Xuất khẩu hàng hóa phục hồi mạnh mẽ

Theo đánh giá của ông Đỗ Thắng Hải - Thứ trưởng Bộ Công thương, trong quý I/2022, doanh nghiệp Việt Nam đã nỗ lực trong việc khôi phục sản xuất kinh doanh, nối lại chuỗi cung ứng trong điều kiện dịch Covid-19 vẫn còn phức tạp. Tuy nhiên, nhờ tận dụng tốt cơ hội từ FTA hoạt động xuất khẩu phục hồi mạnh mẽ, tạo đà tăng trưởng cho các quý tiếp theo của năm 2022.

Báo cáo của ngành Công thương cho thấy, xuất khẩu Việt Nam khởi sắc, tăng mạnh qua các tháng từ đầu năm đến nay. Trong tháng 3/2022, kim ngạch hàng hóa xuất khẩu ước đạt 34,06 tỷ USD, tăng 45,5% so với tháng trước và tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu tăng cả về lượng và giá ở nhiều nhóm hàng, đặc biệt ở một số nhóm mặt hàng như: nông sản, dầu thô, xăng dầu, phân bón, chất dẻo… Với kết quả này, giúp cho quý I/2022 kim ngạch hàng hóa xuất khẩu ước đạt 88,6 tỷ USD, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước; trong đó khu vực doanh nghiệp trong nước tăng (tăng 22%) cao hơn so với khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (tăng 10%).

Đi sâu phân tích góc độ mặt hàng xuất khẩu, ông Đỗ Thắng Hải cho rằng, xuất khẩu quý I/2022 tăng mạnh còn nhờ nội lực của nhóm hàng công nghiệp chế biến, đóng góp quan trọng vào tốc độ tăng trưởng chung của hoạt động xuất khẩu với kim ngạch đạt 76,18 tỷ USD, tăng 11,6% so với quý I/2021 và chiếm 86% trong tổng kim ngạch xuất khẩu chung. Nhìn chung, kim ngạch xuất khẩu hầu hết các mặt hàng trong nhóm đều tăng trưởng cao hơn so với quý I/2021, trong đó dệt may là mặt hàng có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu khá mạnh mẽ tới 22,5%, thu về 5,29 tỷ USD.

Hoạt động xuất khẩu trong quý I/2022, tăng trưởng khá “đều tay” ở nhiều lĩnh vực, cho thấy chuỗi cung ứng hàng hóa được thông suốt. Điển hình là kim ngạch xuất khẩu nhóm nông, lâm, thuỷ sản quý I/2022 ước đạt 7,27 tỷ USD, tăng 19,7% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 8,2% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, xuất khẩu thủy sản chiếm ưu thế với kim ngạch đạt hơn 2,4 tỷ USD, tăng 18,5% về lượng, tăng 38,7% về trị giá so với cùng kỳ năm trước (trong đó cá tra và tôm là mặt hàng xuất khẩu tăng mạnh nhất). Thực tế là các thị trường hiện đều có nhu cầu rất cao đối với thủy sản Việt Nam.

Tích cực hỗ trợ doanh nghiệp khai thác thị trường

Đánh giá về tình hình xuất khẩu trong quý II/2022, lãnh đạo Bộ Công thương cho rằng, còn nhiều yếu tố khó khăn thách thức do xung đột Nga - Ukraina và xu hướng lạm phát diễn ra tại nhiều quốc gia, đẩy giá hàng hóa đầu vào phục vụ sản xuất tăng mạnh, chi phí logistics tiếp tục là thách thức cho xuất khẩu. Tuy nhiên, nếu tận dụng tốt cơ hội từ các FTA như trong quý I/2022, thì hoạt động xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng hơn nữa.

Về cơ sở để xuất khẩu tăng trưởng trong thời gian tới, theo phân tích của các chuyên gia kinh tế là do sự phục hồi của nền kinh tế thế giới và việc triển khai FTA của Việt Nam được thực thi một cách đầy đủ với thuế quan ưu đãi hơn, cùng với những cam kết về tạo thuận lợi giảm thiểu các rào cản. Bên cạnh đó, gói phục hồi kinh tế với các chính sách hỗ trợ bao gồm cả thuế, phí sẽ giúp cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh nhanh chóng phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nhận xét khả quan về tình hình thị trường năm 2022, ông Thân Đức Việt - Tổng giám đốc Tổng công ty May 10 cho biết, hoạt động của đơn vị tốt hơn năm 2020, 2021 do dịch Covid-19 đã giảm dần. Toàn bộ mặt hàng truyền thống của May 10 đều đã kín đơn hàng đến hết tháng 6/2022. Thậm chí, một số mặt hàng như veston sau khoảng 15 tháng liên tiếp nối từ năm 2020 sang năm 2021 ít đơn, chỉ 30% năng lực được sản xuất, thì năm nay đã có đơn kín đến hết tháng 9/2022. Để mở rộng thị trường xuất khẩu và khai thác tốt ưu đãi từ FTA, doanh nghiệp cần sự hỗ trợ của cơ quan chức năng trong việc đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại…

Bình luận về nỗ lực của doanh nghiệp, bà Nguyễn Cẩm Trang - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho hay, FTA mở ra cơ hội về mặt thuế quan cho doanh nghiệp khi xuất khẩu. Tuy nhiên, điều kiện cần vẫn là sự nỗ lực của các doanh nghiệp trong việc tự đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh để tạo ra sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trường nhập khẩu, từ đó tận dụng ưu đãi từ các FTA.

Trong những quý tiếp theo, Bộ Công thương xác định sẽ tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp về thông tin thị trường, xúc tiến xuất khẩu, tận dụng các cam kết trong các FTA đã ký kết và thông qua các chuỗi giá trị toàn cầu để tìm kiếm thị trường mới; theo dõi sát những biến động của tình hình quốc tế, chủ động đánh giá các tác động của các sự kiện đó đến sản xuất, xuất nhập khẩu của Việt Nam để kịp thời có sự điều chỉnh, ứng phó thích hợp, tăng cường công tác thông tin, hỗ trợ cho các hiệp hội, doanh nghiệp.