Tổng điều tra kinh tế năm 2026: Đẩy nhanh tiến độ, quyết tâm về đích sớm 7 tháng

Thanh Mai
(TBTCO) - Ứng dụng triệt để công nghệ thông tin, rà soát cắt bỏ các chỉ tiêu thống kê không cần thiết và đẩy nhanh tiến độ nhằm hoàn thành cuộc tổng điều tra kinh tế năm 2026 sớm 7 tháng so với kế hoạch ban đầu. Đây là yêu cầu được Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nêu rõ tại cuộc họp chiều ngày 2/2/2026.
aa

Nhiều địa phương chưa quan tâm đúng mức

Chỉ đạo tại cuộc họp chuẩn bị cho Hội nghị triển khai và rà soát, điều chỉnh kế hoạch Tổng điều tra kinh tế năm 2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng - Trưởng ban Ban Chỉ đạo tổng điều tra kinh tế năm 2026 Trung ương cho biết, cuộc tổng điều tra kinh tế theo kế hoạch đến hết tháng 1/2027 mới hoàn thành. Tuy nhiên, thời gian thực hiện như vậy là rất dài. Do đó, Ban Chỉ đạo yêu cầu các cơ quan, bộ, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ để hoàn thành sớm, về đích trước ngày 30/6/2026, song vẫn phải đảm bảo chất lượng thông tin.

Tổng điều tra kinh tế là một trong 3 cuộc tổng điều tra thống kê quốc gia theo quy định của Luật Thống kê, được thực hiện định kỳ 5 năm một lần. Đến nay, Việt Nam đã tiến hành 6 kỳ tổng điều tra và năm 2026 là kỳ thứ 7.

Tổng điều tra kinh tế năm 2026: Đẩy nhanh tiến độ, quyết tâm về đích sớm 7 tháng
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng - Trưởng ban Ban chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trung ương chủ trì cuộc họp. Ảnh: Mạnh Tuấn

Theo Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, cuộc tổng điều tra kinh tế năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì được triển khai vào năm đầu thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Kết quả điều tra sẽ cung cấp bức tranh toàn diện, đầy đủ và cập nhật về thực trạng nền kinh tế, phục vụ trực tiếp cho công tác đánh giá, hoạch định và điều hành chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh ý nghĩa chuyên môn, tổng điều tra kinh tế năm 2026 còn góp phần hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ xây dựng chính phủ số, kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn phát triển mới.

Ngay từ đầu năm 2025, công tác chuẩn bị tổng điều tra kinh tế năm 2026 đã được khẩn trương triển khai. Đến nay đã hoàn thành 7 công việc, còn 3 công việc đang triển khai thực hiện. Kết quả điều tra giúp các địa phương (cấp tỉnh, cấp xã) xây dựng cơ sở dữ liệu về kinh tế - xã hội theo địa giới hành chính mới, nên nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của chính quyền các cấp.

Các mốc thời gian điều chỉnh

Theo kế hoạch tổng điều tra kinh tế năm 2026 được điều chỉnh, trong giai đoạn 1 (thu thập thông tin cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể; cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng; tổ hợp tác), thời gian thu thập thông tin tại địa bàn sẽ rút ngắn còn 20 ngày, kết thúc vào ngày 10/3/2026.

Trong giai đoạn 2 (thu thập thông tin doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội, tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp phép hoạt động tại Việt Nam), rút ngắn thời gian thu thập thông tin 4 tháng so với kế hoạch ban đầu (bắt đầu từ ngày 1/3/2026 và kết thúc vào ngày 30/4/2026).

Tuy nhiên, theo Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, tại một số địa phương, công tác thống kê cũng như việc triển khai tổng điều tra chưa nhận được sự quan tâm đúng mức của chính quyền địa phương, dẫn đến việc ban hành các văn bản theo hướng dẫn của trung ương còn chưa kịp thời. Trong khi đó, phạm vi của tổng điều tra kinh tế năm 2026 lớn, nhiều chủ cơ sở kinh doanh e ngại việc cung cấp thông tin về doanh thu, chi phí, khiến việc tiếp cận thông tin khó khăn.

Thực hiện chỉ đạo của Trưởng ban Ban Chỉ đạo tổng điều tra kinh tế năm 2026, Cục Thống kê đã trình Bộ trưởng phê duyệt điều chỉnh kế hoạch để triển khai thực hiện, bảo đảm công bố kết quả sơ bộ vào ngày 30/6/2026.

Công tác kiểm tra, làm sạch dữ liệu phải thực hiện đồng bộ ở các cấp đồng thời với quá trình thu thập thông tin. Việc tổng hợp kết quả và biên soạn báo cáo kết quả sơ bộ tổng điều tra được đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm công bố vào ngày 30/6/2026, rút ngắn 7 tháng so với kế hoạch ban đầu.

Rà soát loại bỏ các chỉ tiêu không cần thiết

Đánh giá về tình hình triển khai thời gian qua, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng biểu dương Cục Thống kê và Ban Chỉ đạo các cấp đã nỗ lực triển khai công tác chuẩn bị từ đầu năm 2025. Đến nay, cuộc tổng điều tra đã đạt kết quả tích cực, như hoàn thành 7/10 nhóm công việc lớn. Từ khi ra quân điều tra (ngày 5/1/2026) đến ngày 1/2/2026 đã đạt gần 42,8% khối lượng công việc.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng lưu ý những vấn đề còn tồn tại, bao gồm sự không đồng đều trong triển khai giữa các địa phương, một số hộ kinh doanh còn hạn chế trong cung cấp thông tin về doanh thu, chi phí…

Đối với việc điều chỉnh kế hoạch thực hiện, Bộ trưởng yêu cầu phải nhanh nhất có thể, song vẫn phải đảm bảo chất lượng. Thống nhất với việc điều chỉnh kế hoạch thực hiện tổng điều tra kinh tế năm 2026 như Cục Thống kê đề xuất, Bộ trưởng nêu rõ, đây là mục tiêu rất thách thức, đòi hỏi việc triển khai phải nhịp nhàng, khoa học, các cơ quan phải vào cuộc quyết liệt mới đảm bảo tiến độ và chất lượng yêu cầu.

Để đảm bảo kế hoạch này, Bộ trưởng yêu cầu Cục Thống kê tập trung rà soát hoàn thiện các phần mềm điều tra, tài liệu… để kịp thời hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương, nhằm sớm hoàn thành công tác thu thập thông tin.

Đặc biệt, Bộ trưởng lưu ý rà soát kỹ lại toàn bộ các chỉ tiêu thống kê, loại bỏ các thông tin rườm rà, không cần thiết; ứng dụng công nghệ thông tin để thu thập các thông tin có thể, đảm bảo các nội dung thống kê thiết thực, không hình thức, tránh làm mất thời gian, công sức thực hiện. “Đây là chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, đề nghị rà soát lại ngay, bởi nhiều nội dung thu thập còn rất hình thức” - Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ. Cùng với đó, cần kịp thời báo cáo Ban Chỉ đạo các vướng mắc, để kịp thời có phương án xử lý, đảm bảo kế hoạch tập huấn đúng tiến độ.

Đối với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính như Cục Thuế, Cục Hải quan, Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể…, Bộ trưởng yêu cầu chủ động phối hợp chặt chẽ với Cục Thống kê, tuyên truyền, đôn đốc doanh nghiệp cung cấp thông tin, nhất là các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Bộ trưởng cũng lưu ý, ở những nơi có nguy cơ sai lệch dữ liệu, thì phải bằng mọi giải pháp để có dữ liệu thật. Các cơ quan phải rà soát các phần mềm, hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin để ứng dụng tối đa chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) để thu thập dữ liệu chính xác. Mục tiêu hướng tới là các tổng điều tra sau sẽ thu thập dữ liệu nhanh, chính xác hơn, tiến tới tất cả dữ liệu sẽ được cập nhật theo thời gian thực.

Những chỉ đạo quyết liệt của người đứng đầu ngành Tài chính về đẩy nhanh tiến độ hoàn thành tổng điều tra kinh tế gắn với áp dụng triệt để công nghệ thông tin có ý nghĩa quan trọng để xây dựng và hoàn thiện bộ dữ liệu "Sạch - Sống - Đúng - Đủ", làm cơ sở để xây dựng và triển khai các quyết sách kinh tế đột phá cho giai đoạn mới.

Nhiều điểm mới nổi bật tại cuộc tổng điều tra kinh tế năm 2026

So với các kỳ trước, tổng điều tra kinh tế năm 2026 có nhiều điểm mới nổi bật. Cụ thể, mở rộng phạm vi thu thập thông tin đối với tổ hợp tác và cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể có hoạt động kinh doanh trực tuyến; cập nhật, bổ sung nội dung điều tra phản ánh rõ hơn quá trình chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Công tác lập bảng kê cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể được triển khai sớm từ tháng 10/2025, góp phần bảo đảm điều tra đầy đủ, phân loại đúng ngành kinh tế.

Đồng thời, công nghệ thông tin được ứng dụng toàn diện trong tất cả các khâu của tổng điều tra, tăng cường điều hành trên môi trường số, áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xác định mã ngành và sử dụng bản đồ số để theo dõi tiến độ điều tra theo thời gian thực; tăng cường liên thông, đồng bộ dữ liệu với các nguồn dữ liệu hành chính như đăng ký kinh doanh, thuế, hải quan.

Thanh Mai

Đọc thêm

Bế mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Khẩn trương đưa các quyết sách mới vào cuộc sống

Bế mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Khẩn trương đưa các quyết sách mới vào cuộc sống

(TBTCO) - Quốc hội đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, ngay sau Kỳ họp này, khẩn trương triển khai thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả các luật, nghị quyết đã được Quốc hội thông qua, để các quyết sách của Quốc hội sớm đi vào cuộc sống hiệu quả nhất.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Azerbaijan và Phu nhân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Azerbaijan và Phu nhân

(TBTCO) - Sáng nay (21/11), tại nhà Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Azerbaijan và Phu nhân cùng Đoàn lãnh đạo cấp cao thăm Việt Nam từ ngày 19 đến ngày 21/11/2026.
Quốc hội quyết nghị chuyển 40,06 km² và 1.057 người từ Phú Thọ về Hà Nội quản lý

Quốc hội quyết nghị chuyển 40,06 km² và 1.057 người từ Phú Thọ về Hà Nội quản lý

(TBTCO) - Quốc hội quyết nghị điều chỉnh 40,06 km² diện tích tự nhiên và 1.057 người tại khu vực của xã Thịnh Minh, xã Lương Sơn và phường Kỳ Sơn thuộc tỉnh Phú Thọ về thành phố Hà Nội quản lý, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Cho phép thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội

Cho phép thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội

Sáng ngày 21/11, với 470/474 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.
Thông qua Luật Đất đai: Bổ sung cơ chế hỗ trợ phục hồi sinh kế sau thu hồi đất

Thông qua Luật Đất đai: Bổ sung cơ chế hỗ trợ phục hồi sinh kế sau thu hồi đất

(TBTCO) - Luật Đất đai (sửa đổi) vừa được thông qua quy định, việc thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng chỉ thực hiện khi thật cần thiết. Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm sinh kế cho người có đất thu hồi.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng hội kiến Tổng thống Azerbaijan

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng hội kiến Tổng thống Azerbaijan

(TBTCO) - Ngày 19/11/2026, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã hội kiến Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev đang thăm chính thức Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc

(TBTCO) - Chiều 20/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời tỉnh Vân Nam, kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc (từ ngày 17 - 20/11) theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân.
Năm sáng kiến chiến lược mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

Năm sáng kiến chiến lược mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

(TBTCO) - Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 5 sáng kiến chiến lược để mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều