TMĐT Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, do đó cần quản lý thuế chặt chẽ đối với nguồn thu này. Ảnh: TL.

Chính sách thuế giúp đảm bảo sự công bằng

Theo quy định tại thông tư, các sàn thương mại điện tử (TMĐT) phải kê khai và nộp thuế thay cho cá nhân kinh doanh. Sàn giao dịch TMĐT căn cứ doanh thu, các khoản thu khác mà cá nhân kinh doanh trên sàn nhận được, bao gồm khoản nhận qua đơn vị vận chuyển - COD, các hình thức trung gian thanh toán... để xác định doanh thu kê khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân kinh doanh.

Mặc dù thông tư có hiệu lực từ 1/8 nhưng việc khấu trừ thuế tại các sàn TMĐT, theo cơ quan thuế, có thể giãn, theo lộ trình, để các sàn TMĐT có thêm thời gian chuẩn bị.

Theo quy định, cá nhân kinh doanh có thu nhập năm từ 100 triệu đồng trở lên sẽ phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân.

Từ 1/8, hằng tháng, các thông tin của người bán sẽ được sàn chuyển cho cơ quan thuế theo hình thức điện tử. Các dữ liệu phải chuyển sang thuế gồm doanh thu, tài khoản ngân hàng, hàng hóa, dịch vụ bán và thông tin cá nhân gồm họ tên, số định danh cá nhân hoặc chứng minh nhân dân/căn cước công dân/hộ chiếu, mã số thuế, địa chỉ, email, số điện thoại liên lạc...

Sau khi thông tư được ban hành, những quy định chặt chẽ nêu trên đã nhận được ủng hộ từ nhiều chuyên gia cũng như giới luật sư. Các ý kiến đều đồng tình cho rằng, đây là công cụ hữu hiệu để chặn thất thu thuế trong bối cảnh nhiều trường hợp thu nhập "khủng" nhờ kinh doanh online nhưng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Theo chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong, trong bối cảnh Việt Nam đang cải thiện hệ thống thuế theo hướng hội nhập, bao quát các nguồn thu, giảm thiểu xói mòn thuế, đảm bảo sự công bằng, minh bạch, việc mở rộng các đối tượng thu theo diện thu đã có là cần thiết.

“Mở rộng cơ sở thu nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách, giúp tạo sự công bằng. Về nguyên tắc, tất cả các nguồn thu nhập có được của người dân và doanh nghiệp đều phải đóng thuế, cũng như chính sách thuế phải giúp đảm bảo sự công bằng giữa các loại hình doanh nghiệp. Việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 40/2021/TT-BTC hướng dẫn về thuế GTGT, thuế thu nhập cá nhân và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là cần thiết”, TS. Nguyễn Minh Phong nói.

Tuy nhiên, theo ông, việc áp dụng cần phải chú ý tính khả thi, bởi nếu không chúng ta có quy định nhưng không thu được, hoặc hiệu quả không cao. Do đó, TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng, quy định hướng dẫn là cần thiết nhưng thực tế thu cần có sự điều chỉnh. Những đơn vị nào đã áp thu thuế khoán vẫn nên tiếp tục. Còn nếu muốn thu theo doanh thu thì có cơ chế đảm bảo các khoản thu phải ghi lại, thống kê chính xác, minh bạch, để đảm bảo độ chính xác và giảm thiểu sự mập mờ trong quá trình thu thuế này.

“Nhờ thu cũng là bình thường”

Về tăng cường quản lý thuế các sàn thương mại điện tử, theo ông Nguyễn Minh Phong đó là đề xuất hợp lý. Các sàn điện tử, quản lý các cá nhân là rất khó, bởi vì tính đông đảo, tính biến báo linh hoạt và sự thiếu ổn định sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý thuế. Do đó, ông cho rằng, nên thông qua tổng doanh thu, thông qua kết nối trực tiếp giữa sàn và các hộ kinh doanh, giúp chúng ta nắm được hoạt động và từ đó tính được thuế và nhờ thu.

“Hiện nay trên thực tế chúng ta cũng áp dụng hình thức cho tổ trưởng khu phố thu hộ thuế nhà đất ở nhiều địa phương khá hiệu quả, nên việc đó là bình thường. Hay như chúng ta đã có dịch vụ đại lý thuế, khai thuế, nhờ đóng, thì việc nhờ thu cũng là bình thường”, ông Nguyễn Minh Phong nói.

Theo Tổng cục Thuế, Thông tư số 40/2021/TT-BTC đã có quy định nhằm hướng dẫn rõ hơn về thủ tục trong trường hợp các sàn giao dịch TMĐT thực hiện kê khai thay, nộp thuế thay cho cá nhân kinh doanh qua các sàn này theo ủy quyền hoặc thỏa thuận của cá nhân và theo đúng quy định của pháp luật.

Đồng thời, để hỗ trợ cá nhân kinh doanh có thể kê khai đúng, đủ, kịp thời, thông tư đã quy định trách nhiệm các sàn TMĐT trong việc cung cấp thông tin. Trên cơ sở đó, hệ thống cơ sở dữ liệu của ngành Thuế sẽ hỗ trợ tra cứu thông tin tổng hợp doanh thu kinh doanh trên toàn quốc để cá nhân có thể tự thực hiện việc khai thuế, nộp thuế theo đúng quy định.

Tổng cục Thuế dự kiến lộ trình triển khai việc kết nối cung cấp thông tin gồm 4 bước. Bước 1 (từ nay đến trước 1/8/2021), Tổng cục Thuế chủ trì phối hợp với Bộ Công thương thực hiện khảo sát thực tế một số sàn giao dịch TMĐT để xây dựng chuẩn dữ liệu; dự thảo chuẩn dữ liệu lấy ý kiến các sàn TMĐT.

Bước 2 (từ 1/8/2021 đến trước 1/10/2021), Tổng cục Thuế tổng hợp ý kiến phản hồi, hoàn thiện, trình các cấp có thẩm quyển ban hành chuẩn dữ liệu kết nối thông tin.

Bước 3 (từ 1/10/2021 đến trước 1/1/2022), Tổng cục Thuế và các sàn giao dịch TMĐT triển khai việc nâng cấp ứng dụng để đảm việc kết nối thông tin theo chuẩn định dạng bằng phương thức điện tử.

Bước 4 (Từ 1/1/2022), sàn TMĐT thực hiện việc kết nối thông tin với cơ quan thuế theo chuẩn dữ liệu bằng phương thức điện tử.

Tổng cục Thuế đang tổ chức lấy ý kiến Hiệp hội TMĐT Việt Nam và các sàn giao dịch TMĐT, đồng thời mong muốn các hiệp hội và các sàn TMĐT tham gia đóng góp ý kiến.

Thông tư 40/2021/TT-BTC ra đời trong bối cảnh TMĐT Việt Nam được ghi nhận có sự tăng trưởng cao. Kết thúc năm 2020, thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng 18% với quy mô đạt 11,8 tỷ USD, thuộc những quốc gia có mức phát triển thương mại điện tử cao nhất thế giới. Đặc biệt, đại dịch Covid-19 đang trở thành cơ hội "vàng" cho sự phát triển của các sàn giao dịch TMĐT./.

Minh Anh