Theo Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh, hiện phần lớn đồ án quy hoạch đô thị và nông thôn trên địa bàn tỉnh được lập, phê duyệt trong các giai đoạn trước bằng phương thức truyền thống. Tỉnh và các địa phương đã thực hiện công bố, công khai hồ sơ quy hoạch theo quy định.

Tuy vậy, việc tra cứu thông tin theo hình thức truyền thống chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế, nhất là yêu cầu tiếp cận nhanh, chính xác và thuận tiện. Vì thế, chuyển đổi số trong lĩnh vực quy hoạch được ngành xây dựng xác định là nhiệm vụ ưu tiên trong thời gian tới.

Theo định hướng, dữ liệu quy hoạch phải được xem là tài nguyên số của Nhà nước. Các đồ án sau khi được phê duyệt cần được cập nhật kịp thời, công khai đầy đủ, dễ tiếp cận và dễ khai thác, phục vụ đồng thời hoạt động quản lý của cơ quan nhà nước, nhu cầu nghiên cứu đầu tư của doanh nghiệp và quyền tiếp cận thông tin của người dân.

Tỉnh Quảng Ninh sẽ xây dựng ứng dụng di động tích hợp bản đồ quy hoạch số. Ảnh T.D

Lộ trình xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch tập trung dự kiến được triển khai qua 3 giai đoạn.

Đến ngày 31/12/2026, Quảng Ninh sẽ hoàn thành số hóa toàn bộ hồ sơ các đồ án được lập và phê duyệt trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 12/2026. Dữ liệu số hóa bao gồm quyết định phê duyệt, bản vẽ định dạng CAD, PDF và thuyết minh tổng hợp theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng.

Trong giai đoạn này, Quảng Ninh cũng áp dụng việc nộp trực tuyến hồ sơ đồ án quy hoạch trên Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, phục vụ công tác thẩm định trực tuyến.

Giai đoạn 2027 - 2028, cơ sở dữ liệu quy hoạch của tỉnh sẽ được kết nối trực tiếp với hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia. Quy trình cập nhật theo thời gian thực sẽ được thiết lập xuyên suốt từ khâu lập, thẩm định đến phê duyệt đồ án. Quảng Ninh đặt mục tiêu số hóa toàn bộ hồ sơ quy hoạch cấp tỉnh và cấp huyện còn hiệu lực.

Từ năm 2029, hệ thống cơ sở dữ liệu dự kiến được vận hành ổn định liên tục, bảo đảm an toàn và bảo mật. Các công cụ phân tích dữ liệu không gian lớn sẽ từng bước được tích hợp nhằm hỗ trợ dự báo, phân tích và ra quyết định trong quản lý xây dựng.

Đối với hệ thống GIS, đến hết năm 2026, toàn bộ bản vẽ quy hoạch chung đô thị sẽ được chuyển đổi sang định dạng dữ liệu địa lý tiêu chuẩn. Quảng Ninh cũng dự kiến thí điểm mô hình không gian 3D tại khu vực trung tâm đô thị Hạ Long và một số khu vực quy hoạch không gian ngầm.

Trong hai năm 2027 - 2028, tất cả đồ án quy hoạch phân khu đô thị và phân khu chức năng sẽ được cập nhật trên nền tảng GIS, gắn với mô hình không gian 3D. Công nghệ thực tế tăng cường cũng được nghiên cứu thí điểm, cho phép người dân sử dụng điện thoại hoặc thiết bị di động để quan sát trực quan chỉ giới đường đỏ, chiều cao công trình, kiến trúc và cảnh quan theo quy hoạch.

Từ năm 2029, tỉnh hướng tới số hóa dữ liệu đến cấp quy hoạch chi tiết và từng bước vận hành mô hình đô thị song sinh. Mô hình này sẽ tái hiện không gian đô thị trên nền tảng số, đồng bộ dữ liệu 3D của các công trình để phục vụ giám sát trật tự xây dựng, quản lý hạ tầng và phát triển đô thị thông minh.

Theo Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh, các bản vẽ quy hoạch sau khi chuyển đổi sang dữ liệu GIS sẽ giúp chuẩn hóa ranh giới hành chính, chỉ tiêu quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật và chức năng sử dụng đất. Người dân, doanh nghiệp có thể tra cứu trực tuyến thông tin liên quan đến từng khu vực, thậm chí từng thửa đất.

Toàn bộ hồ sơ quy hoạch sẽ được công khai trên cổng thông tin quy hoạch của Bộ Xây dựng và của tỉnh Quảng Ninh trong thời hạn không quá 15 ngày kể từ khi được phê duyệt. Tỉnh cũng sẽ xây dựng ứng dụng di động tích hợp bản đồ quy hoạch số, giúp người dân và doanh nghiệp tra cứu thông tin mọi lúc, mọi nơi, hạn chế tình trạng cung cấp thông tin không chính xác.

Để bảo đảm hệ thống được duy trì lâu dài, Quảng Ninh dự kiến bố trí kinh phí từ nguồn chi thường xuyên của ngân sách nhà nước. Việc hình thành kho dữ liệu quy hoạch tập trung được kỳ vọng sẽ nâng cao tính công khai, minh bạch, hỗ trợ thu hút đầu tư và tăng hiệu quả quản lý đô thị trên địa bàn Quảng Ninh./.