Hơn 10 năm trước, hình ảnh khách hàng đứng kín các quầy giao dịch của kho bạc vào các dịp cuối quý, cuối năm, nhất là vào ngày cuối cùng của năm (đêm 31/12), các cán bộ kho bạc vẫn miệt mài bên các xấp sổ sách, chứng từ đã trở thành đặc trưng của nghề kho bạc.
Kho bạc Nhà nước (KBNN) của hiện tại đã có diện mạo mới khi các giao dịch đều được thực hiện trên môi trường mạng. Vì thế, hình ảnh khách hàng đến giao dịch trực tiếp với kho bạc mỗi ngày giờ đây đã trở nên “xa xỉ”.
Kết quả này cho thấy sự nỗ lực của cả hệ thống KBNN suốt hơn 10 năm qua trong tiến trình cải cách và hiện đại. Đặc biệt là những nỗ lực trong thực hiện Tabmis (Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc) và Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020 để trở thành kho bạc điện tử.
Thành công của Tabmis đã trở thành dấu ấn đầu tiên trong tiến trình cải cách của KBNN. Tabmis có khả năng kết nối, trao đổi thông tin dữ liệu với một số hệ thống liên quan (hệ thống thu ngân sách nhà nước (NSNN), hệ thống thanh toán điện tử tập trung với ngân hàng…). Nền tảng này đã cho phép KBNN mở rộng phối hợp thu NSNN với hệ thống các ngân hàng thương mại, để tận dụng ưu thế về điểm giao dịch phân bổ rộng trên các địa bàn của ngân hàng.
Vì thế, trong suốt nhiều năm qua, toàn hệ thống KBNN đã tích cực ký kết phối hợp thu với các ngân hàng thương mại để tạo thêm nhiều thuận lợi cho khách hàng giao dịch. Thay vì đến trực tiếp kho bạc, khách hàng có thể đến nộp tiền vào NSNN tại các chi nhánh giao dịch của ngân hàng cũng như nộp qua các ứng dụng công nghệ thông tin của ngân hàng trên môi trường mạng…
 |
| Cán bộ Kho bạc Nhà nước hướng dẫn khách hàng hoàn thiện thủ tục hành chính. |
Đặc biệt, thực hiện Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020, từ đầu năm 2018, KBNN triển khai dịch vụ công trực tuyến (DVCTT). Kết thúc năm 2020, 100% đơn vị sử dụng ngân sách (trừ các đơn vị an ninh, quốc phòng) đã kết nối dịch vụ công trực tuyến với KBNN.
Việc KBNN chính thức vận hành và cung cấp DVCTT đã hình thành kênh giao dịch điện tử của KBNN để tạo điều kiện thuận lợi, giảm chi phí đi lại, chờ đợi cho khách hàng. Hơn nữa, việc sử dụng DVCTT với chữ ký số đã tăng cường tính bảo mật, tránh việc giả mạo chữ ký, con dấu của đơn vị, giúp khách hàng cũng như KBNN có thể giám sát quá trình xử lý hồ sơ và kiểm soát chi NSNN, nâng cao tính trách nhiệm và minh bạch trong công tác kiểm soát chi NSNN nói riêng và giao dịch với khách hàng nói chung.
Ngoài ra, việc DVCTT hỗ trợ lấy số liệu tự động trên Tabmis đã giúp việc đối chiếu, xác nhận số liệu của đơn vị giao dịch tại KBNN được chính xác, nhanh chóng, giảm thiểu sai sót trong quá trình đối chiếu, góp phần đảm bảo an toàn tiền, tài sản của Nhà nước.
Đáng chú ý, trong giai đoạn giãn cách xã hội phòng chống dịch Covid-19 vừa qua, DVCTT đã chứng minh hiệu quả rõ rệt khi giúp các hoạt động nghiệp vụ của KBNN vận hành trôi chảy, đưa nguồn ngân sách đến với các đơn vị thụ hưởng kịp thời.
Ông Lưu Hoàng - Cục trưởng Cục Quản lý ngân quỹ KBNN cho biết, thực hiện thành công Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030 sẽ hình thành nên một cơ quan kho bạc số với cơ bản toàn bộ các giao dịch thu, chi NSNN qua KBNN được thực hiện theo phương thức điện tử; liên thông dữ liệu số của các khâu lập dự toán, phân bổ, chấp hành, kế toán, kiểm toán và quyết toán NSNN; chia sẻ thông tin, dữ liệu thu, chi NSNN theo thời gian thực.
Cụ thể, cơ sở dữ liệu thu NSNN cho toàn bộ các khoản thu được xây dựng; dịch vụ số về thu NSNN được triển khai sẽ tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong việc nộp, theo dõi thông tin nộp NSNN trực tuyến. Đầu mối, quy trình kiểm soát, thanh toán các khoản chi NSNN được thống nhất qua KBNN. Dữ liệu số trong toàn bộ quá trình quản lý chi NSNN được liên thông, đảm bảo hiệu quả, công khai, minh bạch trong quản lý và sử dụng kinh phí NSNN. Phương thức kiểm soát chi NSNN chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn với việc tăng cường phân cấp, giao trách nhiệm giải trình cho đơn vị sử dụng ngân sách và tương ứng với mức độ phát triển chức năng kiểm toán nội bộ tại các bộ, ngành, địa phương, đi đôi với kiểm soát rủi ro, tăng cường thanh tra, kiểm tra các trường hợp có dấu hiệu vi phạm…
Có thể thấy, với những nỗ lực không ngừng của các thế hệ cán bộ, công chức trong nhiều năm qua, KBNN đã khoác lên mình một diện mạo mới, đáp ứng xu thế hiện đại chung của toàn xã hội. Hình ảnh cán bộ kho bạc ăn, ngủ cùng “núi” hồ sơ, chứng từ trong những “mùa quyết toán”cuối năm và tất bật trong khâu kiểm soát, thanh toán vốn ngân sách đã không còn. Việc khách hàng xếp hàng để chờ đến lượt giao dịch cũng không còn nữa. Những nỗ lực này của KBNN đã mang lại một KBNN điện tử, giúp khách hàng dễ dàng và thuận lợi trong mọi giao dịch thu, chi NSNN.
Xây dựng Kho bạc Nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu quảTổng giám đốc KBNN Trần Quân cho biết, với các kết quả đã đạt được trong thời gian qua, có thể khẳng định KBNN đã thực hiện thành công Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020; góp phần khơi thông, huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính nhà nước; vị thế và hình ảnh của KBNN cũng được nâng cao. “Đây là nền tảng vững chắc để KBNN tiếp tục thực hiện Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030 với mục tiêu cải cách, đổi mới, hiện đại hóa, tiệm cận với trình độ phát triển tiên tiến của khu vực và thế giới, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và các cơ quan, đơn vị” – Tổng giám đốc KBNN cho biết. Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030 đã đặt ra mục tiêu: xây dựng KBNN tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đổi mới đồng bộ cơ chế, chính sách, quy trình nghiệp vụ quản lý quỹ NSNN, ngân quỹ nhà nước; nâng cao hiệu quả hoạt động huy động vốn cho NSNN; thực hiện tốt chức năng tổng kế toán nhà nước; kiện toàn bộ máy tổ chức gắn với tăng cường ứng dụng nền tảng công nghệ thông tin hiện đại, có sự kết nối, liên thông với hệ thống cơ sở dữ liệu khác của ngành Tài chính, cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ tốt nhất người dân, doanh nghiệp, các cơ quan nhà nước, góp phần xây dựng nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững. Theo ông Trần Quân - Tổng giám đốc Kho bạc Nhà nước, để tạo nền tảng vững chắc cho kho bạc số, trước mắt trong năm 2022, hệ thống Kho bạc Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách theo hướng cải cách thủ tục hành chính trên cơ sở ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và chia sẻ thông tin, dữ liệu điện tử nhằm đơn giản hóa về hồ sơ, thủ tục hành chính và nội dung kiểm soát thanh toán, rút ngắn thời gian giải quyết. Đồng thời, các đơn vị trong toàn hệ thống Kho bạc Nhà nước cần tiếp tục đẩy mạnh triển khai dịch vụ công trực tuyến, xây dựng và triển khai cổng dữ liệu đáp ứng quy trình thanh toán lương, thanh toán tự động điện, nước, viễn thông qua dịch vụ công trực tuyến; gia tăng các tiện ích cho người sử dụng. Công tác khảo sát, đánh giá mức độ hài lòng của cá nhân, tổ chức đối với chất lượng phục vụ của từng đơn vị Kho bạc Nhà nước trong hệ thống cần được tiếp tục triển khai, đi vào thực chất hơn. Bên cạnh đó, Kho bạc Nhà nước phải tập trung triển khai và hoàn thành đúng tiến độ các đề án, dự án, nhiệm vụ hiện đại hóa công nghệ thông tin trong hệ thống Kho bạc Nhà nước. Kho bạc số là mục tiêu hướng tới tiếp theo của KBNN được kỳ vọng sẽ mang đến nhiều lợi ích hơn nữa cho các khách hàng giao dịch và cho chính các cán bộ kho bạc trong giai đoạn phát triển tiếp theo của KBNN – giai đoạn phát triển của nền tảng số. |
