Ngày 3/2/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC (Thông tư 08) sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.

Các nội dung sửa đổi, bổ sung này được thực hiện trên cơ sở kế thừa và hoàn thiện quy định tại các Thông tư số 68/2024/TT-BTC, Thông tư số 18/2025/TT-BTC, Thông tư số 120/2020/TT-BTC và Thông tư số 121/2020/TT-BTC. Thông tư 08 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 3/2/2026.

Thông tư 08 tập trung điều chỉnh, bổ sung các quy định liên quan đến hoạt động giao dịch và công bố thông tin trên thị trường chứng khoán, trong đó có những nội dung đáng chú ý liên quan đến cơ chế giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài, quản trị rủi ro thanh toán và cải cách nghĩa vụ công bố thông tin của các công ty chứng khoán.

Ảnh: Đức Thanh.

Về cơ chế giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài, Thông tư 08 cho phép nhà đầu tư nước ngoài không cư trú được đặt lệnh giao dịch thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đóng vai trò đại diện, sử dụng trực tiếp số hiệu tài khoản lưu ký của chính nhà đầu tư. Đồng thời, Thông tư quy định cụ thể trách nhiệm của công ty chứng khoán trong việc tiếp nhận và xử lý lệnh mua cổ phiếu theo cơ chế không yêu cầu có đủ 100% tiền đối với nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức.

Bên cạnh đó, công ty chứng khoán hoặc công ty quản lý quỹ nước ngoài được phép mở 2 tài khoản giao dịch tại mỗi công ty chứng khoán trong nước, bao gồm 1 tài khoản cho hoạt động tự doanh và 1 tài khoản phục vụ quản lý danh mục đầu tư cho khách hàng.

Liên quan đến chế tài và quản trị rủi ro thanh toán, Thông tư 08 quy định rõ biện pháp xử lý đối với trường hợp nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán. Theo đó, nhà đầu tư vi phạm sẽ bị tạm dừng áp dụng cơ chế không yêu cầu đủ tiền trong thời gian bảy ngày giao dịch liên tục. Trường hợp vi phạm ba lần trong vòng 30 ngày, thời gian đình chỉ cơ chế này có thể kéo dài tới 180 ngày.

Đối với cổ phiếu phát sinh lỗi thanh toán, công ty chứng khoán nơi nhà đầu tư đặt lệnh có trách nhiệm báo cáo ngay cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các Sở giao dịch chứng khoán trong ngày phát sinh vi phạm. Số cổ phiếu lỗi sẽ được chuyển về tài khoản tự doanh của công ty chứng khoán hoặc chuyển sang công ty chứng khoán khác theo thỏa thuận giữa các bên liên quan.

Về cải cách công bố thông tin, Thông tư 08 bổ sung quy định miễn trừ nghĩa vụ công bố thông tin trước giao dịch đối với công ty chứng khoán khi thực hiện bán cổ phiếu lỗi từ tài khoản tự doanh, với điều kiện việc bán được thực hiện trong vòng bốn ngày làm việc kể từ ngày nhận cổ phiếu.

Ngoài ra, Thông tư cũng xác định rõ ngưỡng giá trị giao dịch làm căn cứ công bố thông tin và báo cáo trong trường hợp công ty chứng khoán là người có liên quan của người nội bộ. Theo đó, nghĩa vụ công bố thông tin và báo cáo phát sinh khi giá trị giao dịch trong ngày từ 50 triệu đồng trở lên hoặc tổng giá trị giao dịch trong tháng từ 200 triệu đồng trở lên.

Đánh giá về tác động của Thông tư 08, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho rằng, việc ban hành Thông tư 08 góp phần đáp ứng các tiêu chí của một “global broker” (công ty chứng khoán theo chuẩn toàn cầu) trong kỳ rà soát dự kiến vào tháng 3/2026. Theo ông Minh, Thông tư 08 có thể tạo ra những chuyển biến tích cực cho thị trường chứng khoán Việt Nam ngay trong tháng 3/2026, đồng thời củng cố thêm niềm tin nâng hạng có hiệu lực chính thức vào tháng 9/2026.

“Theo quan sát của chúng tôi, dòng vốn từ các quỹ đầu tư chủ động thường có xu hướng dịch chuyển sớm, trước thời điểm các quỹ thụ động thực hiện giải ngân quy mô lớn. Trên cơ sở đó, kỳ vọng diễn biến dòng vốn ngoại sẽ trở nên tích cực hơn trong giai đoạn sau khi Thông tư 08 được triển khai và các điều kiện thị trường tiếp tục được hoàn thiện” - ông Minh nhấn mạnh./.