Đồng loạt ra quân, liên tiếp phát hiện các vụ vi phạm

Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ngành Hải quan tiến hành triển khai đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát trên phạm vi cả nước.

Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, ông Phan Quốc Đông - Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan cho biết, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và Cục Hải quan, các đơn vị nghiệp vụ đã tập trung rà soát các tuyến, địa bàn, doanh nghiệp và loại hình có nguy cơ cao; tăng cường áp dụng quản lý rủi ro, khai thác dữ liệu nghiệp vụ để nhận diện sớm các lô hàng có dấu hiệu vi phạm.

Cán bộ Hải quan khu vực VI phát hiện, xử lý hàng vi phạm. Ảnh: CTV

Theo ông Đông, các đối tượng không chỉ lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu truyền thống, mà còn tìm cách trà trộn hàng hóa vi phạm trong các lô hàng quá cảnh, trung chuyển, thương mại điện tử xuyên biên giới nhằm né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Trước tình hình đó, lực lượng Hải quan đã chuyển mạnh sang kiểm soát theo rủi ro, tập trung vào các tuyến hàng, doanh nghiệp và mặt hàng trọng điểm để nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm.

Từ cửa khẩu đường bộ, cảng biển, sân bay quốc tế đến các địa bàn trọng điểm về xuất nhập khẩu, lực lượng Hải quan đồng loạt tăng cường thu thập thông tin, phân tích rủi ro, kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Kết quả đấu tranh trong thời gian qua cho thấy hiệu quả rõ nét của đợt cao điểm.

Tại khu vực miền Trung, lực lượng Hải quan đã liên tiếp phát hiện nhiều lô hàng quá cảnh có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại cửa khẩu quốc tế Cha Lo và Lao Bảo. Tổng cộng 17.521 sản phẩm có dấu hiệu vi phạm đã bị phát hiện, gồm quần áo, giày dép, túi xách, mỹ phẩm mang các nhãn hiệu nổi tiếng như Adidas, Nike, Chanel, Gucci, Crocs, Senka, Banana Boat...

Tại khu vực phía Bắc, Hải quan cửa khẩu quốc tế Tà Lùng phối hợp với Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 1, Chi cục Điều tra chống buôn lậu kiểm tra lô hàng quá cảnh có dấu hiệu nghi vấn và phát hiện gần 25.000 sản phẩm mang nhãn hiệu Harley-Davidson không khai báo hải quan. Đây là một trong những vụ việc có quy mô lớn được phát hiện trong đợt cao điểm.

Cũng trong thời gian này, tại cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, lực lượng Hải quan phát hiện doanh nghiệp vận chuyển 5.090 sản phẩm giả mạo các thương hiệu xa xỉ như Rolex, Gucci, Chanel và Louis Vuitton. Tổng trị giá tang vật vi phạm được xác định hơn 1,27 tỷ đồng.

Khu vực phía Nam, tại cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, cơ quan Hải quan tiếp tục phát hiện nhiều hàng hóa không khai báo cùng 78 đôi giày mang nhãn hiệu Nike và Adidas có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Không chỉ tập trung vào nhóm hàng tiêu dùng, lực lượng Hải quan còn tăng cường kiểm soát các mặt hàng công nghệ có nguy cơ cao.

Điển hình, Hải quan Bắc Ninh phát hiện lô hàng gồm 264 ổ cứng mang nhãn hiệu Seagate trị giá hơn 3,5 tỷ đồng có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Qua xác minh với đại diện chủ sở hữu quyền tại Việt Nam, các sản phẩm này được xác định không phải do chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc đơn vị được ủy quyền hợp pháp sản xuất.

Đặc biệt, chỉ trong nửa cuối tháng 5/2026, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 3 thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu liên tiếp phát hiện 4 vụ việc lớn, thu giữ 4.904 sản phẩm nghi giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng cùng gần 7.000 sản phẩm đồ chơi trẻ em không đủ điều kiện nhập khẩu. Trong số này, có nhiều mặt hàng mang dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu Nike, Adidas, Apple, Louis Vuitton, Dior và Fendi.

Những kết quả trên cho thấy sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của lực lượng Hải quan trong triển khai đợt cao điểm chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo chỉ đạo của Chính phủ.

Nhận diện thủ đoạn lợi dụng hàng quá cảnh để vận chuyển hàng giả

Qua các vụ việc vi phạm bị phát hiện trong thời gian qua, ông Phan Quốc Đông cho biết, một thực tế nổi lên là phần lớn hàng hóa vi phạm đều được vận chuyển theo loại hình quá cảnh.

Trong bối cảnh thương mại quốc tế phát triển nhanh, lưu lượng hàng hóa quá cảnh qua Việt Nam ngày càng tăng. Một số đối tượng đã lợi dụng chính sách thông thoáng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động logistics và kết nối chuỗi cung ứng khu vực để trà trộn hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vào các lô hàng hợp pháp. Thủ đoạn phổ biến hiện nay là khai báo không đầy đủ hàng hóa, khai sai số lượng, chủng loại hoặc cố tình che giấu hàng vi phạm trong container nhằm né tránh sự kiểm tra, kiểm soát của lực lượng chức năng.

Thực tế này đã được nhận diện rõ qua nhiều vụ việc xảy ra tại các cửa khẩu phía Bắc thời gian qua. Tại Lạng Sơn, lực lượng chức năng từng phát hiện hàng chục nghìn sản phẩm giả mạo các thương hiệu nổi tiếng được vận chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam để quá cảnh sang nước thứ ba. Kết quả kiểm tra sau đó cho thấy, có tới 4 container chứa hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cơ quan chức năng đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự và khởi tố bị can để điều tra về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Thiếu tá Dương Thanh Tùng - Đội trưởng Đội Chống buôn lậu, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Lạng Sơn cho hay, các đối tượng thường khai báo không đúng số lượng, chủng loại hàng hóa khi vận chuyển quá cảnh từ nước ngoài sang nước thứ ba. Trước đây, mức xử phạt hành chính đối với một số hành vi vi phạm còn thấp, chưa đủ sức răn đe, nên nhiều đối tượng vẫn tiếp tục tái phạm.

Trước thực tế đó, lực lượng Hải quan đã tăng cường phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng và các cơ quan chức năng để điều tra, xác minh và xử lý nghiêm các vụ việc có dấu hiệu vi phạm.

Ông Nguyễn Hữu Vượng - Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI cho biết, thời gian trước, các vụ việc vi phạm sở hữu trí tuệ chủ yếu bị xử lý hành chính. Tuy nhiên, gần đây, nhiều vụ việc đã được khởi tố hình sự nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong công tác đấu tranh chống hàng giả, bởi việc áp dụng chế tài hình sự sẽ tạo sức răn đe mạnh hơn nhiều so với xử phạt hành chính.

Thực tiễn đấu tranh cho thấy, bên cạnh việc tăng cường ứng dụng công nghệ, quản lý rủi ro và phối hợp liên ngành, cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng mức chế tài xử phạt đối với hành vi lợi dụng loại hình quá cảnh để vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ nhằm bảo đảm tính răn đe của pháp luật.