Lãnh đạo Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh chia sẻ giải pháp tạo thuận lợi thương mại với đại diện Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID). Ảnh: Đỗ Doãn

Thực hiện chủ trương của Chính phủ, Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan về đẩy mạnh công tác cải cách, hiện đại hóa; đồng thời xuất phát từ điều kiện thực tế, nỗ lực tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp, Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh đã có nhiều sáng kiến đưa vào triển khai thực tế,thu được nhiều kết quả tích cực trong công tác quản lý nhà nước về hải quan. Trong các sáng kiến này, đáng chú ý là đề án nhằm rút ngắn thời gian thông quan tại cảng Cát Lái. Đề án giúp gia tăng nguồn thu cho ngân sách và nhận được sự đồng thuận lớn từ cộng đồng doanh nghiệp.

Mở rộng đề án thông quan nhanh tại cảng Cát Lái

Đề án có tên gọi đầy đủ là “Thủ tục hải quan trong hoạt động Logistics và chống ùn tắc hàng hóa tại cảng Cát Lái”, được Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh chính thức triển khai vào tháng 11/2019. Điểm nổi bật của đề án là hàng hóa được thông quan ngay tại cầu cảng. Trong trường hợp phải kiểm tra, thời gian hoàn thành kiểm tra không xâm nhập qua máy soi là 2,5 giờ, trước khi chuyển sang bãi riêng để DN chủ động nhận hàng qua hệ thống đăng ký giao hàng điện tử E-Port. Tránh ùn tắc hàng tại cảng, DN rút ngắn được 70% thời gian làm thủ tục, theo quy định tại Luật Hải quan. Bên cạnh việc tiết kiệm thời gian, đề án còn giúp DN giảm các chi phí lưu và đảo chuyển container, chi phí phục vụ kiểm tra thủ công bốc xếp, chi phí nâng hạ container… từ đó giảm chi phí chung toàn xã hội.

Có thể nói, đề án chính là bước đột phá mới thể hiện sự quyết tâm của tập thể lãnh đạo Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh, cụ thể hóa chỉ đạo của lãnh đạo các cấp trong việc cải cách nhanh, hiện đại hóa mạnh, xây dựng hệ thống dịch vụ tiện ích về hải quan. Theo tính toán, đề án sẽ giúp tiết kiệm chi phí cho DN và xã hội khoảng 5 nghìn tỷ đồng/năm; nâng cao khả năng liên kết vùng, gia tăng khả năng lưu thông hàng hóa XNK từ cảng Cát Lái đến khu vực vành đai và các tỉnh lân cận.

Chia sẻ về đề án này, Cục trưởng Đinh Ngọc Thắng cho biết thêm, ngoài những lợi ích trên, đề án cũng giúp DN tối ưu hóa kế hoạch sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh. Riêng với các DN vận tải, việc chủ động khả năng khai thác xe khi có hàng hóa liên tục để vận chuyển do các lô hàng trong cảng đã được làm thủ tục hải quan liên tục 24/7 trước đó, tiết kiệm chi phí xăng dầu; tăng 150% công suất vận chuyển hàng hóa do lưu thông vào ban đêm không ảnh hưởng đến giao thông của các phương tiện khác trên đường; giúp giảm ùn tắc giao thông khu vực cảng Cát Lái...

Đối tượng được lựa chọn tham gia đề án là các đại lý hải quan và 230 DN chấp hành tốt pháp luật hải quan, có tổng kim ngạch nhập khẩu 21,7 tỷ USD, chiếm 38,58% tổng kim ngạch nhập khẩu và đóng góp số thuế 54.760 tỷ đồng, chiếm 50,5% tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) từ hoạt động XNK trên địa bàn.

Kiến nghị thu phí tái đầu tư hạ tầng khu vực cảng

Cũng với mục tiêu tạo thuận lợi thương mại, kéo giảm tối đa thời gian thông quan cho DN, Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh đã đề xuất thu phí sử dụng hạ tầng khu vực cảng dùng cho mục đích XNK hàng hóa để có được nguồn tiền tái đầu tư, giúp hạ tầng khu vực cảng thông thoáng, giảm thiểu được tình trạng ùn tắc, từ đó rút ngắn thời gian thông quan của DN và tạo tiền đề, cơ hội cho hàng loạt lĩnh vực khác phát triển. Với khả năng đem lại hiệu quả cao trong thực tế, đề án “Thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển thành phố” đã được chính quyền TP. Hồ Chí Minh thông qua và sẽ chính thức được triển khai kể từ ngày 1/7 tới.

Cục trưởng Đinh Ngọc Thắng cho biết, việc hoàn chỉnh kết cấu hạ tầng khu vực cảng sẽ nâng cao tầm vóc, quy mô của cảng trong giao thương quốc tế; đồng thời sẽ là tiền đề, cơ hội cho các lĩnh vực kinh tế phát triển, bởi chi phí qua cảng sẽ giảm đi trong khi các dịch vụ khác sẽ tăng lên. Do có được nguồn tiền có thể sử dụng 100% và trực tiếp nên quá trình đầu tư hạ tầng sẽ nhanh hơn và hiệu quả hơn.

“Việc triển khai đề án cũng tác động tích cực không chỉ đến DN mà còn cả cơ quan hải quan. Hàng hóa lưu chuyển thuận lợi sẽ góp phần gia tăng số thu ngân sách, đồng thời, khẳng định được vai trò thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh của cơ quan hải quan. Riêng đối với hoạt động

logistics trên địa bàn, do hoạt động này không chỉ đơn giản là vận chuyển, kho bãi mà còn là các hoạt động gia tăng khác trong chuỗi cung ứng như xếp dỡ, đóng gói, dịch vụ hậu cần cảng biển... nên khi có được nguồn kinh phí riêng, việc ách tắc giao thông sẽ được giải tỏa. DN vì thế sẽ tiết kiệm được chi phí từ chính lợi ích do hạ tầng mang lại từ nguồn tiền ban đầu phải đóng phí… DN tăng trưởng đồng nghĩa sẽ tạo ra thêm công ăn việc làm, giảm bớt tội phạm vì nhàn rỗi hoặc khó khăn kinh tế, giảm bớt áp lực an sinh xã hội cho thành phố nhờ thu nhập tăng lên...” – ông Đinh Ngọc Thắng nhấn mạnh.

Đỗ Doãn