Tăng trách nhiệm của các chủ thể

Ngày 24/7, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số – Bộ Công Thương, Sở Văn hóa và Thể thao cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Hội nghị triển khai Luật Thương mại điện tử với chủ đề “Xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử an toàn, minh bạch”.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Bùi Tá Hoàng Vũ – Giám đốc Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh cho biết, Luật Thương mại điện tử có phạm vi tác động rộng và tính chất phức tạp cùng hệ thống các quy định đi kèm. Đạo luật này tác động trực tiếp đến tư duy, tập quán kinh doanh cũng như hành vi tiêu dùng hằng ngày của người dân và doanh nghiệp.

Vì vậy, hội nghị này nhằm phổ biến, hướng dẫn và làm rõ các quy định mới. Đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi từ doanh nghiệp, người tiêu dùng đến mỗi thành viên trong gia đình, đều có liên quan đến hoạt động thương mại điện tử.

Theo ông Vũ, hiện nay, kinh tế số và thương mại điện tử đang phát triển rất mạnh. Năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam ước đạt khoảng 40 tỷ USD, trong đó riêng TP. Hồ Chí Minh đạt khoảng 12 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng duy trì ở mức hai con số. Riêng năm 2025, thương mại điện tử của thành phố tăng trên 30% và xu hướng này tiếp tục được duy trì trong năm nay.

“Với quy mô thị trường ngày càng lớn cùng sự tham gia đông đảo của doanh nghiệp và người tiêu dùng, đây là lĩnh vực mang lại nhiều cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, doanh nghiệp cần nắm vững quy định pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm chất lượng hàng hóa, dịch vụ và không lợi dụng môi trường số để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật” - ông Vũ nói.

Đại diện Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh cũng cho biết thêm, thương mại điện tử là lĩnh vực có tốc độ thay đổi rất nhanh. Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn và các công cụ quản lý vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện. Vì vậy, việc hiểu đúng quy định để thực hiện đúng là mục tiêu quan trọng.

Đồng thời, hội nghị cũng góp phần tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, hoàn thiện môi trường pháp lý, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân hoạt động thuận lợi, minh bạch và hiệu quả hơn.

Siết chặt quản lý livestream và nền tảng xuyên biên giới

Thông tin tại hội nghị, ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (Bộ Công thương) cho biết, Luật Thương mại điện tử đã đưa ra nhiều quy định mới nhằm nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.

Một trong những điểm đáng chú ý là yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử công khai tiêu chí ưu tiên hiển thị, thuật toán sắp xếp sản phẩm, đồng thời tăng cường quản lý hoạt động livestream bán hàng thông qua quy định về xác thực tài khoản và quy trình xử lý vi phạm.

Ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số chia sẻ những điểm mới nổi bật tại Luật Thương mại điện tử. Ảnh: Việt Dũng.

Theo ông Tuấn, luật cũng yêu cầu các nền tảng phải gỡ bỏ nội dung vi phạm trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan chức năng, đồng thời chủ động áp dụng các bộ lọc từ khóa để ngăn chặn hàng giả, hàng nhập lậu và các nội dung vi phạm trước khi hiển thị đến người dùng.

Đối với các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới có giao diện tiếng Việt hoặc phát sinh từ 100.000 giao dịch mỗi năm tại Việt Nam, luật quy định phải có pháp nhân được ủy quyền tại Việt Nam và thực hiện ký quỹ tối thiểu 20 tỷ đồng tại ngân hàng trong nước nhằm bảo đảm nghĩa vụ thuế cũng như trách nhiệm bồi thường cho người tiêu dùng.

Một điểm mới khác là từ ngày 1/1/2027, tất cả người bán hàng và người livestream trên các nền tảng trung gian sẽ phải thực hiện xác thực danh tính điện tử (e-KYC). Luật cũng phân loại rõ bốn nhóm nền tảng thương mại điện tử, gồm nền tảng kinh doanh trực tiếp, nền tảng trung gian, mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử và các nền tảng tích hợp (Super App), qua đó áp dụng cơ chế quản lý phù hợp với từng mô hình.

Bên cạnh việc siết chặt quản lý, Luật Thương mại điện tử cũng bổ sung nhiều quy định nhằm bảo vệ nhà bán hàng và thúc đẩy phát triển kinh tế số. Theo đó, các sàn thương mại điện tử không được tự ý khóa tài khoản mà phải thông báo trước ít nhất 5 ngày; việc điều chỉnh phí hoặc thay đổi chính sách cũng phải được thông báo trước tối thiểu 20 ngày.

Nhà bán hàng được quyền truy cập, lưu trữ dữ liệu giao dịch trong thời hạn 3 năm, kể cả khi tài khoản đã bị khóa. Đồng thời, Nhà nước sẽ có các chính sách hỗ trợ chuyển đổi số, đào tạo kỹ năng và kết nối hạ tầng cho các nhóm yếu thế như hộ kinh doanh khởi nghiệp, hợp tác xã nông sản, doanh nhân nữ, người khuyết tật và đồng bào dân tộc thiểu số.

Đối thoại, xây dựng giải pháp tạo môi trường kinh doanh minh bạch

Bên cạnh các chuyên đề phổ biến pháp luật, Hội nghị tổ chức phiên tọa đàm nhằm tạo không gian kết nối, đối thoại giữa cơ quan quản lý nhà nước và các chủ thể trong hệ sinh thái thương mại điện tử.

Phiên tọa đàm tập trung nhận diện những khó khăn, vướng mắc và khoảng trống trong công tác phối hợp; làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng chủ thể trong việc cung cấp thông tin, quảng bá sản phẩm, tổ chức giao dịch, bảo vệ người tiêu dùng và xử lý các rủi ro phát sinh.

Các nội dung trao đổi được định hướng theo tinh thần: “Cùng hiểu đúng - Cùng phòng ngừa - Cùng xử lý - Cùng xây dựng niềm tin”.

Trong đó, “cùng hiểu đúng” nhằm thống nhất nhận thức về pháp luật, trách nhiệm và chuẩn mực thông tin; “cùng phòng ngừa” nhằm phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn rủi ro từ sớm; “cùng xử lý” nhằm kết nối đầu mối, chia sẻ thông tin và phối hợp kịp thời khi phát sinh sự cố; “cùng xây dựng niềm tin” nhằm bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ doanh nghiệp chân chính và tạo lập môi trường cạnh tranh công bằng, lành mạnh.

Thông qua phiên tọa đàm, các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, nền tảng thương mại điện tử, hiệp hội và cộng đồng nhà sáng tạo nội dung cùng trao đổi các giải pháp thiết thực, hướng tới hình thành những chương trình phối hợp và hành động cụ thể sau hội nghị.