Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh về thuế quan đối ứng với sự chứng kiến của ứng viên cho chức Bộ trưởng Bộ Thương mại Howard Lutnick, hôm 13/2. (Ảnh: Getty Images).

Bước đi này ngay lập tức đã làm gia tăng căng thẳng thương mại và gây quan ngại về tác động tiêu cực đối với kinh tế toàn cầu.

Việc áp thuế không phải mới mẻ đối với chính quyền của Tổng thống Trump. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump đã thực hiện lệnh áp thuế đối với các mặt hàng thép và nhôm nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước, nhưng việc miễn trừ thuế cho một số quốc gia và các thỏa thuận thương mại song phương đã khiến chính sách này gặp phải nhiều chỉ trích.

Chính quyền Trump khẳng định rằng việc tăng thuế sẽ bảo vệ các ngành công nghiệp Mỹ, giúp phục hồi sản xuất trong nước và tạo ra nhiều việc làm.

Tuy nhiên, chuyên gia Jeffrey Schott từ Viện Kinh tế Quốc tế Peterson cho rằng chính sách này sẽ tạo ra sự bất ổn cho các công ty Mỹ và toàn cầu, đặc biệt khi các nước có thể sẽ “trả đũa” bằng các biện pháp thương mại tương tự.

Nhiều đối tác quan trọng của Mỹ đã phản ứng mạnh trước quyết định này. Canada, nhà cung cấp thép và nhôm lớn cho Mỹ, đã chỉ trích bước đi của chính quyền Trump và cảnh báo sẽ có những biện pháp đáp trả nếu cần.

Các quốc gia khác như Vương quốc Anh, Hàn Quốc và Ấn Độ đều bày tỏ lo ngại về tác động tiêu cực đến các ngành công nghiệp của họ và cân nhắc các biện pháp đối phó.

Ngoại lệ duy nhất là Australia, đối tác quan trọng trong ngành thép, có thể nhận được ưu đãi miễn trừ theo thỏa thuận với chính quyền Trump.

Liên minh châu Âu, một trong những đối tác thương mại lớn của Mỹ, cũng phản đối quyết định này và cảnh báo sẽ có các biện pháp “trả đũa" tương tự.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen gọi việc áp thuế quan là một hành động "phi lý" và tuyên bố EU sẽ bảo vệ lợi ích kinh tế của mình bằng mọi biện pháp cần thiết.

Nhiều nhà phân tích lo ngại làn sóng trả đũa và căng thẳng gia tăng trong quan hệ thương mại quốc tế phát sinh từ quyết định của Washington sẽ gây tổn hại cho các công ty và người tiêu dùng Mỹ cũng như toàn cầu.

Dưới tác động của quyết định này, các quốc gia đối tác thương mại lớn của Mỹ có thể sẽ tìm cách đa dạng hóa các thị trường xuất khẩu để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ. Một số quốc gia sẽ xem xét khả năng đàm phán lại các thỏa thuận thương mại để tránh những mức thuế quan cao.

Tuy nhiên, sức mạnh của nền kinh tế Mỹ vẫn khiến các đối tác nước ngoài phải thận trọng trong việc đối phó với các biện pháp cứng rắn này.

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại, các chuyên gia cho rằng, mặc dù những biện pháp này có thể mang lại lợi ích tạm thời cho các ngành công nghiệp trong nước của Mỹ, nhưng về lâu dài, các chính sách này có thể làm tổn thương nền kinh tế Mỹ khi các đối tác thương mại tìm cách chuyển hướng và giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ.

Hiện các doanh nghiệp và người tiêu dùng đang chờ xem chính quyền ông Trump sẽ tiến hành áp thuế đối ứng như thế nào./.