Củng cố niềm tin nhà đầu tư

Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết, trước những biến động toàn cầu và những thay đổi về chính sách trong năm 2026, ngành Thuế xác định một trong những nhiệm vụ quan trọng là đồng hành chặt chẽ hơn với cộng đồng doanh nghiệp. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam triển khai các chủ trương phát triển kinh tế đối ngoại và hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, ngành Thuế cần lắng nghe, thấu hiểu những khó khăn, mong muốn và yêu cầu của doanh nghiệp để có những giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Nguồn thu ngân sách bền vững phải dựa trên sự phát triển của nền kinh tế và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp tăng trưởng thì nguồn thu thuế mới tăng trưởng. Vì vậy, để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 10%, ngành Thuế càng phải gắn bó chặt chẽ với doanh nghiệp, đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình phát triển.

Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành (thứ 2, từ trái qua) và các chuyên gia của KPMG tại phiên thảo luận cấp cao. Ảnh: Thu Giang

Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, thời gian qua, ngành Thuế đã chủ động nhận diện những khó khăn của doanh nghiệp và triển khai các giải pháp hỗ trợ. Chẳng hạn, việc đẩy nhanh hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) góp phần giải phóng nguồn vốn lưu động, tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

“Theo số liệu cập nhật đến 9 giờ sáng ngày 27/10, tổng số tiền hoàn thuế VAT đã tăng 48,8% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt hơn 94% dự toán hoàn năm 2026” - Cục trưởng Mai Xuân Thành thông tin.

Một kết quả đáng chú ý khác là việc Việt Nam được đưa ra khỏi danh sách các quốc gia không hợp tác về thuế của Liên minh châu Âu (EU). Đầu năm 2026, Việt Nam nhận được thông tin bị đưa vào danh sách này, nhưng dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Bộ Tài chính cùng sự phối hợp của các cơ quan liên quan, đến tháng 10/2026, Việt Nam đã chính thức ra khỏi danh sách, sau khoảng 8 tháng.

Chia sẻ về vấn đề này, bà Nguyễn Thu Hường - Trưởng Bộ phận giải quyết tranh chấp và bất đồng về thuế (KPMG Việt Nam) đánh giá cao sự nỗ lực của ngành Thuế. Bà Hường khẳng định, rất hiếm có quốc gia khi bị đưa vào danh sách các quốc gia không hợp tác về thuế của EU mà chỉ trong 8 tháng có thể hoàn thiện pháp lý, nâng cao tính tuân thủ để được xét đưa ra khỏi danh sách. Theo bà, điều này giúp nâng cao uy tín của Việt Nam với cộng đồng doanh nghiệp FDI và các nhà đầu tư quốc tế đang tìm hiểu thị trường Việt Nam.

Cục trưởng Mai Xuân Thành cũng khẳng định nỗ lực và quyết tâm cao của ngành Thuế trong việc tiếp tục cải cách để hiện đại hóa để hỗ trợ, đồng hành thực chất cùng doanh nghiệp và hội nhập quốc tế hơn. Việc ra khỏi danh sách các quốc gia không hợp tác về thuế của EU không có nghĩa là nhiệm vụ đã hoàn thành. Chính phủ đặt ra yêu cầu phải duy trì được vị thế quốc gia tuân thủ tốt về thuế.

“Đây là yêu cầu đòi hỏi ngành Thuế phải đổi mới với tốc độ nhanh, liên tục nâng cao năng lực quản lý và chất lượng thực thi chính sách. Ngành Thuế vẫn đang tiếp tục nỗ lực quyết liệt hơn nữa để thực hiện mục tiêu này” - Cục trưởng Cục Thuế chia sẻ.

Đẩy mạnh chuyển đổi số để đồng hành cùng doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra hướng tiếp cận mới trong quản lý thuế, không chỉ nâng cao hiệu quả giám sát, quản lý rủi ro, mà còn hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp chủ động tuân thủ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo ông Mai Xuân Thành, định hướng của ngành Thuế là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và kết nối dữ liệu, từng bước xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.

Một trong những định hướng đáng chú ý là triển khai mô hình “thuế nhúng”, trong đó hệ thống kế toán thuế được tích hợp, kết nối trực tiếp với hệ thống kế toán của doanh nghiệp. Qua đó, cơ quan thuế có thể tự động phát hiện, cảnh báo những dấu hiệu bất thường liên quan đến hóa đơn, nợ thuế, đồng thời giảm các khâu kê khai, đối chiếu thủ công. Ngành Thuế cũng hướng tới quy trình “zero touch”, hạn chế tối đa sự can thiệp thủ công và những yêu cầu không cần thiết đối với người nộp thuế.

Đáng chú ý, chuyển đổi số không chỉ phục vụ công tác quản lý của cơ quan thuế, mà còn được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp. Theo Cục trưởng Cục Thuế, hệ thống mới có thể kết nối dữ liệu kế toán, giúp doanh nghiệp giảm thời gian xử lý báo cáo, tập trung hơn vào công tác quản trị, đồng thời nâng cao độ chính xác của thông tin kê khai thuế. Xa hơn, việc phân tích dữ liệu còn có thể cung cấp thông tin tham khảo về giá mua, giá bán, xu hướng ngành hàng và thị phần, giúp doanh nghiệp nhận diện vị thế trên thị trường, chủ động điều chỉnh hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc khai thác dữ liệu cần đi đôi với bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin theo quy định.

Trong công tác thanh tra, kiểm tra, AI và dữ liệu lớn (Big Data) sẽ hỗ trợ phân tích báo cáo tài chính, chấm điểm rủi ro và lựa chọn đối tượng kiểm tra dựa trên dữ liệu. Cách tiếp cận này góp phần chuyển từ kiểm tra diện rộng sang quản lý có trọng tâm, tập trung nguồn lực vào những trường hợp có rủi ro cao. Doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt sẽ có thêm cơ hội giảm tần suất kiểm tra, trong khi các sai sót cần được phát hiện, khắc phục sớm.

Theo ông Mai Xuân Thành, để chuyển đổi số phát huy hiệu quả, bên cạnh nỗ lực hiện đại hóa của cơ quan thuế, doanh nghiệp cần chủ động hoàn thiện hệ thống kế toán, tăng cường kiểm soát nội bộ và nâng cao ý thức tuân thủ. Khi dữ liệu được kết nối thông suốt, quy trình được đơn giản hóa và rủi ro được nhận diện sớm, chuyển đổi số sẽ góp phần xây dựng quan hệ hợp tác minh bạch, hiệu quả hơn giữa cơ quan thuế và người nộp thuế.

Ủng hộ việc cơ quan Thuế sử dụng AI và Big Data để phân tích rủi ro, bà Nguyễn Thu Hường khuyến nghị các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật thuế. “Các doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt hoặc không có rủi ro sẽ được ưu tiên giảm tần suất kiểm tra, thậm chí không thuộc diện kiểm tra và được hỗ trợ hoàn thuế nhanh chóng. Ngược lại, các doanh nghiệp có rủi ro sẽ bị kiểm tra. Bản chất của công tác kiểm tra là nâng cao tính tuân thủ chứ không chỉ là con số truy thu” - bà Hường lưu ý.