Xu hướng chuyển đổi sang các loại phương tiện giao thông sử dụng năng lượng xanh

Đỗ Doãn
(TBTCO) - Ô nhiễm không khí toàn cầu là một trong những vấn nạn lớn nhất do ngành giao thông vận tải gây ra. Để giảm lượng phát thải khí nhà kính hay nồng độ bụi mịn trong không khí đang tăng dần, phương tiện giao thông sử dụng năng lượng xanh có thể được xem là giải pháp thiết yếu nhất.
aa

Khuyến khích xe điện và xe hybrid

Cụ thể về xu hướng dùng năng lượng xanh, theo PGS. TS. Đàm Hoàng Phúc - Giám đốc Chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội, việc chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch không chỉ giúp giảm thiểu lượng phát thải khí nhà kính mà còn thúc đẩy tiến bộ công nghệ trong ngành ô tô.

PGS. TS. Đàm Hoàng Phúc nêu giải pháp giảm giảm phát thải khí nhà kính từ phương tiện giao thông. Ảnh: Đỗ Doãn
PGS. TS. Đàm Hoàng Phúc nêu giải pháp giảm giảm phát thải khí nhà kính từ phương tiện giao thông. Ảnh: Đỗ Doãn

Đó là xe sử dụng năng lượng điện, gồm xe thuần điện sử dụng mô tơ điện và pin dung lượng lớn. Hệ truyền động loại bỏ hoàn toàn động cơ đốt trong nên có chỉ số phát thải bằng 0, hiện là phương tiện lý tưởng cho mục tiêu giảm ô nhiễm không khí đến năm 2030.

Tại Việt Nam, các dòng xe thuần điện được ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt là 3%, xe PHEV là 70% trong khi xe hybrid thông thường không có chính sách ưu đãi.

Theo ông Nguyễn Trung Thắng - Giám đốc Bộ phận thuế, Công ty TNHH Thuế và tư vấn KPMG, việc khuyến khích tiêu dùng các dòng xe thuần điện là phù hợp với xu thế toàn cầu. Tuy nhiên, trong bối cảnh cơ sở hạ tầng cho xe điện tại Việt Nam chưa được phát triển rộng rãi, Chính phủ nên cân nhắc các giải pháp khuyến khích thay thế các dòng xe động cơ đốt trong (ICE) bằng các dòng xe hybrid (PHEV, HEV), là những dòng xe thân thiện hơn với môi trường”.

Kế đến là xe vừa xăng vừa điện (hybrid), tức đi kèm hệ động cơ đốt trong song song với mô tơ điện. Dựa vào đặc tính cũng như hiệu quả sử dụng, mỗi hãng lại có cách phân chia tỷ lệ sức mạnh giữa động cơ đốt trong và mô tơ điện khác nhau. Pin của xe hybrid có thể được sạc từ nguồn bên ngoài (hybrid cắm sạc - PHEV) hoặc từ quá trình thu hồi động năng của xe.

Thực tế cho thấy, xu hướng chuyển đổi xe điện hóa đã bắt đầu nhen nhóm từ năm 2015 và tăng mạnh từ năm 2020. Tại Việt Nam, làn sóng này thể hiện rõ khi số lượng xe hybrid và xe thuần điện ngày càng tăng, từ thương hiệu bình dân đến xe sang. Ngay tại Triển lãm Vietnam Motor Show 2024 vừa diễn ra ở TP. Hồ Chí Minh, xe sử dụng năng lượng xanh chiếm số lượng lớn với các mẫu xe như: Toyota Camry HEV, Honda Civic e:HEV, Suzuki XL7 Hybrid hay loạt xe điện của BYD…

Trên thế giới, quá trình chuyển đổi xe điện hóa được đẩy nhanh nhờ vào chính sách hỗ trợ của nhiều quốc gia. Tại các thị trường tiêu thụ nhiều ô tô như châu Âu, Mỹ, Nhật, Trung Quốc, xe điện hóa được nhiều hỗ trợ như giảm thuế, trợ cấp tiền hoặc cung cấp bãi đỗ miễn phí. Hay tại các quốc gia láng giềng như Thái Lan, Indonesia, xe thuần điện được miễn lệ phí trước bạ và thuế nhập khẩu.

Sử dụng đúng nhiên liệu Euro 5

Ngoài các loại xe điện và hybrid, việc sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn có hàm lượng thấp các chất gây ô nhiễm cho các loại phương tiện giao thông cũng sẽ giúp giảm thiểu lượng khí thải độc hại thải ra môi trường.

Ô tô, xe máy được xem là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Minh Quân
Ô tô, xe máy được xem là một trong những nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí ở TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Minh Quân

Theo ông Lê Quang Quốc - Giám đốc Phòng Đăng ký sản phẩm ISUZU Việt Nam, bên cạnh việc kéo giảm lượng khí thải độc hại, sử dụng đúng nhiên liệu Euro 5 còn giúp đảm bảo hiệu suất vận hành của động cơ, kéo dài tuổi thọ phương tiện và giảm chi phí bảo trì của xe. “Điều quan trọng là người tiêu dùng cần hiểu và áp dụng đúng loại nhiên liệu đạt chuẩn, trong khi các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần hợp tác chặt chẽ để thúc đẩy việc cung cấp nhiên liệu sạch trên toàn quốc. Đây là một bước tiến không thể thiếu trong hành trình hướng tới một hệ thống giao thông xanh và bền vững” - ông Quốc nói.

Có nhiều lợi ích nhưng nhiên liệu Euro 5 lại cực kỳ khan hiếm tại Việt Nam. Theo khảo sát của Hiệp hội các Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), chỉ có khoảng 7% số lượng cửa hàng xăng dầu trên cả nước cung cấp được nhiên liệu Euro 5, tính đến tháng 3/2024. Phần lớn trong đó tập trung ở các thành phố lớn, trục đường chính khiến người dùng ở ngoại thành, vùng sâu, vùng xa khó tiếp cận với nhiên liệu Euro 5.

Theo ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, thực trạng khan hiếm nhiên liệu Euro 5 xuất phát từ việc doanh nghiệp bán xăng dầu phải kinh doanh nhiều mặt hàng cùng lúc dẫn đến buộc phải lựa chọn ưu tiên bán mức 5 hay mức thấp hơn để tối ưu lợi nhuận. Bên cạnh đó, việc truyền thông, quảng bá cho nhiên liệu Euro 5 còn hạn chế khiến người dân chưa hiểu tầm quan trọng của nhiên liệu đạt chuẩn, trong khi các loại nhiên liệu mức thấp (Euro 2/3) vẫn còn phổ biến trên thị trường do chưa có chính sách để buộc ngừng kinh doanh.

Trong ngành ô tô, nhiên liệu Euro 5 đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống. Để sử dụng đúng nhiên liệu Euro 5, cần có sự hợp tác của toàn cộng đồng, bao gồm các nhà sản xuất ô tô, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp cung cấp xăng dầu và người tiêu dùng.

Theo Quyết định 49/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tất cả ô tô bán ra từ ngày 1/1/2022 đều phải đáp ứng Tiêu chuẩn khí thải Euro 5, thay thế cho chuẩn Euro 4 trước đó. Tiêu chuẩn khí thải Euro 5 có các yêu cầu kỹ thuật cao hơn và cũng siết chặt hơn các mức giới hạn về khí thải, vừa kiểm soát thêm các thành phần khí thải. Do đó, việc áp dụng Tiêu chuẩn khí thải Euro 5 một cách hiệu quả sẽ đóng góp đáng kể vào việc cắt giảm khí gây ô nhiễm môi trường.
Đỗ Doãn

Đọc thêm

Nhóm Ngân hàng Thế giới hỗ trợ Việt Nam 666,74 triệu USD tăng cường kết nối thương mại và sinh kế ven biển

Nhóm Ngân hàng Thế giới hỗ trợ Việt Nam 666,74 triệu USD tăng cường kết nối thương mại và sinh kế ven biển

(TBTCO) - Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam ngày 15/9 cho biết, Ban Giám đốc Điều hành Ngân hàng Thế giới đã phê duyệt 3 dự án mới nhằm hỗ trợ Việt Nam tăng cường các hành lang thương mại kết nối các mặt hàng nông nghiệp và công nghiệp chế biến, chế tạo với thị trường, đồng thời củng cố ngành thủy sản ven biển.
Việt Nam hành động vì một hành tinh mát lành hơn

Việt Nam hành động vì một hành tinh mát lành hơn

(TBTCO) - Việt Nam đang thúc đẩy các giải pháp làm mát bền vững, góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về bảo vệ tầng ozone, giảm phát thải và ứng phó biến đổi khí hậu.
Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ về phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu

Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ về phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 210/NQ-CP ngày 6/8/2026 của Chính phủ về Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Thông báo số 117-TB/VPTW ngày 4/7/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về công tác phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu.
42,76 triệu USD giúp Việt Nam hiện đại hóa hệ thống thủy lợi, tăng cường khả năng chống chịu

42,76 triệu USD giúp Việt Nam hiện đại hóa hệ thống thủy lợi, tăng cường khả năng chống chịu

(TBTCO) - Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho biết, ngày 3/9, ADB và Chính phủ Việt Nam đã ký kết gói tài trợ trị giá 42,76 triệu USD nhằm hiện đại hóa các hệ thống thủy lợi và tăng cường khả năng chống chịu của người nông dân trước các điều kiện khí hậu thay đổi và áp lực ngày càng gia tăng đối với tài nguyên nước.
Bộ Tài chính triển khai Kế hoạch chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới

Bộ Tài chính triển khai Kế hoạch chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Kế hoạch số 05/KH-BTC thực hiện Nghị quyết số 208/NQ-CP ngày 4/8/2026 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.
3,3 triệu AUD hỗ trợ Việt Nam nghiên cứu nông nghiệp xanh, thích ứng khí hậu

3,3 triệu AUD hỗ trợ Việt Nam nghiên cứu nông nghiệp xanh, thích ứng khí hậu

(TBTCO) - Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Australia (ACIAR) và Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố Chiến lược hợp tác nghiên cứu giai đoạn 2026 - 2035 và thống nhất về nguyên tắc khoản đầu tư trị giá 3,3 triệu AUD cùng các khoản đóng góp hiện vật bổ sung cho hai dự án nghiên cứu mới.
EU tài trợ 20 triệu EUR thúc đẩy chuỗi giá trị lâm nghiệp xanh tại Việt Nam

EU tài trợ 20 triệu EUR thúc đẩy chuỗi giá trị lâm nghiệp xanh tại Việt Nam

(TBTCO) - Dự án "Hỗ trợ ngành lâm nghiệp Việt Nam của Liên minh châu Âu" với nguồn viện trợ 20 triệu EUR sẽ được triển khai giai đoạn 2026 - 2030 tại 5 tỉnh có diện tích rừng lớn, tập trung bảo tồn và phục hồi rừng, phát triển chuỗi giá trị lâm sản bền vững, đồng thời tăng cường quản trị ngành và ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
20 triệu EUR hỗ trợ Việt Nam bảo tồn và phục hồi rừng tự nhiên

20 triệu EUR hỗ trợ Việt Nam bảo tồn và phục hồi rừng tự nhiên

(TBTCO) - Ngày 7/8, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Liên minh châu Âu (EU) và Cộng hòa Liên bang Đức chính thức khởi động Dự án "Hỗ trợ ngành lâm nghiệp Việt Nam của Liên minh châu Âu" nhằm góp phần bảo tồn, phục hồi và quản lý bền vững rừng tự nhiên của Việt Nam, đồng thời thúc đẩy các chuỗi giá trị rừng toàn diện, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Xem thêm