Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho rằng, Nghị quyết số 18-NQ/TW của Trung ương là kim chỉ nam trong xây dựng luật và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật. Việc chuyển mục đích sử dụng đất là lỗ hổng vô cùng lớn mà Luật Đất đai năm 2013 chưa bịt được, từ đó xảy ra một số sai phạm.

“Quản lý mục đích sử dụng đất phải hết sức chặt chẽ. Đất cho thuê thì phải phát triển sản xuất kinh doanh trên mục đích cho thuê đó, khi không còn nhu cầu sử dụng thì Nhà nước sẽ thu hồi lại để đấu giá hoặc chuyển cơ quan sử dụng hiệu quả hơn, từ đó tạo nguồn lực cho nền kinh tế phát triển” - Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh.

Bộ trưởng ví dụ trong doanh nghiệp cổ phần hóa, khi thực hiện cổ phần hóa, các doanh nghiệp ngoài nhà nước nhìn vào các khu đất vàng để lấy các khu đất này, sau đó chuyển đổi mục đích sử dụng, để sử dụng vào mục đích thương mại hay đất ở, tạo ra địa tô chênh lệch, gây thất thoát từ Nhà nước qua chủ sử dụng đất. Chỉ có 1 quyết định hành chính mà hàng nghìn tỷ đồng hay trăm tỷ đồng có thể mất đi. Do đó, cần có cơ chế để bịt lỗ hổng này.

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc phát biểu tại Diễn đàn.

Về phương pháp xác định giá đất, theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, hiện có 5 phương pháp xác định giá đất, nhưng chưa thực sự nhất quán, chính xác, còn có lỗ hổng. Khi chuyển mục đích sử dụng đất hiện nay đa phần sử dụng phương pháp thặng dư. Bộ trưởng nhấn mạnh, phương pháp này là không chính xác, vì giá trị doanh thu và chi phí đầu tư đều giả định, khi đã giả định thì không chính xác, gây rủi ro pháp lý cho cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp.

Sắp tới, phải rà soát lại các phương pháp xác định giá đất để từ đó, có phương pháp xác định phù hợp, chính xác và nhất quán nhất.

Ví dụ như phương pháp so sánh, phương pháp hệ số. Đây là những phương pháp hết sức khoa học. Ví như phương pháp hệ số, bỏ được khung giá đất, khi xây dựng hệ số là tiệm cận thị trường, khi có biến động thì điều chỉnh bằng hệ số, sẽ tạo sự nhất quán, chính xác trong thực hiện các phương pháp này.

Về giao đất, theo Bộ trưởng, hiện nay thời điểm xác định giá đất là thời điểm giao đất, nhưng không biết từ thời điểm giao đất đến thời điểm xác định giá đất là 1 tháng, hay 6 tháng, hay 1 năm. Do đó, phải xác định giá đất trước thời điểm giao đất, mới đảm bảo sự chính xác. Khi nộp tiền vào ngân sách mới giao đất.

Bộ trưởng cũng đề nghị một số vấn đề về thuê đất, miễn giảm tiền sử dụng đất…, cần phải được đưa vào luật sửa đổi lần này./.