VN-Index giảm sâu và đồng pha với chứng khoán quốc tế

Dù nhiều biến động, nhưng cũng như nhiều thị trường chứng khoán (TTCK) trên thế giới, TTCK Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ trong hai năm Covid-19. Chỉ số VN-Index đã nhiều lần lập đỉnh mới và đạt mức cao nhất vào ngày 6/1/2022 tại 1.528,57 điểm. Sau khi đạt mức đỉnh lịch sử, thị trường bước vào giai đoạn diễn biến giằng co và có sự bứt phá mạnh trở lại vào đầu tháng 4 lên mức tiệm cận đỉnh lịch sử 1.524,7 điểm vào ngày 4/4/2022. Thanh khoản thị trường cổ phiếu trong giai đoạn này tiếp tục tăng trưởng khá với giá trị giao dịch bình quân đạt 31.174 tỷ đồng/phiên (tính từ đầu năm đến ngày 4/4/2022), tăng 17,2% so với bình quân năm 2021.

Tuy nhiên, ngay sau đó, thị trường đã trải qua nhịp điều chỉnh giảm rất mạnh kể từ đầu tháng 4 đến nay. Tính đến ngày 12/5, chỉ số VN-Index đóng cửa ở mức 1.238,84 điểm, đã mất 285,86 điểm, tương đương giảm 18,7% so với mức đỉnh được thiết lập ngày 4/4/2022. Cùng với chỉ số, thanh khoản thị trường có xu hướng giảm liên tục trong giai đoạn này, giá trị giao dịch bình quân tháng 4 đạt 26.299 tỷ đồng/phiên, giảm 15,6% so với bình quân quý I/2022. Sang những phiên đầu tháng 5, thanh khoản chỉ đạt bình quân 18.916 tỷ đồng/phiên, giảm 28% so với bình quân tháng trước.

Từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng 1.950 tỷ đồng trên thị trường cổ phiếu. Tuy nhiên, nhà đầu tư nước ngoài có xu hướng mua ròng trở lại trong 7 tuần gần đây với giá trị khoảng 7.600 tỷ đồng cổ phiếu, chứng chỉ quỹ. Về dòng vốn của nhà đầu tư nước ngoài, từ đầu năm đến hết tháng 4/2022, khối này có rút ròng nhưng giá trị không lớn, chỉ khoảng 26 triệu USD. Trong đó, nhà đầu tư nước ngoài rút ròng 251 triệu USD trong tháng 1 và 2 nhưng đã quay lại vào ròng 225 triệu USD trong tháng 3 và tháng 4.

Ưu tiên giải pháp để thị trường chứng khoán ổn định trở lại, kiên định mục tiêu phát triển minh bạch, bền vững
Nhà đầu tư cần bình tĩnh hơn để lựa chọn những cổ phiếu tốt đã về giá trị rất hấp dẫn cho đầu tư trung, dài hạn. Ảnh: Duy Dũng.

Theo đánh giá của các chuyên gia, bên cạnh một số tác động từ thông tin trong nước, TTCK Việt Nam giảm điểm trong thời gian qua chủ yếu xuất phát từ tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những bất ổn về kinh tế - chính trị thế giới. Cùng với đó, việc thị trường trong nước tăng rất mạnh trong 2 năm qua cũng cần có những nhịp điều chỉnh để tích lũy, củng cố cho một chu kỳ tăng mới.

Trên thực tế, diễn biến của TTCK Việt Nam trong thời gian qua cũng đồng pha với diễn biến trên TTCK thế giới. Thống kê cho thấy, TTCK trên thế giới cũng trải qua những nhịp điều chỉnh giảm trong thời gian qua: TTCK Mỹ giảm -10,04%, TTCK Đức giảm -11,25%, TTCK Pháp giảm -8,66%, TTCK Trung Quốc giảm -16,28%, TTCK Hồng Kông (Trung Quốc) giảm -9,87%, TTCK Hàn Quốc giảm -9,49%, TTCK Nhật giảm -6,75% so với cuối năm 2021.

Nếu chỉ tính riêng các phiên giao dịch đầu tháng 5/2022, hầu hết TTCK thế giới cũng đều giảm điểm: TTCK Mỹ giảm -3,85%, TTCK Đức giảm -4,3%, TTCK Pháp giảm -5,83%, TTCK Trung Quốc giảm -1,41%, TTCK Hồng Kông (Trung Quốc) giảm -5,16%, TTCK Hàn Quốc giảm -3,13%, TTCK Thái Lan giảm -3,38%, TTCK Singapore giảm -3,01% so với cuối tháng 4/2022. Trong đó, TTCK Mỹ ghi nhận phiên giảm điểm mạnh nhất từ năm 2020 trong phiên giao dịch ngày 5/5/2022 khi nhà đầu tư bán tháo trên diện rộng, với hơn 90% mã cổ phiếu trong nhóm S&P 500 giảm điểm.

Yếu tố tích cực từ nền tảng vĩ mô trong nước vẫn chưa thay đổi

Trong nhiều phát biểu gần đây, lãnh đạo Bộ Tài chính cũng đã khẳng định rằng, việc điều chỉnh chỉ mang tính ngắn hạn, TTCK Việt Nam vẫn còn nguyên các yếu tố hỗ trợ tích cực mang tính nền tảng từ kinh tế vĩ mô và nội tại thị trường. Vì vậy, trong tương lai, TTCK Việt Nam sẽ phát triển ngày càng hoàn thiện hơn, chất lượng hơn, khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung, dài hạn chủ yếu, quan trọng của nền kinh tế, doanh nghiệp; đồng thời là kênh đầu tư hấp dẫn, an toàn, hiệu quả.

Cơ hội cho đầu tư trung, dài hạn khi mặt bằng giá đã rất hấp dẫn

TTCK điều chỉnh trong thời gian gần đây chủ yếu là do thị trường đã tăng trưởng nhanh trong một thời gian dài nên nhu cầu điều chỉnh là tất yếu và lành mạnh. TTCK cần tìm điểm cân bằng mới và tích lũy lại để chờ cơ hội tăng trưởng mới ở một nền tảng cao hơn.

Các yếu tố ngoại biên và một số sự vụ đơn lẻ có thể chỉ tác động một phần vào tâm lý của nhà đầu tư, nhất là những nhà đầu tư đang nắm giữ các cổ phiếu liên quan, tuy nhiên trong dài hạn, thì các sự kiện vừa qua đã được các cơ quan quản lý xử lý nhanh chóng, quyết liệt và kịp thời, điều này giúp thị trường ngày càng trở nên minh bạch và tạo thêm niềm tin cho nhà đầu tư. Xét về bản chất dài hạn, đây là yếu tố tích cực cho tương lai của TTCK Việt Nam.

TTCK Việt Nam đã trải qua 20 năm phát triển và thực tế cũng đã cho thấy nhiều lần điều chỉnh mạnh, nhưng rõ ràng xu hướng là ngày càng phát triển mạnh và bền vững hơn. Bên cạnh quy luật cung – cầu, niềm tin là yếu tố rất quan trọng để TTCK vượt qua được những giai đoạn khó khăn ngắn hạn. Một thực tế cũng không thể phủ nhận, trong mỗi đợt điều chỉnh luôn xuất hiện những cơ hội đầu tư giá trị rất lớn. Xét trong tương quan định giá với các thị trường khu vực, thế giới, kết hợp với các yếu tố nền tảng rất tích cực từ vĩ mô và thị trường, rõ ràng TTCK Việt Nam đang xuất hiện những cơ hội đầu tư rất hấp dẫn cho trung và dài hạn./.

Đánh giá về TTCK Việt Nam từ nay đến hết năm 2022, nhiều chuyên gia đều cho rằng, TTCK Việt Nam vẫn còn nhiều tiềm năng tăng trưởng khi nhiều yếu tố tích cực tiếp tục được duy trì. Dịch bệnh vẫn được kiểm soát tốt hơn, các yếu tố nền tảng vĩ mô vẫn vững, các hoạt động kinh tế được khôi phục, tiêu dùng nội địa phục hồi, hoạt động du lịch quốc tế dần được mở cửa trở lại. Đây là những yếu tố rất quan trọng để tăng trưởng GDP của Việt Nam có thể đạt mức 6,5 – 7% - đây là con số khá ấn tượng trong mặt bằng chung toàn cầu nếu Việt Nam đạt được.

Cùng với đó, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp tiếp tục khởi sắc. Trong quý I/2022, 86% số công ty niêm yết và đại chúng quy mô lớn đăng ký giao dịch đã công bố báo cáo có lãi, cao hơn so với mức 83% của cùng kỳ năm 2021. Tổng lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp trong quý I/2022 cũng tăng 33,7% so với cùng kỳ 2021. Qua thông tin sơ bộ công bố tại mùa đại hội cổ đông 2022 đang diễn ra, phần lớn các doanh nghiệp niêm yết đều đặt chỉ tiêu tăng trưởng tích cực về doanh thu và lợi nhuận cho cả năm 2022.

Ngoài ra, mặt bằng lãi suất có khả năng vẫn duy trì ổn định ở mức thấp để hỗ trợ kinh tế phục hồi, do vậy, dòng tiền có khả năng vẫn tiếp tục được thu hút vào TTCK. Số lượng tài khoản chứng khoán mở mới liên tục gia tăng trong thời gian qua (chỉ tính riêng trong tháng 4/2022, đã có 231.275 tài khoản chứng khoán mở mới, đưa tổng số tài khoản giao dịch chứng khoán lên hơn 5,2 triệu tài khoản) và hiện mới chiếm khoảng 5% dân số cũng cho thấy TTCK Việt Nam vẫn còn nhiều tiềm năng thu hút sự tham gia của các nhà đầu tư trong nước.

Ngoài ra, trong một báo cáo vừa mới phát hành, Dragon Capital cho rằng, giá cổ phiếu giảm kết hợp với tăng trưởng lợi nhuận đưa định giá cổ phiếu trên TTCK Việt Nam trở nên rất hấp dẫn. Chỉ tính tới cuối tháng 4, chỉ số P/E trượt giảm về 14,5 lần, thấp hơn mức trung bình 5 năm. Trong 5 năm vừa qua, chỉ số P/E của thị trường chỉ 2 lần tiếp cận ngưỡng này. Lần đầu tiên là đáy của đợt giảm năm 2018 và lần thứ 2 là trong giai đoạn khủng hoảng do Covid-19 năm 2020. So sánh với các thị trường trong khu vực, mức định giá hấp dẫn hiện tại của thị trường Việt Nam càng trở nên nổi bật. “Tuy vẫn còn những ẩn số trong ngắn hạn, tại mức định giá này, tiềm năng lợi nhuận dành cho các nhà đầu tư dài hạn là rất rõ ràng” – Dragon Capital nhấn mạnh.

Ưu tiên sự ổn định ngắn hạn, kiên định mục tiêu phát triển dài hạn

Theo các chuyên gia, TTCK mặc dù vẫn trong xu thế điều chỉnh ngắn hạn, nhưng tiềm năng tăng trưởng vẫn rất lớn trong trung, dài hạn. Do đó, trong bối cảnh hiện nay, sau quá trình điều chỉnh mạnh, thị trường sẽ xuất hiện nhiều cơ hội sinh lời hơn và cũng sẽ ít rủi ro hơn nếu chọn đúng những mã ngành có giá trị cơ bản tốt, hoạt động sản xuất tăng trưởng tích cực theo xu hướng phục hồi của nền kinh tế.

Trao đổi với phóng viên TBTCVN, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, TTCK trong nước đang trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh, trước tác động tổng hòa từ yếu tố tâm lý trong nước và đặc biệt là các rủi ro từ thị trường quốc tế như: FED tăng lãi suất mạnh, căng thẳng địa chính trị chưa được giải quyết, áp lực lạm phát, giá cả đầu vào tăng mạnh, đặc biệt là giá năng lượng,...

Lãnh đạo UBCKNN cho rằng, mặc dù TTCK Việt Nam vẫn được kỳ vọng rất lớn sẽ hồi phục và tăng trưởng trở lại trong năm 2022 và các năm tiếp theo, tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường có thể còn có sự biến động mạnh, cơ quan quản lý đang đặc biệt ưu tiên các giải pháp ngắn hạn để hỗ trợ thị trường ổn định trở lại, trấn an tâm lý nhà đầu tư. UBCKNN, các Sở giao dịch chứng khoán, Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam cũng đã họp với nhiều thành viên thị trường, công ty chứng khoán để đánh giá tình hình hiện tại của thị trường, cũng như bàn thảo các giải pháp cả ngắn, trung hạn để thị trường vượt qua khó khăn, ổn định trở lại. Trong năm nay sẽ có những thay đổi theo chiều hướng tích cực, kỳ vọng sẽ hỗ trợ thị trường tăng thanh khoản, cũng như minh bạch thông tin trên thị trường.

“Chúng tôi đang dõi sát diễn biến tình hình kinh tế - chính trị, động thái chính sách của các nước trên thế giới, đánh giá tác động, ảnh hưởng đến TTCK Việt Nam để kịp thời có các giải pháp phù hợp nhằm ổn định TTCK trong nước. Đồng thời, tích cực thông tin tuyên truyền nhằm ổn định tâm lý của nhà đầu tư, tăng cường lòng tin của các chủ thể tham gia thị trường, công chúng đầu tư trong và ngoài nước vào quyết tâm của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Bộ Tài chính trong việc ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển TTCK minh bạch, công khai, an toàn, hiệu quả” – đại diện Lãnh đạo UBCKNN nói.

Đối với các giải pháp trung và dài hạn, lãnh đạo UBCKNN cho biết, cơ quan quản lý đang tích cực hoàn thiện khung pháp lý cho TTCK, hoàn thiện xây dựng chiến lược phát triển TTCK đến năm 2030 để định hình rõ mục tiêu, giải pháp và lộ trình phát triển TTCK về dài hạn. Song song với đó, rà soát, đánh giá tổng kết để kiến nghị những nội dung còn bất cập trong khuôn khổ pháp lý về chứng khoán và TTCK (kể cả Luật Chứng khoán và hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành), nhất là các quy định về minh bạch thông tin doanh nghiệp, quyền và trách nhiệm của bên tham gia, các chế tài xử phạt vi phạm pháp luật trên TTCK để bảo vệ nhà đầu tư, từ đó khôi phục niềm tin và đảm bảo sự phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững của TTCK.

“Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ có thêm những giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng cung cấp dịch vụ, năng lực tài chính, đạo đức nghề nghiệp của các tổ chức cung cấp dịch vụ trên thị trường, đặc biệt là các công ty chứng khoán, công ty kiểm toán độc lập, công ty quản lý quỹ, hoạt động của hệ thống công ty định giá tài sản, định mức tín nhiệm, kế toán, kiểm toán. Quản lý, giám sát chặt chẽ, đồng thời tạo điều kiện, phát huy vai trò của các tổ chức này để cung cấp dịch vụ minh bạch, an toàn, hiệu quả cho cả tổ chức phát hành và nhà đầu tư” – lãnh đạo UBCKNN thông tin thêm.

Đối với dòng vốn ngoại, bên cạnh các giải pháp để thu hút sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài, UBCKNN cũng đang đẩy nhanh các giải pháp để rút ngắn tiến trình nâng hạng TTCK Việt Nam từ cận biên lên mới nổi. “Mặc dù, việc nâng hạng sẽ phụ thuộc rất lớn vào các tổ chức xếp hạng thị trường, tuy nhiên, UBCKNN đang phối hợp với các cơ quan liên quan để thống nhất giải pháp, vạch lộ trình rõ ràng hơn, phấn đấu cao nhất để kỳ vọng TTCK Việt Nam sẽ được nâng hạng sớm nhất, đạt mục tiêu Chính phủ đã đề ra” – lãnh đạo UBCKNN nói.

Ngoài ra, sẽ tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo nhà đầu tư, để gia tăng nền tảng kiến thức tài chính, chứng khoán, hỗ trợ nhà đầu tư tham gia TTCK an toàn và chuyên nghiệp hơn./.