Dòng tiền có thể tiếp tục phân hóa

Thị trường chứng khoán tháng 9 được dự báo duy trì trạng thái thận trọng, với thanh khoản khó cải thiện đáng kể và áp lực bán có thể gia tăng về nửa cuối tháng. Công ty Chứng khoán SSI cho rằng, dòng tiền nhiều khả năng tiếp tục luân chuyển giữa các nhóm ngành thay vì tạo ra xu hướng rõ ràng trên toàn thị trường.

Sau khi VN-Index tăng 5,6% trong tháng 8 và khoảng 11% so với vùng đáy tháng 7, nhiều cổ phiếu hiện đã cao hơn 15 - 20% so với vùng giá thấp nhất cuối tháng 7. Nhịp phục hồi vừa qua đã phản ánh phần đáng kể kỳ vọng của thị trường, khiến dư địa tăng giá trong ngắn hạn không còn nhiều.

Nguồn: SSI.

Yếu tố mùa vụ cũng cho thấy sự thận trọng. Trong 5 năm gần đây, VN-Index giảm điểm trong 3 tháng 9 và đi ngang trong 2 năm còn lại là 2021 và 2024, với mức giảm bình quân khoảng 3,5%. Thị trường vì vậy có thể chịu áp lực bán lớn hơn trong nửa cuối tháng 9, sau khi dòng vốn liên quan đến quá trình nâng hạng của FTSE được hấp thụ.

Thanh khoản tháng 9 cũng được dự báo khó cải thiện đáng kể so với tháng trước. Trong bối cảnh đó, dòng tiền có thể tiếp tục luân chuyển giữa các nhóm ngành thay vì tạo ra xu hướng rõ ràng trên toàn thị trường. Ở giai đoạn đầu tháng, dòng vốn thụ động liên quan đến quá trình nâng hạng có thể hỗ trợ một số cổ phiếu thuộc rổ FTSE. Khi động lực này giảm dần, diễn biến thị trường sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào dòng tiền, mặt bằng lãi suất và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp.

Trong đó, lãi suất được dự báo chưa thể hạ nhiệt ngay trong ngắn hạn, nhất là khi nhu cầu tín dụng thường tăng vào cuối năm. Trong tháng 8, huy động vốn bằng đồng Việt Nam đã tăng tốc và vượt tăng trưởng tín dụng bằng đồng Việt Nam, nhờ tác động trễ của mặt bằng lãi suất cao và dòng tiền từ giải ngân đầu tư công chuyển từ Kho bạc Nhà nước vào hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, nếu tính cả nội tệ và ngoại tệ, tín dụng vẫn tăng nhanh hơn huy động.

Áp lực bên ngoài cũng còn hiện hữu khi chỉ số giá tiêu dùng tháng 8 tăng trở lại, chủ yếu do giá nhiên liệu. Cùng với đó, lợi suất trái phiếu tại Nhật Bản, Đức, Pháp, Anh và Mỹ đã lên mức cao nhất trong 20 - 30 năm trong bối cảnh chi tiêu công và nhu cầu tài trợ gia tăng. Những diễn biến này tiếp tục hạn chế dư địa giảm lãi suất của Việt Nam.

Triển vọng trung hạn vẫn tích cực

Thị trường hiện giao dịch với P/E dự phóng năm 2026 khoảng 12,9 lần; nếu loại trừ Vingroup, mức này còn khoảng 9,6 lần. Mặt bằng định giá có thể duy trì cho đến khi xuất hiện những tín hiệu rõ ràng hơn về khả năng chuyển biến của hoạt động kinh tế thành tăng trưởng lợi nhuận bền vững tại doanh nghiệp.

Những dự báo thận trọng cho tháng 9 được đưa ra sau khi thị trường chứng khoán có tháng 8 phục hồi tích cực. VN-Index tăng 5,6%, tương đương 96 điểm, lên 1.832,12 điểm. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, chỉ số tăng 3,6% trong tháng, nhưng vẫn thấp hơn 4,1% so với đầu năm.

Đà tăng cũng lan rộng khi thị trường ghi nhận 263 mã tăng và 129 mã giảm, với 9/10 nhóm ngành đi lên. Công nghệ thông tin và tiêu dùng không thiết yếu dẫn đầu với mức tăng khoảng 9%; bất động sản tăng 6,9%, năng lượng tăng 6,8%, tiện ích tăng 6,1% và tài chính tăng 6%, đều cao hơn mức tăng chung của VN-Index.

Nhịp phục hồi được hỗ trợ bởi kỳ vọng liên quan đến nâng hạng thị trường của FTSE Russell, mặt bằng định giá hấp dẫn hơn sau đợt điều chỉnh, nền tảng kinh tế vĩ mô và tăng trưởng lợi nhuận, cùng áp lực bán của nhà đầu tư nước ngoài giảm đáng kể. Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg ngày 5/8/2026 về phân loại doanh nghiệp nhà nước cũng tạo thêm động lực cho nhóm cổ phiếu có vốn nhà nước.

Đáng chú ý, khối ngoại bán ròng khoảng 1.400 tỷ đồng trong tháng 8, giảm 88,6% so với mức 11.900 tỷ đồng của tháng 7 và xuống thấp nhất trong 5 tháng. Giá trị bán giảm 22% xuống 41.700 tỷ đồng, trong khi giá trị mua duy trì quanh 40.400 tỷ đồng. Dù vậy, lũy kế 8 tháng năm 2026, khối ngoại vẫn bán ròng khoảng 93.600 tỷ đồng.

Thanh khoản lại chưa cải thiện tương ứng với đà tăng của chỉ số. Giá trị giao dịch bình quân tháng 8 đạt 18.700 tỷ đồng/phiên, thấp hơn mức 26.900 tỷ đồng/phiên của 8 tháng năm 2026 và 28.900 tỷ đồng/phiên của năm 2025. Điều này cho thấy, nhịp phục hồi vừa qua chủ yếu được hỗ trợ bởi áp lực bán suy giảm, trong khi lực cầu mua vào chưa thực sự mạnh.

Dù thận trọng với diễn biến tháng 9, các chuyên gia vẫn duy trì quan điểm tích cực đối với triển vọng trung và dài hạn, đặc biệt từ cuối năm 2026 sang đầu năm 2027. Các đợt giải ngân tiếp theo liên quan đến quá trình nâng hạng thị trường, cùng triển vọng phục hồi của lợi nhuận doanh nghiệp, được kỳ vọng tiếp tục tạo nền tảng hỗ trợ thị trường.