 5,7% so với đầu năm. Động lực chủ yếu đến từ dư nợ cho vay khách hàng tăng 7,1% lên 160.111 tỷ đồng.

Tuy nhiên, chất lượng tín dụng vẫn còn nhiều áp lực trong bối cảnh ngân hàng mạnh tay cắt giảm chi phí dự phòng rủi ro.

Dự kiến, cổ phiếu PCB sẽ chính thức giao dịch trên UPCoM từ ngày 12/8/2026. Ảnh minh họa.

PVcomBank từng nhận nhiều cảnh báo từ Ngân hàng Nhà nước về việc tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn vượt ngưỡng quy định. Ngân hàng này có thời điểm tăng trưởng tín dụng vượt mức được Ngân hàng Nhà nước thông báo. Đồng thời, tín dụng tập trung vào lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao, đặc biệt là kinh doanh bất động sản tăng nhanh.

Ngoài ra, một số chỉ tiêu cấp tín dụng cũng tiến sát giới hạn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Báo cáo của PVcomBank cho thấy, tổng mức cấp tín dụng đối với một khách hàng (bao gồm cả hạn mức chưa giải ngân) đạt 2.494 tỷ đồng, tương đương 13,71% vốn tự có, sát ngưỡng tối đa 14%. Đối với một khách hàng và người có liên quan, dư nợ cấp tín dụng đạt 3.957 tỷ đồng, tương đương 21,75% vốn tự có, tiến gần giới hạn 23% theo quy định.

Dù tốc độ tăng nợ xấu (nhóm 3 - 5) đã chậm lại, chỉ còn 2,5% so với mức gần 25% của năm trước, chất lượng tài sản của PVcomBank chưa cho thấy sự cải thiện thực chất. Quy mô nợ xấu vẫn tăng lên 4.598 tỷ đồng, trong đó, nợ có khả năng mất vốn tăng gần 20% lên 3.855 tỷ đồng, chiếm tới 84% tổng nợ xấu, cho thấy áp lực xử lý các khoản nợ rủi ro cao vẫn rất lớn.

Việc tỷ lệ nợ xấu giảm so với tổng dư nợ cho vay khách hàng, chủ yếu nhờ tăng trưởng tín dụng nhanh hơn nợ xấu, chứ chưa phản ánh chất lượng tín dụng được cải thiện.

Trong khi đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu từ dự phòng rủi ro cho vay khách hàng của PVcomBank chỉ đạt 49,8%, thấp hơn mức trên 50% của phần lớn giai đoạn 2020 - 2024 và ở mức thấp so với mặt bằng ngành, phản ánh bộ đệm dự phòng vẫn còn khá mỏng.

Trong cơ cấu tài sản, PVcomBank gần như rút khỏi danh mục chứng khoán kinh doanh khi quy mô giảm 78% xuống còn 2.547 tỷ đồng, đồng thời tăng mạnh 27,1% danh mục chứng khoán đầu tư lên 43.504 tỷ đồng.

Thông tin từ PVcomBank cho thấy, danh mục cổ phiếu đã được thu hẹp dần qua các năm, ngân hàng không đầu tư mới, mà tập trung xử lý các khoản đầu tư cũ, đa phần các mã chứng khoán niêm yết đều là các công ty con của PVN được mua từ giai đoạn IPO với giá vốn cao.

Tuy nhiên, mức giá thị trường của các cổ phiếu này chưa thể so với mức giá đầu tư ban đầu, dẫn đến mức trích lập dự phòng cao. Đơn cử, dự phòng chứng khoán đầu tư ở mức 86,6 tỷ đồng và dự phòng chứng khoán kinh doanh tăng lên 16,1 tỷ đồng. PVcomBank cho biết, chưa thực hiện trích lập dự phòng đủ theo quy định cho hoạt động này.

PVcomBank vừa được chấp thuận đăng ký giao dịch 900 triệu cổ phiếu trên UPCoM với mã PCB, tương ứng vốn điều lệ 9.000 tỷ đồng. Ngày giao dịch đầu tiên dự kiến là 12/8/2026.

Dù chưa niêm yết, PVcomBank vẫn thuộc nhóm ngân hàng có quy mô lớn với tổng tài sản sát 280 nghìn tỷ đồng tại thời điểm cuối quý II/2026, vượt nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã niêm yết.

Được thành lập năm 2013 trên cơ sở hợp nhất Tổng Công ty Tài chính cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank), PVcomBank phải xử lý nhiều tồn đọng từ giai đoạn trước, gồm các khoản nợ liên quan Vinashin, Vinalines. Đến cuối năm 2025, nhóm tài sản có khác chiếm khoảng 7,6% tổng tài sản, chủ yếu là các khoản phải thu từ hoạt động ủy thác đầu tư của PVFC trước đây./.