Nguồn: Nghị quyết số 66/NQ-CP. Đồ họa: Văn Chung

Tự động hóa quy trình xử lý, trả kết quả thủ tục thuế

Cục Thuế vừa tổ chức Hội thảo lấy ý kiến về phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế, nhằm thực hiện Công điện số 22/CĐ-TTg ngày 9/3/2025 (Công điện 22) của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm về cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tại công điện 22, Chính phủ giao nhiệm vụ cho các bộ, cơ quan địa phương cắt giảm, đơn giản hóa quy định, thủ tục hành chính “bảo đảm giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, ít nhất 30% chi phí kinh doanh (chi phí tuân thủ), bãi bỏ 30% điều kiện kinh doanh không cần thiết; thực hiện các thủ tục liên quan đến doanh nghiệp trên môi trường điện tử, bảo đảm thông suốt, liền mạch, hiệu quả”.

Tiếp đó, ngày 26/3/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66/NQ-CP về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026. Theo đó, giao nhiệm vụ năm 2025, cắt giảm, đơn giản hóa ngay thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bảo đảm bãi bỏ ít nhất 30% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết; giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết của các thủ tục hành chính, 30% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính.

Năm 2026, cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024; 100% chế độ báo cáo của doanh nghiệp được thực hiện điện tử; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được thực hiện trực tuyến toàn trình.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, căn cứ chỉ đạo của Chính phủ và trên cơ sở phân tích các tồn tại, hạn chế, Cục Thuế đã nghiên cứu, đánh giá toàn diện bộ thủ tục hành chính hiện hành và xây dựng phương án cải cách mang tính khả thi, phù hợp với thực tiễn quản lý và hướng đến phục vụ tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Theo đó, đối với nhiệm vụ điện tử hóa toàn diện thủ tục hành chính, Cục Thuế sẽ triển khai đầy đủ 100% các dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế.

Đẩy mạnh tích hợp với Cổng dịch vụ công Quốc gia và các hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia như cơ sở dữ liệu về dân cư, doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội... Tự động hóa quy trình tiếp nhận, xử lý, trả kết quả thủ tục thuế thông qua hệ thống phần mềm quản lý hiện đại. Nâng cấp các ứng dụng công nghệ thông tin về quản lý thuế, tăng cường tái sử dụng thông tin đã được số hóa, giảm thiểu việc người nộp thuế phải kê khai lại các dữ liệu mà cơ quan thuế hoặc các cơ quan quản lý nhà nước khác đã lưu trữ, từ đó nâng cao hiệu quả xử lý hồ sơ và tiết kiệm thời gian cho cả người dân và cơ quan thuế.

Đối với nhiệm vụ cắt giảm, đơn giản hóa, thành phần hồ sơ, biểu mẫu, giấy tờ, Cục Thuế triển khai rà soát, đánh giá toàn diện thành phần hồ sơ, biểu mẫu, giấy tờ trong từng thủ tục hành chính thuế để xác định rõ những nội dung trùng lặp, không còn phù hợp hoặc đã có sẵn trong các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu nội ngành. Đề xuất bãi bỏ hoặc thay thế các loại giấy tờ, phụ lục, tờ khai trên cơ sở tái sử dụng thông tin, dữ liệu đã được số hóa.

Chuẩn hóa nội dung biểu mẫu, đơn giản hóa cách diễn đạt theo hướng rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện; giúp người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính một cách nhanh chóng, thuận lợi. Đồng thời, Cục Thuế triển khai lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp định kỳ về mức độ hài lòng đối với các thủ tục hành chính thuế để làm căn cứ cải tiến.

Minh bạch, dễ thực hiện

Phát biểu góp ý tại hội thảo, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đánh giá rất ấn tượng với những thay đổi của ngành Thuế trong thời gian vừa qua. Công tác cải cách của ngành Thuế có tiến trình sâu rộng, bài bản, tổng thể và thực chất nhất trong số các cơ quan nhà nước. Bản thân ông cũng đã được thụ hưởng những kết quả cải cách từ ứng dụng quyết toán, hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động, theo đó chỉ mất vài phút trên điện thoại di động là có thể thực hiện được thủ tục quyết toán thuế.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn khoảng trống cần cải thiện, điển hình như việc doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp siêu nhỏ phản ánh một số chỉ tiêu nghiệp vụ trong lĩnh vực thuế còn khó hiểu, dẫn đến việc tuân thủ chính sách thuế chưa được tốt; một số doanh nghiệp khác phản ánh thủ tục khi rời khỏi thị trường hiện gặp rất khó khăn…, theo đó, ngành Thuế cần quan tâm cải thiện trong thời gian tới.

Trên góc độ tư vấn thuế, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam Nguyễn Thị Cúc cho rằng, cải cách thủ tục hành chính là cần thiết, nhưng việc thực thi cũng rất quan trọng. Nếu cắt giảm mà không rõ ràng, đầy đủ, sẽ khiến người dân và doanh nghiệp phải bổ sung thêm các bước khác, từ đó phát sinh rủi ro. Do đó, việc giảm thủ tục phải đi đôi với tính minh bạch và dễ thực hiện. Đồng thời, cần sửa đổi thể chế, vì nếu chính sách không thay đổi thì việc cắt giảm thủ tục cũng sẽ gặp khó khăn.

Theo đó, bà Cúc cho rằng, quá trình cải cách cần được thực hiện một cách chặt chẽ, triệt để, hiệu quả, đồng thời cần tăng cường công tác tuyên truyền và phổ biến để người dân, doanh nghiệp hiểu rõ và thực hiện đúng.