Trình bày tờ trình của Chính phủ, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Đình Khang cho biết, dự thảo Luật Công đoàn (sửa đổi) gồm 6 chương, 36 điều (sửa đổi, bổ sung 32 điều; thêm mới 4 điều), bỏ 1 điều so với Luật Công đoàn năm 2012.
|
Dự án luật được xây dựng nhằm bảo đảm cho Công đoàn Việt Nam ngày càng lớn mạnh, hoạt động hiệu quả, thu hút đông đảo người lao động và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp tham gia Công đoàn Việt Nam. Đồng thời, dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung những nội dung liên quan đến tổ chức bộ máy, tài chính công đoàn phù hợp với thể chế chính trị và yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế ở nước ta…
| Bổ sung quy định về miễn, giảm, tạm dừng đóng kinh phí công đoàn Cơ chế tài chính công đoàn cũng được hoàn thiện theo hướng bổ sung quy định về miễn, giảm, tạm dừng đóng kinh phí công đoàn trong các trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh dẫn đến không có khả năng đóng kinh phí công đoàn. |
Về phạm vi điều chỉnh, bên cạnh quy định về quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn của người lao động như luật hiện hành, dự thảo Luật Công đoàn (sửa đổi) mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với “người làm việc không có quan hệ lao động trên lãnh thổ Việt Nam” để bảo vệ nhóm yếu thế này.
Đồng thời, dự thảo bổ sung vấn đề gia nhập của “tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp” vào tổ chức Công đoàn Việt Nam; mối quan hệ phối hợp hoạt động và vấn đề chia sẻ kinh phí công đoàn với tổ chức này; bổ sung đối tượng áp dụng là tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp (đối với việc gia nhập vào Công đoàn Việt Nam và chia sẻ kinh phí công đoàn).
Theo dự thảo Luật Công đoàn (sửa đổi), hoàn thiện quy định về tổ chức bộ máy công đoàn, cơ chế quản lý cán bộ công đoàn và tăng cường vai trò của Công đoàn Việt Nam trong bối cảnh mới. Trong đó, quy định cụ thể hơn hệ thống tổ chức của Công đoàn Việt Nam theo hướng Công đoàn Việt Nam là tổ chức thống nhất theo mô hình công đoàn 4 cấp; mô hình tổ chức công đoàn các cấp được xây dựng theo hướng mở, linh hoạt phù hợp với yêu cầu thực tiễn tại Điều 8 dự thảo luật.
Đáng chú ý, cơ chế tài chính công đoàn cũng được hoàn thiện theo hướng bổ sung quy định về miễn, giảm, tạm dừng đóng kinh phí công đoàn trong các trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh dẫn đến không có khả năng đóng kinh phí công đoàn.
Đồng thời, bổ sung quy định về trích kinh phí công đoàn cho các cấp công đoàn và cho tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp theo 2 phương án: Phương án 1 là giao Chính phủ quy định chi tiết. Phương án 2 là quy định cụ thể tỷ lệ phân phối kinh phí công đoàn đối với công đoàn cơ sở và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp.
Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh trình bày báo cáo thẩm tra dự án luật cho rằng, dự án luật chủ yếu mang tính nguyên tắc, khái quát về các nội dung xác định tại phạm vi điều chỉnh. Do vậy, Ủy ban Xã hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, quán triệt, thể chế hóa các quan điểm của Đảng bằng các quy định cụ thể của dự thảo luật.
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh: cần thể chế hóa quan điểm của Đảng bằng các quy định cụ thể của dự thảo luật. |
Đối với quy định về quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn, dự thảo luật đưa ra 2 phương án: bổ sung và không bổ sung quyền gia nhập và hoạt động trong tổ chức Công đoàn Việt Nam của người lao động là người nước ngoài làm việc trong các đơn vị sử dụng lao động trên lãnh thổ Việt Nam.
Ủy ban Xã hội nhận thấy, vấn đề này đã được Quốc hội Khóa XIII thảo luận nhưng chưa được thông qua và tiếp tục được đặt ra trong sửa đổi luật lần này. Để có đầy đủ cơ sở báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định, Ủy ban Xã hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, làm rõ bối cảnh tình hình và thực tiễn nhu cầu gia nhập, hoạt động công đoàn của người lao động là người nước ngoài tại Việt Nam có những thay đổi gì mới so với thời điểm thông qua Luật Công đoàn năm 2012.
Đồng thời, làm rõ sự sẵn sàng của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và hệ thống công đoàn khi cho phép người nước ngoài gia nhập và hoạt động công đoàn; làm rõ kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới về vấn đề này, nhất là các quốc gia có sự tương đồng về chính trị, văn hóa, xã hội với Việt Nam. Ban soạn thảo luật tiếp tục giải trình, tiếp thu, làm rõ các nội dung liên quan đến ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức về chính sách này, nhất là của Chính phủ, Bộ Công an và Bộ Ngoại giao.
Theo bà Nguyễn Thúy Anh: “Đây là vấn đề có thể ảnh hưởng đến tính độc lập, tự chủ trong các quyết định của công đoàn, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp trong nội bộ tổ chức công đoàn. Do vậy, cần đánh giá kỹ lưỡng tác động về mặt an ninh, trật tự và báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền về việc gia nhập Công đoàn Việt Nam của người nước ngoài và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp”.
Về việc phân định sử dụng kinh phí công đoàn, Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh cho biết, bên cạnh 2 phương án được Chính phủ trình, thì cũng có ý kiến đề nghị không nên quy định “tỷ lệ cứng” như phương án 2 mà nên quy định theo hướng “tối thiểu 75%” và “tối đa 25%” để bảo đảm linh hoạt trong điều tiết tổng thể của cả hệ thống, tùy theo quy mô của tổ chức công đoàn hoặc theo địa bàn.
“Đây là vấn đề khó và ý kiến còn khác nhau, cơ quan soạn thảo bổ sung đầy đủ, toàn diện thông tin làm căn cứ, cơ sở cho cả 2 phương án để Quốc hội xem xét, cho ý kiến; đồng thời, nghiên cứu ý kiến góp ý của Chính phủ về nội dung này” - Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội đề nghị./.
| Phân định sử dụng kinh phí công đoàn Về việc phân định sử dụng kinh phí công đoàn, Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh cho biết, bên cạnh 2 phương án được Chính phủ trình, thì cũng có ý kiến đề nghị không nên quy định “tỷ lệ cứng” như phương án 2 mà nên quy định theo hướng “tối thiểu 75%” và “tối đa 25%” để bảo đảm linh hoạt trong điều tiết tổng thể của cả hệ thống, tùy theo quy mô của tổ chức công đoàn hoặc theo địa bàn. |
