Tăng cường quản lý đa dạng sinh học theo hướng toàn diện

UBND tỉnh Lai Châu vừa ban hành Kế hoạch số 654/KH-UBND ngày 27/1/2026 về bảo tồn loài ưu tiên bảo vệ, phục hồi sinh cảnh các loài ưu tiên bảo vệ và tăng cường bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch được triển khai nhằm cụ thể hóa Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Chính quyền và người dân chung tay bảo vệ rừng, đa dạng sinh học. Ảnh: TL

Điểm nhấn đáng chú ý trong kế hoạch là mục tiêu tăng cường quản lý đa dạng sinh học theo hướng toàn diện, không chỉ bảo vệ các loài nguy cấp, mà còn phục hồi sinh cảnh tự nhiên, nâng cao tính kết nối của hệ sinh thái và bảo đảm sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên.

Lai Châu xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện điều tra, quan trắc, đánh giá hiện trạng các loài nguy cấp, quý, hiếm trên địa bàn để làm cơ sở xây dựng chương trình bảo tồn lâu dài. Tỉnh cũng đặt mục tiêu thành lập khu rừng đặc dụng Mường Tè, được xem là bước đi quan trọng nhằm mở rộng không gian bảo tồn tự nhiên ở khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao.

Theo kế hoạch, tỉnh sẽ tập trung bảo tồn hiệu quả các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; đồng thời phục hồi sinh cảnh tự nhiên của các loài này. Các nguồn gen hoang dã quý hiếm, đặc hữu, có nguy cơ tuyệt chủng cũng sẽ được ưu tiên bảo tồn.

Song song với đó, Lai Châu yêu cầu siết chặt kiểm soát tình trạng khai thác, săn bắt, vận chuyển, nuôi nhốt, buôn bán trái phép động vật, thực vật hoang dã. Cơ chế phối hợp liên ngành giữa lực lượng kiểm lâm, cảnh sát môi trường và quản lý thị trường sẽ được tăng cường nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm.

Một mục tiêu quan trọng khác là gia tăng diện tích các hệ sinh thái tự nhiên được bảo vệ và phục hồi, bảo đảm tính toàn vẹn và liên kết sinh thái. Tỉnh định hướng quản lý chặt hoạt động khai thác, nuôi trồng, kinh doanh động thực vật hoang dã, nhất là các loài thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm.

Hướng tới phát triển bền vững

Không chỉ tập trung vào bảo vệ động vật hoang dã, kế hoạch còn mở rộng sang bảo tồn đa dạng sinh học nông nghiệp và thủy vực, hướng tới phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, tỉnh đặt mục tiêu duy trì ổn định diện tích rừng, phục hồi và nâng cao chất lượng rừng tự nhiên; ưu tiên khoanh nuôi tái sinh và trồng rừng bằng các loài cây bản địa, cây gỗ lớn có giá trị kinh tế và khả năng thích ứng biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, Lai Châu nhấn mạnh việc phát triển lâm sản ngoài gỗ và cây dược liệu theo hướng bền vững, coi đây là giải pháp vừa bảo tồn tài nguyên rừng vừa tạo sinh kế cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh định hướng bảo tồn và phát triển các giống cây trồng, vật nuôi bản địa, nhất là các giống đặc hữu, quý hiếm có giá trị kinh tế cao. Đồng thời thúc đẩy mô hình nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng công nghệ sinh học hiện đại và thân thiện với môi trường nhằm giảm tác động đến hệ sinh thái tự nhiên.

Đối với đa dạng sinh học thủy vực, Lai Châu đặt mục tiêu quản lý hiệu quả nguồn nước, bảo vệ các vùng ngập nước quan trọng, tái tạo nguồn lợi thủy sản và thả bổ sung các loài bản địa vào môi trường tự nhiên.

Kế hoạch cũng cho thấy định hướng huy động mạnh các nguồn lực xã hội cho công tác bảo tồn. Tỉnh sẽ ưu tiên lồng ghép nhiều nguồn vốn, thúc đẩy xã hội hóa bảo vệ rừng và đa dạng sinh học; đồng thời khuyến khích mô hình quản lý rừng cộng đồng, đồng quản lý tài nguyên và chia sẻ lợi ích với người dân địa phương.

Cùng với các giải pháp về nguồn lực, Lai Châu xác định công tác tuyên truyền giữ vai trò then chốt. Các hoạt động giáo dục, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên và động vật hoang dã sẽ được đẩy mạnh, hướng tới thay đổi hành vi từ cơ sở.