Kết thúc cuộc họp chính sách ngày 16/9, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhất trí với tỷ lệ biểu quyết 12 - 0 nâng lãi suất tham chiếu thêm 25 điểm cơ bản, đưa biên độ lãi suất lên 3,75 - 4%.

Đây là lần đầu tiên Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất kể từ tháng 7/2023, đánh dấu sự đảo chiều trong chính sách tiền tệ sau giai đoạn duy trì lãi suất ổn định. Trước đó, Fed đã thực hiện 3 lần giảm lãi suất vào cuối năm 2025 và giữ nguyên lãi suất tại tất cả các cuộc họp từ đầu năm 2026 đến trước cuộc họp tháng 9.

Trong tuyên bố sau cuộc họp, FOMC cho biết lạm phát vẫn ở mức cao. Cơ quan này cho rằng việc nâng lãi suất sẽ hỗ trợ đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% nhanh hơn, đồng thời tái khẳng định cam kết duy trì ổn định giá cả.

Fed tăng lãi suất, VN-Index không nhất thiết phải điều chỉnh. Ảnh: Đức Thanh.

Quyết định tăng lãi suất lần này nhìn chung đã nằm trong dự báo của thị trường. Trước cuộc họp, xác suất Fed nâng lãi suất được thị trường đánh giá ở mức trên 90%, sau hàng loạt số liệu cho thấy lạm phát của Mỹ vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu.

Khả năng Fed duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ cũng đã được Chủ tịch Fed Kevin Warsh đề cập tại hội nghị Jackson Hole cuối tháng 8. Khi đó, ông cho rằng xu hướng lạm phát cơ bản chưa cải thiện đáng kể và chính sách tiền tệ hiện tại chưa tạo ra sức ép đủ lớn lên nền kinh tế.

Sau khi Fed chính thức nâng lãi suất, sự chú ý của thị trường chuyển sang triển vọng chính sách trong những tháng còn lại của năm. Các dự báo mới được Fed công bố cho thấy 16 trong số 18 quan chức tham gia dự báo cho rằng lãi suất có thể được nâng thêm một lần trong thời gian còn lại của năm 2026. Trong số này, 4 quan chức để ngỏ khả năng có thêm 2 đợt tăng, trong khi chỉ 2 người cho rằng đợt tăng lãi suất tháng 9 là đủ.

Ông Kevin Warsh không đưa ra dự báo lãi suất cá nhân trong biểu đồ “dot plot” kể từ khi trở thành Chủ tịch Fed. Xa hơn, các dự báo hiện tại không cho thấy Fed tiếp tục nâng lãi suất trong những năm tiếp theo. Thay vào đó, lộ trình dự báo cho thấy có thể xuất hiện một đợt giảm lãi suất vào năm 2028 và ít nhất một lần giảm nữa trong năm 2029.

Phản ứng sau quyết định của Fed, thị trường chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm điểm. Kết thúc phiên giao dịch ngày 16/9 theo giờ địa phương, chỉ số S&P 500 giảm 0,5%, xuống 7.551,81 điểm; Dow Jones mất 1,2%, còn 51.461,90 điểm; trong khi Nasdaq Composite giảm nhẹ dưới 0,1%.

Trong khi chứng khoán Mỹ phản ứng giảm ngay sau quyết định tăng lãi suất, diễn biến trong lịch sử cho thấy tác động của các chu kỳ thắt chặt tiền tệ của Fed đối với thị trường chứng khoán Việt Nam không hoàn toàn theo một chiều. Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng - Giám đốc cấp cao Nghiên cứu chiến lược thị trường, Công ty CP Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSC) cho rằng, nhìn lại diễn biến của VN-Index từ đầu những năm 2000, thị trường không nhất thiết phải điều chỉnh trong các chu kỳ Fed tăng lãi suất. Năm 2022 là một ngoại lệ đáng chú ý, khi thị trường trong nước đồng thời chịu tác động từ cuộc khủng hoảng trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Theo phân tích của chuyên gia từ HSC, trong những điều kiện thị trường bình thường hơn, VN-Index có xu hướng phản ứng nhiều hơn với kỳ vọng về lộ trình chính sách tiền tệ trong tương lai thay vì bản thân quyết định tăng lãi suất. Khi tác động của chính sách tiền tệ thắt chặt đã được phản ánh tương đối đầy đủ vào giá, thị trường thậm chí có thể tiếp tục tăng trong chu kỳ Fed thắt chặt, như từng diễn ra trong hai giai đoạn trước đây.

Từ góc nhìn này, ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng cho rằng đợt tăng lãi suất mới nhất của Fed không nhất thiết phải được xem là yếu tố hoàn toàn tiêu cực đối với thị trường chứng khoán Việt Nam ở thời điểm hiện tại. Thị trường vẫn cần theo dõi diễn biến của môi trường kinh tế vĩ mô và chính sách, song chưa có nhiều yếu tố tạo thêm áp lực bán đáng kể ngay lập tức đối với thị trường trong nước.

Chuyên gia từ HSC nhận định, mức độ tham gia của cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài thời gian gần đây đã giảm đáng kể, cho thấy tâm lý thận trọng, chờ đợi các tín hiệu mới nhiều hơn là xu hướng tái cơ cấu danh mục quyết liệt. Trong khi đó, các yếu tố nền tảng của kinh tế vĩ mô Việt Nam nhìn chung vẫn được đánh giá tương đối tích cực.