Phát biểu tại Tọa đàm “Triển khai hiệu quả Nghị quyết số 10-NQ/TW để thúc đẩy, nâng tầm hợp tác đầu tư toàn diện Việt Nam - EU trong giai đoạn phát triển mới” do Bộ Tài chính phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam tổ chức ngày 8/9, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh đã chia sẻ những bước tiến của Việt Nam trong cải cách quản lý thuế nhằm tăng cường minh bạch và hợp tác quốc tế, đồng thời trực tiếp trao đổi về các vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm như hoàn thuế tự động, cải cách thủ tục hành chính và lộ trình hiện đại hóa ngành Thuế.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: PT

Ông Đặng Ngọc Minh cho biết, trên cơ sở Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030, ngành Thuế đang xây dựng Kế hoạch cải cách giai đoạn 2026 - 2030 theo hướng chuyển từ mô hình quản lý chủ yếu dựa trên thủ tục và xử lý hồ sơ sang quản trị thuế số, lấy người nộp thuế làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng, quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ làm phương thức chủ yếu.

Theo ông Đặng Ngọc Minh, định hướng này được cụ thể hóa bằng việc tiếp tục rà soát, tái thiết kế các quy trình quản lý thuế; chuẩn hóa, điện tử hóa và tự động hóa các thủ tục từ đăng ký, khai, nộp đến hoàn thuế, miễn, giảm thuế, quản lý nợ và kiểm tra thuế. Mục tiêu đặt ra là cắt giảm thực chất thành phần hồ sơ, số lần cung cấp thông tin và thời gian xử lý, từng bước hiện thực hóa nguyên tắc “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng”.

Trao đổi về công tác hoàn thuế, ông Đặng Ngọc Minh cho biết, cơ quan thuế đang tập trung hoàn thiện quy trình hoàn thuế tự động; kết nối dữ liệu hóa đơn điện tử, tờ khai thuế, tình hình nộp thuế, hải quan, ngân hàng và các nguồn dữ liệu liên quan để tự động kiểm tra, đối chiếu thông tin. Trên cơ sở hồ sơ tuân thủ và mức độ rủi ro, doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt, thông tin minh bạch sẽ được ưu tiên xử lý nhanh; nguồn lực kiểm tra được tập trung vào các hồ sơ có dấu hiệu rủi ro cao.

Cùng với cải cách thủ tục, ngành Thuế đang xây dựng nền tảng dữ liệu và hệ thống công nghệ thông tin theo hướng tích hợp, tập trung; chuẩn hóa, làm sạch và kết nối dữ liệu với các cơ sở dữ liệu về dân cư, đăng ký doanh nghiệp, đất đai, hải quan, ngân hàng, thương mại điện tử và các nền tảng số.

Các dịch vụ thuế điện tử sẽ tiếp tục được nâng cấp theo hướng toàn trình, chủ động, phù hợp với từng nhóm người nộp thuế.

“Quan điểm nhất quán của ngành Thuế là quản lý chặt chẽ, nhưng không gây cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh; lấy mức độ tuân thủ và rủi ro làm căn cứ để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp. Doanh nghiệp tuân thủ tốt phải được phục vụ nhanh hơn, thuận lợi hơn và giảm tối đa chi phí tuân thủ; đồng thời, các hành vi gian lận phải được phát hiện sớm và xử lý kịp thời để bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch” - ông Đặng Ngọc Minh nhấn mạnh.

Các diễn giả thảo luận tại tọa đàm. Ảnh: PT

Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, theo lộ trình, giai đoạn 2026 - 2027, ngành Thuế ưu tiên hoàn thiện cơ sở pháp lý, tái thiết kế quy trình, chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng kiến trúc hệ thống. Các giai đoạn tiếp theo sẽ mở rộng tự động hóa trong xử lý hồ sơ, hoàn thuế, quản lý hóa đơn, quản lý nợ; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và học máy trong phân tích rủi ro. Mục tiêu đến năm 2030 là cơ bản hình thành hệ thống quản trị thuế thông minh, tích hợp và vận hành trên nền tảng dữ liệu lớn.

Với tinh thần cầu thị và trách nhiệm, Cục Thuế Việt Nam cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với OECD, Diễn đàn Toàn cầu, các đối tác EU và cộng đồng quốc tế; chủ động trao đổi, tiếp thu kinh nghiệm và tranh thủ hỗ trợ kỹ thuật để nâng cao năng lực thực thi. Những nỗ lực này góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, công bằng, ổn định, tạo nền tảng để quan hệ hợp tác Việt Nam - EU phát triển sâu rộng, thực chất và bền vững hơn trong giai đoạn mới.

Cũng tại tọa đàm, ông Đặng Ngọc Minh đã cập nhật tiến độ triển khai các cam kết quốc tế về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế. Đây là một trong những nhiệm vụ được Chính phủ Việt Nam đặc biệt quan tâm, có ý nghĩa trực tiếp đối với môi trường đầu tư, kinh doanh và quan hệ kinh tế giữa Việt Nam với EU.

Ông Đặng Ngọc Minh cho biết, sau khi Báo cáo rà soát đồng cấp về trao đổi thông tin theo yêu cầu giai đoạn 2021 - 2023 được công bố vào tháng 11/2025, Việt Nam đã khẩn trương triển khai chương trình hành động trên phạm vi quốc gia để khắc phục các khuyến nghị của Diễn đàn Toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế.

Các giải pháp được triển khai đồng bộ từ hoàn thiện pháp luật, củng cố cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước đến xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và nâng cao năng lực thực thi. Trọng tâm là hoàn thiện các quy định liên quan đến đăng ký doanh nghiệp, quản lý thuế, phòng, chống rửa tiền, thông tin về chủ sở hữu pháp lý, chủ sở hữu hưởng lợi, thông tin kế toán và thông tin người nộp thuế. Bên cạnh trao đổi thông tin theo yêu cầu, Việt Nam đang tích cực chuẩn bị các điều kiện để triển khai trao đổi thông tin tự động.

“Đối với Việt Nam, việc thực hiện các chuẩn mực quốc tế về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế không đơn giản chỉ là thực hiện một nghĩa vụ quốc tế. Cơ quan Thuế Việt Nam nhìn nhận đây là một bộ phận quan trọng trong quá trình cải cách hệ thống quản lý thuế, nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh, tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và thúc đẩy hội nhập quốc tế của Việt Nam” - Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh cho biết./.