Tình thân mến thương

Vào 5 năm trước, bước đi đầu tiên trong năm đầu tiên của Chính phủ nhiệm kỳ khóa 2016 - 2021 là khuếch trương thanh thế cho các địa phương bằng hàng loạt các Hội nghị xúc tiến đầu tư. Các Hội nghị xúc tiến đầu tư cũng là dịp để các địa phương siết chặt liên kết, chấm dứt thời kỳ cạnh tranh nhau đến mức như từng có luồng dư luận cho là “cùng đi về đáy”.

Ngay sau khi được Quốc hội bầu làm Thủ tướng vào tháng 4/2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trực tiếp đến địa phương chỉ đạo các Hội nghị này. Những tỉnh nghèo như Quảng Trị, Lai Châu là những nơi ông đến đầu tiên. Đến đâu, Thủ tướng cũng mang đến niềm tin về lợi thế đặc biệt chỉ nơi đó mới có. Trong mắt Thủ tướng, địa phương nào cũng như hòn ngọc quý, không có địa phương nào không có thế mạnh, không địa phương nào bị bỏ lại phía sau và Thủ tướng khẳng định, đây chính là những hòn ngọc dựng xây nền tảng cho sự hưng thịnh của đất nước.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm Cửa khẩu Quốc tế Hữu nghị Lạng Sơn, ngày 3/11/2021.

Như tại địa phương bé nhỏ Sóc Trăng, Thủ tướng nhắc cho cả nước biết, “Sóc Trăng trong tiếng Khmer (Srok Kh'leang) có nghĩa là “Xứ kho bạc”, cho thấy từ xưa vùng đất này vốn đã được tiền nhân nhận diện có tiềm năng lớn như thế nào” và ông không ngần ngại bày tỏ, “tôi có niềm tin là trong tương lai gần, Sóc Trăng là kho chứa bạc của các nhà đầu tư, của người dân, của cả nước”. Còn Bạc Liêu, lần đầu tiên sau hơn 20 năm tái lập, được sự động viên của Thủ tướng, Bạc Liêu tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư với quy mô lớn. Thủ tướng mong muốn tỉnh hãy có khát vọng để trở thành vùng đất ngọc, bởi không có khát vọng, thì không thể vượt lên chính mình và mãi phải chấp nhận là vũng trũng của nghèo khó, vùng trũng của Đồng bằng Sông Cửu Long.

Nhắc đến kỳ tích mà một số quốc gia trên thế giới đều gắn với tên các con sông như kỳ tích sông Hàn ở Hàn Quốc... Thủ tướng hỏi Trà Vinh là vùng đất mầu mỡ nằm giữa hai con sông Tiền, sông Hậu, ngó ra Biển Đông, vậy có thể tạo ra kỳ tích sông Tiền, sông Hậu không? Ông mong điều này là có thể. Thủ tướng cũng tin Nghệ An sẽ làm nên được kỳ tích sông Lam và nói “lịch sử phát triển của mọi quốc gia đều đã cho thấy, con đường đi đến phồn vinh đều bắt đầu bằng việc dám mơ ước, dám khát vọng”.

Các doanh nghiệp đã lấy lại khí thế sản xuất sau đại dịch Covid-19.

Với sự trực tiếp chỉ đạo của Thủ tướng, phong trào xúc tiến đầu tư mọi miền trở nên sôi nổi nhất từ trước đến nay và các địa phương cũng tự nguyện từ bỏ thời kỳ “loạn” xúc tiến đầu tư theo kiểu mạnh ai nấy làm, xé rào, cát cứ, thi nhau hạ giá cho thuê đất, miễn thuế và nhiều ưu đãi khác để tranh giành, chào mời lôi kéo các nhà đầu tư từ tỉnh bạn sang tỉnh mình cho bằng được. Nhiều lãnh đạo địa phương gọi chuyển biến này là “tình thân mến thương”- nguồn năng lượng tích cực lan tỏa trong khí thế phát triển của cả nước.

Bước đi thụt lùi

5 năm sau, năm đầu tiên của Chính phủ nhiệm kỳ 2021 - 2026, đại dịch Covid-19 càn quét và những nỗ lực gắn kết các địa phương của Chính phủ nhiệm kỳ trước đứng trước nguy cơ bị con virut này phá vỡ khi tình trạng cát cứ nổi lên khắp nơi. Các lãnh đạo chủ chốt của đất nước đều đã phải cùng “ra tay” dẹp. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đặc biệt lưu ý các địa phương phải có sự thống nhất trong đảm bảo lưu thông, không “cách núi ngăn sông”, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.

Thủ tướng Phạm Minh Chính trong nhiều chỉ đạo đều quyết liệt yêu cầu rà soát, bãi bỏ ngay các biện pháp phòng, chống dịch áp dụng tại các địa phương trái với chủ trương, quy định, chỉ đạo của trung ương, không để ách tắc lưu thông hàng hóa, cản trở việc đi lại của nhân dân và quá trình khôi phục, phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh: “tránh tình trạng địa phương hóa quá mức”.

Tại Nghị trường Kỳ họp Quốc hội cuối năm 2021, các đại biểu cũng lên tiếng đầy bức xúc. Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề nghị Chính phủ ra tay và phải mạnh tay thì các địa phương mới chấm dứt tình trạng cát cứ, chia cắt, mỗi nơi làm một nẻo. “Mỗi địa phương đều có tinh thần cảnh giác và kiểm soát dịch rất cao. Tỉnh thành nào cũng lo ngại việc mang mầm bệnh từ nơi khác đến địa phương mình. Họ cũng lo nếu mở cửa khiến dịch lây lan và bùng phát sẽ làm ảnh hưởng cục diện chung ở địa phương” - ông Hòa nói - “nhưng các tỉnh không thể tự đóng cửa mãi, nếu không giao lưu với các địa phương khác thì không thể mở cửa trở lại để phục hồi và phát triển kinh tế. Vì vậy, dù lo ngại trên là chính đáng, nhưng các tỉnh, thành phố cần hành động vì lợi ích chung của cả nước”.

Đại biểu Hòa cùng nhiều đại biểu khác đã nêu lên câu chuyện liên kết vùng mà Chính phủ nhiệm kỳ trước đã rất nỗ lực, giờ không thể để bị “thổi bay” vì đại dịch. Theo các đại biểu, yếu tố liên kết vùng rất quan trọng trong chuỗi cung ứng sản xuất và phát triển kinh tế, giờ vì đại dịch mà trở nên cát cứ, riêng biệt theo từng địa phương sẽ phá vỡ cấu trúc liên kết này và là bước đi thụt lùi trong sự phát triển chung. “Đại dịch Covid-19 là một cuộc khủng hoảng, làm đứt gãy chuỗi cung ứng, đứt gãy việc di chuyển, lưu thông hàng hóa và đi lại của người dân”- đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) nói - “để khắc phục hậu quả của đại dịch, việc quan trọng đầu tiên là phải nối lại các đứt gãy đó”.