Giải ngân đạt mức cao, vượt xa cùng kỳ

Năm 2025, Thủ tướng giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước cho các bộ, ngành, địa phương 905.481,7 tỷ đồng; kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương năm 2025 các địa phương giao tăng so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao là 208.833,1 tỷ đồng; kế hoạch vốn các năm trước được phép kéo dài sang năm 2025 là 66.620,6 tỷ đồng. Như vậy, năm 2025 đã ghi nhận lượng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước tới nay với 1.180.935,4 tỷ đồng.

Tính đến ngày 31/1/2026, tổng số vốn đầu tư công năm 2025 giải ngân đạt 858.621,8 tỷ đồng, tương đương 94,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân là 320.358,1 tỷ đồng, đạt 74,5%; vốn ngân sách địa phương lả 538.263,7 tỷ đồng, đạt 113,1%

Tính đến ngày 31/1/2026, tổng số vốn đầu tư công năm 2025 giải ngân đạt tương đương 94,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Ảnh TL minh họa

So với cùng kỳ năm 2024, kết quả giải ngân năm 2025 cao hơn 3,4% về tỷ lệ và 234.081,4 tỷ đồng về số tuyệt đối. Đây là mức tăng đáng kể trong bối cảnh triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ lớn như sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện hàng loạt cải cách thể chế sâu rộng.

Đáng chú ý, nhiều bộ, cơ quan trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt và vượt mức bình quân chung của cả nước, tiêu biểu như Bộ Tài chính, Bộ Công thương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; cùng các địa phương như Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Thanh Hóa, Đồng Tháp… Qua đó cho thấy sự chuyển biến tích cực trong công tác tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các cấp, các ngành.

Cả hệ thống chính trị vào cuộc

Theo ghi nhận từ Bộ Tài chính, lượng vốn đầu tư công trong năm 2025 lớn nhất từ trước đến nay khiến áp lực giải ngân gia tăng. Cùng với đó là tình hình thiên tai trong năm qua diễn biến vô cùng phức tạp, gây thiệt hại nặng nề về con người lẫn cơ sở vật chất phục vụ công tác thi công các công trình, dự án. Việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, nhất là vào thời điểm cuối năm đòi hỏi sự nỗ lực, quyết tâm mạnh mẽ, vượt bậc của các bộ, ngành, địa phương, vừa khắc phục hậu quả thiên tai, vừa phấn đấu đẩy mạnh tiến độ để đáp ứng mục tiêu đã được Đảng, Chính phủ đề ra.

Kết quả giải ngân khả quan trong năm 2025 là kết tinh của quá trình chỉ đạo, điều hành sát sao, xuyên suốt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Nhiều hội nghị chuyên đề, chỉ thị, công điện đã được ban hành kịp thời, tập trung tháo gỡ khó khăn, đôn đốc tiến độ từng dự án, từng địa bàn.

Cùng với đó, công tác cải cách thể chế tiếp tục được thực hiện rốt ráo. Trong giai đoạn 2021 - 2025, đầu tư công được xác định là một trong ba đột phá chiến lược, với tinh thần cải cách mạnh mẽ, phân cấp, phân quyền triệt để. Riêng năm 2025, Quốc hội đã thông qua nhiều đạo luật quan trọng như Luật Đầu tư công sửa đổi, Luật Quy hoạch sửa đổi, Luật Quản lý nợ công sửa đổi… tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khơi thông các nút thắt về quy hoạch, thủ tục đầu tư, huy động và sử dụng vốn.

Chính phủ cũng ban hành hàng loạt nghị định hướng dẫn, nghị quyết đặc thù nhằm xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, nhất là trong lĩnh vực đất đai, khoáng sản, giải phóng mặt bằng, cung ứng vật liệu xây dựng. Đáng chú ý, phương thức quản lý đầu tư công tiếp tục được chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, cắt giảm đáng kể thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thanh toán, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Ở cấp thực thi, các bộ, ngành, địa phương đã thành lập các tổ công tác chuyên trách, thường xuyên rà soát tiến độ từng dự án, chủ động điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công từng bước được siết chặt, gắn kết quả giải ngân với đánh giá thi đua, trách nhiệm người đứng đầu.

Việc bố trí vốn đầu tư công năm 2025 tiếp tục được thực hiện theo hướng tập trung, tránh dàn trải, ưu tiên các dự án quan trọng quốc gia, dự án hạ tầng chiến lược. Nhiều công trình quy mô lớn đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, góp phần mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Đến hết năm 2025, cả nước đã hoàn thành 3.345 km đường bộ cao tốc, vượt xa mục tiêu đề ra; cơ bản hoàn thành Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1; nhiều tuyến vành đai, đường ven biển, cảng biển, đường sắt đô thị được đưa vào khai thác. Đầu tư công cũng góp phần quan trọng thúc đẩy cơ cấu lại các ngành, các vùng, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và an sinh xã hội, giữa vùng động lực và vùng khó khăn.

Quyết tâm hoàn thành kế hoạch năm 2026

Mặc dù kết quả giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 được đánh giá khả quan trong bối cảnh thực hiện nhiều nhiệm vụ lớn. Nhưng với mục tiêu đạt 100% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao thì kết quả này vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng.

Bước sang năm 2026, mục tiêu tăng trưởng của cả nước từ 10% trở lên, đòi hỏi việc đưa nguồn vốn đầu tư công vào nền kinh tế càng trở nên vô cùng quan trọng. Theo đó, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục coi giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm ngay từ đầu năm. Trong đó, tập trung rà soát, phân bổ chi tiết toàn bộ kế hoạch vốn; xây dựng kế hoạch giải ngân theo tháng, theo quý; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.

Bộ Tài chính cũng đề nghị đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát; kịp thời tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách, nhất là các quy định mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng cho các dự án trọng điểm cần được chỉ đạo quyết liệt, không để trở thành “nút thắt” kéo dài.

Bên cạnh đó, việc thực hiện nghiêm các quy định mới về nghiệm thu, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư công; chấp hành đầy đủ chế độ báo cáo, cập nhật số liệu chính xác, kịp thời sẽ là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả điều hành, bảo đảm giải ngân đúng tiến độ, đúng quy định.

Với quyết tâm cao và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, kết quả giải ngân đầu tư công năm 2025 không chỉ là dấu mốc tích cực, mà còn tạo đà vững chắc để hoàn thành thắng lợi kế hoạch đầu tư công năm 2026, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững của nền kinh tế.