Triển vọng tăng trưởng năm 2023 đối mặt nhiều thách thức

Dương An
(TBTCO) - Trong bối cảnh kinh tế thế giới năm 2022 trải qua rất nhiều khó khăn, Việt Nam đã có một năm phục hồi bùng nổ với mức tăng trưởng ước đạt 8,02%, cao nhất trong giai đoạn 2011 – 2022. Mặc dù vậy, con đường phục hồi của năm tới được dự báo sẽ nhiều gập ghềnh, bất trắc khi “bóng ma” suy thoái đang đe dọa kinh tế toàn cầu.
aa

Kinh tế Việt Nam có một năm phục hồi “bùng nổ”

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tăng trưởng GDP của nền kinh tế Việt Nam năm 2022 ước đạt 8,02% so với năm trước, cao nhất trong giai đoạn 2011 - 2022. Lạm phát được kiểm soát, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2022 tăng 3,15% so với năm trước, thấp hơn mức tăng 3,54% và 3,23% của các năm 2018 và 2020. Hoạt động sản xuất, kinh doanh phục hồi nhanh ở cả 3 khu vực của nền kinh tế, số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường tăng cao…

“Với quyết tâm phục hồi và phát triển kinh tế, tạo đà hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội năm 2022 và giai đoạn 2021 - 2025 mà Nghị quyết Đại hội XIII đề ra, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương theo dõi sát sao tình hình, sự thay đổi chính sách của các nước để kịp thời ban hành các chính sách tiền tệ, tài khóa và các giải pháp vĩ mô phù hợp. Đồng thời, triển khai tích cực, quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết 01/NQ-CP, Nghị quyết 02/NQ-CP, Nghị quyết 11/NQ-CP về Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Nhờ đó, nền kinh tế Việt Nam phục hồi mạnh mẽ, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát trong tầm kiểm soát, các cân đối lớn được đảm bảo” - bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê nhấn mạnh.

Ngân hàng HSBC, trong báo cáo mới công bố cũng đánh giá, 2022 là một năm phục hồi “bùng nổ”, giúp Việt Nam tiếp tục là một trong những nước tăng trưởng vượt trội ở châu Á. Tuy nhiên, trước những rủi ro đang ngày một lớn dần với nền kinh tế thế giới, nhiều chuyên gia dự báo triển vọng tăng trưởng của Việt Nam năm 2023 sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.

Triển vọng tăng trưởng năm 2023 đối mặt nhiều thách thức
Nguồn: Tổng cục Thống kê

Ông Andrea Coppola - chuyên gia Kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam mới đây nhận định, đây là thời điểm đầy thách thức đối với nền kinh tế toàn cầu.

Với tăng trưởng toàn cầu vốn đã yếu, các cú sốc tiêu cực bổ sung có thể đẩy nền kinh tế toàn cầu vào suy thoái vào năm 2023. Có 5 nguồn rủi ro chính có thể thành hiện thực trong những tháng tiếp theo là: chính sách thắt chặt tiền tệ bổ sung; áp lực dòng vốn với các thị trường mới nổi; hoạt động kinh tế yếu hơn mức dự kiến ở Trung Quốc; căng thẳng địa chính trị khiến một số quốc gia định hướng lại chuỗi cung ứng khiến giá cả cao hơn; biến đổi khí hậu toàn cầu tăng tốc. “Nếu một hoặc nhiều rủi ro trong số này thành hiện thực, chúng ta có thể hướng tới một cuộc suy thoái toàn cầu vào năm 2023” - chuyên gia Kinh tế trưởng của WB dự báo.

Từ nhận định này, ông Andrea Coppola nhận xét: “Chính phủ có một nhiệm vụ rất khó khăn và rất quan trọng để giảm thiểu tác động đến nền kinh tế Việt Nam, biến tình hình đầy thách thức này thành cơ hội hiện đại hóa và tăng cường hơn nữa quản trị kinh tế, thúc đẩy ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế”.

Nhiều rủi ro từ kinh tế toàn cầu

Theo Ngân hàng HSBC, rủi ro lớn nhất đối với tăng trưởng của Việt Nam năm tới là những khó khăn trong thương mại ngày càng gia tăng. Việt Nam không tránh khỏi những tác động do đợt thương mại toàn cầu chậm lại đáng kể này, nói cách khác, giai đoạn “chững lại” đã tới. Kể từ khi xảy ra những căng thẳng thương mại Mỹ và Trung Quốc, Việt Nam là một trong những nước hưởng lợi nhiều nhất xét về thương mại và chuyển hướng đầu tư nước ngoài, đặc biệt thúc đẩy thị phần xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Do đó Việt Nam bị ảnh hưởng nhiều hơn khi kinh tế Mỹ suy giảm.

Các rủi ro khác đến từ áp lực tăng giá năng lượng. Mặc dù đã giảm so với đỉnh trong tháng 6, giá xăng vẫn ở mức cao. Để giảm rủi ro của việc dự trữ nhiên liệu nhập từ nước ngoài vốn tiềm tàng nhiều biến động, Chính phủ đã chỉ đạo các các nhà máy lọc dầu trong nước và các doanh nghiệp nhà nước có kế hoạch tăng cường nhập khẩu năng lượng trong ít nhất 6 tháng đầu năm 2023. Động thái này nhiều khả năng sẽ siết lại lợi thế tài khoản vãng lai của Việt Nam do chi phí nhập khẩu tăng cao hơn. HSBC dự báo, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ nâng lãi suất tái cấp vốn 50 điểm cơ sở trong quý I/2023 và quý II/2023, nâng lãi suất tái cấp vốn lên 7,0% vào giữa năm 2023.

Trước những khó khăn này, một số tổ chức đã hạ dự báo tăng trưởng của Việt Nam. Khi những hiệu ứng do mở cửa trở lại nhạt dần đi và tác động của lạm phát cao bắt đầu ảnh hưởng. HSBC dự báo tăng trưởng năm 2023 sẽ chậm lại ở mức 5,8%, thấp hơn dự báo cũ là 6%. Tương tự, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cũng đã hạ dự báo tăng trưởng năm 2023 xuống còn 6,3%, thấp hơn 0,4 điểm phần trăm so với dự báo trước đó. Ông Andrew Jeffries - Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam cho rằng, những khó khăn của năm 2023 bao gồm việc thắt chặt tiền tệ, nhu cầu toàn cầu suy yếu với hàng xuất khẩu của Việt Nam và những bất thường trên thị trường trái phiếu.

Nhà đầu tư ngoại vẫn tin tưởng và tăng đầu tư vào Việt Nam

Theo Ngân hàng HSBC, bất chấp những "cơn gió ngược" có tính chu kỳ, các doanh nghiệp vẫn tiếp tục đầu tư vào Việt Nam. Các tập đoàn công nghệ lớn như Samsung và LG gần đây công bố, họ sẽ tiếp tục đầu tư vào Việt Nam, càng cho thấy sự hấp dẫn lâu dài của Việt Nam. Một điểm sáng tích cực nữa là nhu cầu trong nước hồi phục, nhờ thị trường lao động khả quan hơn.

Để giải quyết áp lực từ việc thắt chặt tiền tệ bổ sung của Mỹ, chuyên gia kinh tế trưởng của WB đề xuất, NHNN có thể xem xét điều hành linh hoạt hơn nữa tỷ giá hối đoái, bao gồm cả khả năng tăng tốc độ mất giá của tỷ giá tham chiếu. Với sự tồn tại dai dẳng của áp lực tỷ giá hối đoái, việc bán ngoại hối trực tiếp chỉ nên được sử dụng rất thận trọng để bảo toàn dự trữ quốc tế.

Trong trường hợp việc tăng nhanh hơn tính linh hoạt của tỷ giá dẫn đến lạm phát tăng đáng kể và kỳ vọng lạm phát tăng, NHNN có thể xem xét sử dụng công cụ lãi suất tham chiếu. Tuy nhiên, dư địa chính sách còn lại bị hạn chế vì lãi suất đã cao. Trong trung hạn, các nhà chức trách có thể hiện đại hóa chính sách tiền tệ của Việt Nam bằng cách thúc đẩy quá trình chuyển đổi dần dần sang cơ chế điều hành theo mục tiêu lạm phát.

Đối với chính sách tài khóa, thách thức chính trong năm 2023 sẽ là tìm cách tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh lạm phát. Ông Andrea Coppola cho rằng, các nhà quản lý có thể đồng thời xem xét kiểm soát chi tiêu công trong khi ưu tiên chi tiêu cho phát triển nguồn nhân lực và đẩy nhanh việc thực hiện chương trình đầu tư công được lựa chọn với tác động dự kiến cao nhất đến tăng trưởng kinh tế.

“Cần đổi mới và củng cố các cơ chế lựa chọn ưu tiên và đánh giá hiệu quả của các dự án đầu tư công nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của chi tiêu công. Hiệu quả quản lý đầu tư công cũng có thể được cải thiện bằng cách tăng cường hơn nữa chất lượng dự án ở khâu lựa chọn và quản lý chi phí và ước tính lợi ích, bao gồm cả khi xem xét chi phí thu hồi đất và tái định cư” - ông Andrea Coppola đề xuất.

Đẩy mạnh cải cách, cải thiện môi trường kinh doanh sẽ giúp Việt Nam tiếp tục tăng trưởng

Giải pháp quan trọng được nhiều chuyên gia lưu ý để hỗ trợ tăng trưởng trong trung và dài hạn là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh. TS. Nguyễn Đình Cung đề xuất, Chính phủ tiếp tục tập trung mạnh vào cải cách thể chế, nhất quán theo thị trường và nâng cao hiệu quả, năng lực quản trị quốc gia, quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, việc ổn định kinh tế vĩ mô là điều cần thiết, tuy nhiên nên điều hành linh hoạt hơn bởi "những bất lợi của Việt Nam chủ yếu do tác động bên ngoài, là thứ chúng ta không kiểm soát được. Do đó, việc điều hành nên theo hướng thị trường hơn”.

Theo ông Fred Mcmahon, Chủ trì nghiên cứu về tự do kinh tế tại Viện Fraser (Canada), việc cải thiện thể chế, thúc đẩy tự do kinh doanh là yêu cầu tất yếu lúc này của Việt Nam. Muốn tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng GDP nhanh hơn, bền vững hơn, không còn cách nào khác là Việt Nam cần phải tập trung cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh.

Dương An

Đọc thêm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Azerbaijan và Phu nhân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Azerbaijan và Phu nhân

(TBTCO) - Sáng nay (21/11), tại nhà Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Azerbaijan và Phu nhân cùng Đoàn lãnh đạo cấp cao thăm Việt Nam từ ngày 19 đến ngày 21/11/2026.
Quốc hội quyết nghị chuyển 40,06 km² và 1.057 người từ Phú Thọ về Hà Nội quản lý

Quốc hội quyết nghị chuyển 40,06 km² và 1.057 người từ Phú Thọ về Hà Nội quản lý

(TBTCO) - Quốc hội quyết nghị điều chỉnh 40,06 km² diện tích tự nhiên và 1.057 người tại khu vực của xã Thịnh Minh, xã Lương Sơn và phường Kỳ Sơn thuộc tỉnh Phú Thọ về thành phố Hà Nội quản lý, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Cho phép thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội

Cho phép thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội

Sáng ngày 21/11, với 470/474 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.
Thông qua Luật Đất đai: Bổ sung cơ chế hỗ trợ phục hồi sinh kế sau thu hồi đất

Thông qua Luật Đất đai: Bổ sung cơ chế hỗ trợ phục hồi sinh kế sau thu hồi đất

(TBTCO) - Luật Đất đai (sửa đổi) vừa được thông qua quy định, việc thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng chỉ thực hiện khi thật cần thiết. Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm sinh kế cho người có đất thu hồi.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng hội kiến Tổng thống Azerbaijan

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng hội kiến Tổng thống Azerbaijan

(TBTCO) - Ngày 19/11/2026, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã hội kiến Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev đang thăm chính thức Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc

(TBTCO) - Chiều 20/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời tỉnh Vân Nam, kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc (từ ngày 17 - 20/11) theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân.
Năm sáng kiến chiến lược mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

Năm sáng kiến chiến lược mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

(TBTCO) - Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 5 sáng kiến chiến lược để mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc

(TBTCO) - Trong khuôn khổ chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, sáng 20/11, tại TP. Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc. Báo Tài chính - Đầu tư trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều