Khác với những năm trước, khi nhiều dự án phải chờ giao vốn hoặc điều chỉnh kế hoạch đầu tư, đến thời điểm đầu tháng 7 năm nay, khâu phân bổ vốn đã đạt kết quả khả quan.
Theo báo cáo nhanh của Bộ Tài chính gửi Thủ tướng Chính phủ về tình hình phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước lũy kế đến hết ngày 2/7/2026, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao là 1.008.034,2 tỷ đồng. Cùng với phần vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng thêm 14.709,6 tỷ đồng, tổng quy mô kế hoạch vốn năm nay đã nâng lên 1.022.743,8 tỷ đồng.
 |
| Phân bổ vốn gần hoàn tất, tạo đà tăng tốc giải ngân đầu tư công. Ảnh minh họa |
Đáng chú ý, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết 987.317 tỷ đồng, tương đương 97,9% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao (đã bao gồm phần 5% vốn ngân sách địa phương thực hiện tiết kiệm để dành cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng theo quy định).
Như vậy, chỉ còn 20.717,2 tỷ đồng, chiếm khoảng 2,1% kế hoạch, chưa được phân bổ. Phần vốn này thuộc 10 bộ, cơ quan trung ương và 27 địa phương, chủ yếu do mới được giao bổ sung kế hoạch vốn trong tháng 6 nên cần thêm thời gian hoàn thiện thủ tục đầu tư, hoặc đang thực hiện điều chỉnh giảm để điều chuyển cho các đơn vị có nhu cầu và khả năng giải ngân tốt hơn.
Con số này cho thấy điểm nghẽn lớn nhất của giai đoạn đầu năm - phân bổ vốn đến từng dự án về cơ bản đã được tháo gỡ. Khi kế hoạch vốn được giao đầy đủ, các chủ đầu tư có điều kiện hoàn tất thủ tục, tổ chức đấu thầu, ký kết hợp đồng và triển khai thi công ngay trong mùa xây dựng thuận lợi của nửa cuối năm.
Bên cạnh đó, vẫn còn 83.216,4 tỷ đồng chưa phân bổ thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Đây chủ yếu là nguồn vốn dự kiến bố trí cho các dự án khởi công mới sau khi hoàn tất các thủ tục đầu tư, các nhiệm vụ thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo quy định.
Giải ngân chuyển biến rõ sau khi dòng vốn được khai thông
Việc phân bổ vốn được đẩy nhanh đã nhanh chóng phản ánh vào kết quả giải ngân. Theo Bộ Tài chính, đến hết ngày 2/7/2026, cả nước giải ngân được 360.948,7 tỷ đồng, đạt 35,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Đáng chú ý hơn cả là tốc độ giải ngân trong tuần cuối tháng 6 và đầu tháng 7. Cụ thể, chỉ trong 1 tuần (từ ngày 26/6 đến 2/7), khối lượng vốn giải ngân đạt 61.447,7 tỷ đồng, gấp 1,7 lần so với tuần trước đó. Đây là tín hiệu cho thấy dòng vốn đầu tư công đang được đẩy nhanh sau khi các vướng mắc về phân bổ và chuẩn bị đầu tư dần được tháo gỡ.
Nếu không tính phần 5% vốn ngân sách địa phương dành để tiết kiệm cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của cả nước đạt khoảng 37% kế hoạch.
Ở nhóm giải ngân tích cực, có 8 bộ, cơ quan trung ương và 23 địa phương đạt mức bằng hoặc cao hơn bình quân chung cả nước. Nổi bật là Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và TP. Hải Phòng, vừa đạt tỷ lệ khá, vừa có quy mô giải ngân lớn.
Ngược lại, vẫn còn 25 bộ, cơ quan trung ương và 11 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân; trong đó 7 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ dưới 5% hoặc chưa giải ngân. Điều này cho thấy áp lực hoàn thành kế hoạch năm vẫn còn rất lớn đối với một số đơn vị.
Việc Bộ Tài chính báo cáo tình hình phân bổ và giải ngân theo tuần được thực hiện trong bối cảnh Chính phủ đang triển khai bộ công cụ KPI theo dõi, giám sát giải ngân vốn đầu tư công.
Khác với trước đây khi tiến độ chủ yếu được đánh giá theo tháng hoặc quý, việc cập nhật thường xuyên kết hợp với hệ thống KPI sẽ giúp nhận diện sớm các điểm nghẽn trong từng dự án, từng chủ đầu tư và từng địa phương để có giải pháp xử lý kịp thời.
Trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2026, việc gần như hoàn tất phân bổ kế hoạch vốn ngay từ đầu tháng 7 được xem là nền tảng quan trọng. Khi “đường vốn” đã được khai thông, thách thức trong thời gian tới sẽ không còn nằm ở việc giao vốn, mà là năng lực tổ chức thực hiện, thi công và giải ngân của từng chủ đầu tư, từng bộ, ngành và địa phương nhằm đưa dòng vốn ngân sách nhanh chóng đi vào nền kinh tế, phát huy hiệu quả đầu tư và đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng.
